วันอาทิตย์ที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

พระเมรุมาศ ถวายพระเพลิงพระบรมศพ ในหลวง ร.9

ถือเป็นสถาปัตยกรรมแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ที่รวมสุดยอดช่างฝีมือร่วมรังสรรค์

พระเมรุมาศถือเป็นงานสถาปัตยกรรมที่สะท้อนถึงพระเกียรติยศของพระมหากษัตริย์ ตามคติความเชื่อตั้งแต่อดีตมา ทั้งนี้ พระเมรุนั้นเปรียบได้กับเขาพระสุเมรุ ซึ่งเป็นที่สถิตของทวยเทพ เปรียบกษัตริย์เป็นดั่งพระนารายณ์ที่อวตารลงมา เมื่อพระองค์เสด็จสวรรคต ก็จะเสด็จฯกลับไปยังเขาพระสุเมรุ การออกแบบพระเมรุมาศในทุกยุคสมัย จึงเป็นการสร้างสรรค์อย่างสุดฝีมือของช่างฝีมือทุกสำนักทุกแขนง เช่นเดียวกับการก่อสร้าง พระเมรุมาศ ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทร มหาภูมิพลอดุลยเดช ที่ได้รวมสุดยอดช่างฝีมือทุกแขนงเช่นกัน ที่ต่างทุ่มเทรังสรรค์งานกันสุดฝีมือเพื่อให้สมพระเกียรติและจดจารึกเป็นประวัติศาสตร์และมรดกของชาติ

โอกาสนี้ สมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ (ASA) นำโดยสุรยุทธ์ วิริยะดำรงค์ กรรมาธิการอนุรักษ์ศิลปสถาปัตยกรรม และปองขวัญ สุขวัฒนาลาซูส หัวหน้าศูนย์สำนักมรดกเมือง จึงได้นำสมาชิกของสมาคมฯ เข้าดูแบบและการก่อสร้างพระเมรุมาศ เพื่อศึกษาเรียนรู้งานสถาปัตยกรรมสำคัญที่จดจารึกในประวัติศาสตร์ โดยมี ก่อเกียรติ ทองผุด นายช่างศิลปกรรม ผู้เป็นเจ้าของแบบร่าง “พระเมรุมาศ” มาเป็นวิทยากรกิตติมศักดิ์ ร่วมด้วยเจ้าหน้าที่จากกรมศิลปากร บรรยายถึงรายละเอียดของแบบร่าง ไปจนถึงขั้นตอนการก่อสร้าง รวมทั้งได้นำเยี่ยมชมพระเมรุมาศ ณ สถานที่จริง ที่บริเวณท้องสนามหลวง เมื่อเร็วๆนี้

นายช่างผู้ออกแบบร่างชิ้นงานสำคัญ “ก่อเกียรติ ทองผุด” อธิบายการทำงานว่า ตนใช้เวลา 14 ชั่วโมง ในการคิดและออกแบบ ภายใต้โจทย์ที่ต้องยึดตามพระราชประเพณี สมพระเกียรติและไม่เหมือนที่เคยมีมา ทั้งหมดนี้ ได้วิชามาจาก “พล.อ.ต. อาวุธ เงินชูกลิ่น” ศิลปินแห่งชาติด้านทัศนศิลป์ ซึ่งเป็นผู้ออกแบบพระเมรุมาศถวายเจ้านายมาหลายพระองค์และได้ส่งต่อมา แบบพระเมรุมาศครั้งนี้ถือเป็นสถาปัตยกรรมแห่งกรุงรัตนโกสินทร์โดยแท้จริง ผสมผสานกัสถาปัตยกรรมร่วมสมัยในรัชกาลที่ 9 เป็นพระเมรุมาศทรงบุษบกสูง 50.49 เมตร มีชั้นเชิงกลอน 7 ชั้น ผังพื้นที่ใช้งานเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัส ขนาดกว้างด้านละ 60 เมตร มีบันไดทั้งสี่ด้าน ฐานยกพื้นสูง มี 3 ชั้น ชั้นบน ที่มุมทั้งสี่ประกอบด้วยซ่าง (ที่นั่งสำหรับพระสวด) ทรงบุษบก ชั้นเชิงกลอนห้าชั้น ฐานชั้นที่ 2 ประกอบด้วยซุ้มทรงบุษบกรูปแบบเดียวกัน รวมสิ่งก่อสร้างมีเครื่องยอด นับรวมได้ 9 ยอด สีของพระเมรุมาศจะมีทั้งสิ้น 5 สี ได้แก่ สีทองเป็นสีประจำวันพระราชสมภพ สีขาวคือธรรมแห่งการปกครอง สีน้ำเงินแทนพระมหากษัตริย์ สีชมพูเสริมความมงคลและสีเขียวหมายถึงทรงนำความอุดมสมบูรณ์มาสู่แผ่นดินไทย

การออกแบบพระเมรุมาศในทุกยุคสมัย จึงเป็นการสร้างสรรค์อย่างสุดฝีมือของช่างทุกสำนักทุกแขนง โดยช่างฝีมือแต่ละท่านจะหยิบยกสัญลักษณ์ต่างๆที่สื่อถึงเขาพระสุเมรุมาประกอบไว้ในงานออกแบบ รูปแบบหรือสไตล์ของงานก็สืบทอดต่อกันมาในสกุลช่าง งานพระเมรุมาศในอดีตก็จะเป็นการร่วมกันทำงานของช่างจากหลายๆสำนัก จึงมีลายเส้นที่ไม่เหมือนกัน เกิดการสืบทอดวิชาจากบรมครูสู่ศิษย์เป็นรุ่นๆ สืบต่อกันมา โครงสร้างหลักของพระเมรุมาศประกอบด้วย ส่วนยอด ตัวเรือน และฐานราก นับตั้งแต่อดีตพระเมรุมาศในแต่ละยุคสมัยล้วนปรับเปลี่ยนไปตามรูปแบบการสร้างสรรค์ของช่าง และเทคโนโลยีการก่อสร้างที่พัฒนาไป ในงานพระราชพิธีครั้งนี้ สำนักช่างสิบหมู่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการออกแบบและจัดสร้างพระเมรุมาศ.