วันอังคารที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ถูกเหยียดต่ำต้อย เจาะลึกค่า(จ้าง)ชีวิต รปภ. เสี่ยงตาย รายได้แลกศักดิ์ศรี?

เรื่องราวพอสังเขป

- สัมผัสชีวิต รปภ. จบ ป.7 ได้ดีเพราะอาชีพนี้ มีรถ มีเงินเก็บ ส่งลูกเรียนจนจบปริญญาตรี ปัจจุบันมีรายได้เกือบ 20,000 บาท เผยเคยโดนดูถูกถึงขั้นถ่มน้ำลายรด ไล่ให้ไปทำอาชีพอื่น ลั่น รปภ.ก็เป็นคน ภูมิใจที่ได้ทำอาชีพนี้

- คุณสมบัติ รปภ.อายุระหว่าง 18-60 ปี จบการศึกษาภาคบังคับ เช็กประวัติอาชญากรรม และอบรมลักษณะงาน รปภ. 40 ชม. อย่างไรก็ตาม ขึ้นอยู่กับหลักเกณฑ์ของแต่ละบริษัท

- เปิดเรตค่าจ้าง รปภ.ทำงาน 12 ชม. รับวันละ 465 บาท ขณะที่ รายเดือนประมาณ 14,000-15,000 บาท ไม่รวมค่าตำแหน่งหัวหน้าชุด หรือ งานดูแลการจราจร ซึ่งเรตมากน้อยขึ้นอยู่กับผู้ว่าจ้างบริษัทรปภ. และลักษณะงาน

- ส่องสวัสดิการ รปภ.มีวันหยุด ลากิจ ลาป่วย และลาพักร้อน รวมถึงมีประกันสังคม พิเศษกว่านั้น คือ มีเงินกู้ยืมหรือเบิกเงินรายวันหรือรายสัปดาห์ล่วงหน้าด้วย

- เปิดสอบเลื่อนขั้นวิชาชีพ รปภ. 6 ระดับ สอบผ่านปรับเพิ่มค่าจ้างให้ระดับละ 20 บาทต่อวัน แต่การสอบไม่ง่าย ต้องผ่านการอบรมความรู้ทั้งภาควิชาการและภาคปฏิบัติ

ถูกเหยียด ต่ำต้อย ไร้ศักดิ์ศรี ไม่มีเกียรติ...

ทุกวันนี้สังคมไทยบางกลุ่มยังมองอาชีพ “เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย” หรือ “รปภ.” ว่าเป็นเช่นนั้นอยู่ เพียงเพราะพวกเขาไม่ได้เรียนสูง จบเมืองนอก นั่งตากแอร์ในออฟฟิศ หรือมีเงินเดือนหลักหมื่นหลักแสน

ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ พาไปสัมผัสชีวิตรปภ. รวมถึงเปิดเรตเงินเดือนและสวัสดิการของอาชีพหนึ่งที่ถูกมองว่าต้อยต่ำ และทุกวันนี้มีจำนวนมากกว่า 400,000 ราย เรื่องราวจะเป็นอย่างไร ตามอ่านได้นับแต่บรรทัดนี้...

“รปภ.ก็คน ผมทำงานสุจริต” สัมผัสชีวิตเด็กต่างจังหวัด ได้ดีเพราะอาชีพรปภ.

เด็กบ้านนอก จบป.7 เข้ามาหางานทำในเมืองหลวง ผ่านการทำงานมาแล้วหลายอาชีพ จนได้มาเป็น รปภ. จวบจนวันนี้ 16 ปี กับทรัพย์สินรถยนต์ 1 คัน ส่งลูกเรียนจนจบปริญญาตรี แถมยังมีเงินเก็บอีกเกือบแสนบาท เรื่องราวของนายอานนท์ แสงฤทธิ์ เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย วัย 55 ปี

“หน้าที่ของผมจะดูแลบริษัทที่ว่าจ้าง เฝ้าโรงงาน ตรวจตรารถ งานที่ยากที่สุดเท่าที่เคยทำมา คือ การตรวจคนเข้า-ออก ในโรงงาน โดยต้องเข้มงวดอย่างมาก เพราะมีการฉกทรัพย์สินบ่อยครั้ง” นายอานนท์ เล่าจากประสบการณ์

นายอานนท์ ยังเล่าถึงเงินเดือนครั้งแรกที่เคยได้รับจากอาชีพ รปภ. ประมาณ 6,000 บาท แต่ปัจจุบันได้เงินเดือนราว 14,000-15,000 บาท และได้ค่าตำแหน่งหัวหน้าชุดรปภ. โดยคัดเลือกจากผู้มีประสบการณ์ ซึ่งจะได้เงินเพิ่มอีก 2,000 บาทต่อเดือน และยังมีค่าเบี้ยขยัน หากไม่ขาดงานเลยจะได้เพิ่ม 500-700 บาทต่อเดือน

นอกจากนี้ หากมีการควงกะจะได้เงินเพิ่มอีก 1 แรง รวมๆ แล้ววันละ 900 กว่าบาท โดยทำงานลากยาว 24 ชม. และการควงกะรปภ.จะชอบมาก เพราะได้เงินเยอะ และบางปีเจ้านายยังให้เงินขวัญถุงช่วงปีใหม่ด้วย

“ส่วนตัวผมภูมิใจที่ได้มาทำงานเป็นรปภ. ได้มีโอกาสสร้างเนื้อสร้างตัวจากอาชีพที่คนเขาดูหมิ่น ดูถูก ถ้าผมไม่ได้เป็นรปภ.ชีวิตผมคงลำบากกว่านี้ ถือว่าโชคดีมากที่ผมมาเป็น รปภ. อยู่ ผมสามารถสร้างฐานะจนซื้อรถ ส่งลูกเรียนหนังสือจนจบปริญญาตรี และผมก็เรียน กศน. ต่อจนจบม.3 ได้ดีเพราะ รปภ. นี่แหละครับ” รปภ. วัย 55 ปี พูดด้วยความภาคภูมิใจ

ผู้สื่อข่าวถามว่า เคยมีคนมาดูถูกอาชีพ รปภ.บ้างไหม นายอานนท์ ถอดถอนหายใจถึงเรื่องนี้ ก่อนเล่าประสบการณ์ส่วนตัวให้ฟังว่า...

“เคยโดนคนดูถูกที่มาทำอาชีพ รปภ.เยอะมาก บางคนก็ไล่ให้ไปขายของยังดีกว่ามาทำงานนี้ และเคยมีดูถูกเหยียดหยามแรงกว่านี้อีกถึงขนาดถุยน้ำลายรด พูดจาหยาบคายก็เคยมี เขาก็เป็นลูกจ้างโรงงานเหมือนกัน เขามองว่า รปภ. เป็นอาชีพต่ำต้อย ไม่มีศักดิ์ศรี ซึ่งตัวผมเองก็ไม่ได้โต้ตอบอะไร ผมก็ภูมิใจ เพราะผมทำอาชีพสุจริต ไม่ได้ไปขโมยของใคร มีเงินเลี้ยงครอบครัวก็มีความสุขแล้วครับ รปภ. ก็เป็นคนเหมือนกันครับมีศักดิ์ศรีเท่าเทียมกัน อย่ามาดูถูกกันเลยครับ”

ด้าน นายวัชรพล บุษมงคล นายกสมาคมผู้ประกอบการรักษาความปลอดภัย แห่งประเทศไทย ได้ให้ข้อมูลคุณสมบัติทั่วไปของ รปภ.ไว้ ดังนี้

คุณสมบัติทั่วไปของ รปภ.

1.อายุระหว่าง 18-60 ปี แต่บางบริษัทอาจจะรับไม่เกิน 50 ปี หรือ เกิน 60 ปี ขณะที่ ส่วนสูง 160 ซม.ขึ้นไป น้ำหนัก 50 กก. ขึ้นไป บุคลิกดี ซึ่งขึ้นอยู่กับหลักเกณฑ์ของแต่ละบริษัทที่จะแตกต่างกันไป

2.กำหนดให้ต้องจบการศึกษาภาคบังคับของแต่ละช่วงที่รัฐบาลกำหนด เช่น ในอดีตคือ ป.4 ป.6 และปัจจุบันภาคบังคับคือ ม.3 และต้องสามารถอ่านออกเขียนได้ด้วย เนื่องจากต้องมีการเขียนรายงานส่งหัวหน้า

3.เช็กประวัติอาชญากรรมกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ หากพบเคยมีความผิดทางคดีอาญามาก่อนจะไม่สามารถเป็นรปภ.ได้

4.ได้รับการอบรมในการเป็น รปภ. โดยหน่วยงานต่างๆ มีการกำหนดไว้ 40 ชม.

อย่างไรก็ตาม หลักเกณฑ์ของแต่ละบริษัทอาจจะแตกต่างออกไป ขึ้นอยู่กับระเบียบของบริษัท หรือการทำทีโออาร์ที่ผู้ว่าจ้างกำหนด เพื่อให้ได้รปภ.ที่สอดคล้องกับความต้องการของผู้ว่าจ้าง

“ส่วนใหญ่จะกำหนดให้ รปภ. มีสัญชาติไทย แต่ยอมรับว่ามีบางบริษัทหรือผู้ว่าจ้างบางคนเลือกที่จะใช้คนต่างด้าวมาทำงานเป็น รปภ. เพื่อจ่ายค่าจ้างที่ถูกกว่า แต่ตามกฎหมายแล้วต้องเป็นคนไทย” นายวัชรพล กล่าว

เปิดเรตค่าจ้าง รปภ.ไทย วันละ 465 บาททำงาน 12 ชม.

นายวัชรพล เปิดเผยถึงเรตค่าจ้างของรปภ.ว่า ปัจจุบันได้อิงตามกฎหมายแรงงาน โดยสำหรับการทำงานในเขตพื้นที่กรุงเทพฯ 8 ชม. จะได้ค่าแรงทั้งสิ้น 310 บาทต่อวัน แต่รปภ.ส่วนใหญ่จะทำงาน 12 ชม. จะได้ค่าแรงทั้งสิ้น 465 บาทต่อวัน ขณะที่ รายเดือนประมาณ 14,000-15,000 บาท

นอกจากนี้ยังไม่รวมค่าตำแหน่งอื่นๆ อีก เช่น หัวหน้าชุดรปภ. จะได้ค่าแรงเพิ่มอีก 500-2,000 บาทต่อวัน หรืองานด้านดูแลจราจร จะได้ค่าแรงเพิ่มอีก 300-1,000 บาท

อย่างไรก็ตาม เรตค่าจ้างจะขึ้นอยู่กับความยากง่ายของลักษณะงาน และการกำหนดค่าจ้างของผู้ว่าจ้างที่มาจ้างบริษัท รปภ. ทั้งนี้ งานลักษณะที่ถือว่าเป็น “งานยาก” คือ งานที่มีกฎระเบียบค่อนข้างเข้มงวดยืนหรือตรวจสอบโดยตลอดทั้งวัน หรือเป็นงานเสี่ยงภัยอันตราย จึงจำเป็นต้องใช้มาตรฐานของรปภ.สูง เช่น สูง 170 ซม.ขึ้นไป รูปร่างดูดีกำยำ น่าเกรงขาม ผ่านการเกณฑ์ทหาร หรือมีวุฒิม.6 ขึ้นไป เป็นต้น ขึ้นอยู่กับทีโออาร์ที่ตกลงกันไว้กับผู้ว่าจ้าง ซึ่งยิ่งงานยากคนทำงานก็หายากเช่นเดียวกัน ดังนั้น บริษัทจะต้องไปกำหนดค่าจ้างที่สูงขึ้นหรือมีสวัสดิการดีขึ้น เพื่อจูงใจให้คนมาทำงานนี้

“สำหรับการเข้ากะกลางคืนจะได้เรตเดียวกับกะกลางวัน ส่วนกรณีการควงกะนั้น ตามกฎหมายแล้วไม่อนุญาตให้ควงกะ แต่ก็มีบางสถานที่ๆ คนไม่เพียงพอก็มีการควงกะกัน ซึ่งจะได้เพิ่มอีก 1 แรง คือ 465 บาท” นายวัชรพล ให้ข้อมูล

ส่องสวัสดิการ “เบิกเงินล่วงหน้า” พิเศษกว่าอาชีพอื่น

สำหรับสวัสดิการของ รปภ.ไทยนั้น นายวัชรพล เผยว่า มีตามพ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ.2541 ทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นวันหยุด ลากิจ ลาป่วย และลาพักร้อน รวมถึงมีประกันสังคมให้ด้วย และยังมีเงินกู้ยืมหรือเบิกเงินรายวันหรือรายสัปดาห์ล่วงหน้าให้ด้วย เพื่อเอาไปใช้จ่ายในแต่ละวัน ซึ่งส่วนใหญ่จะมีเบิกประจำสัปดาห์ เช่น สัปดาห์ละ 700 หรือ 1,500 บาทแล้วแต่บริษัทกำหนด

แต่มีข้อยกเว้นตามกฎกระทรวง คือ จะไม่มีโอทีหรือค่าล่วงเวลาให้ หรือ บางบริษัทอาจจะให้เพิ่มขึ้น ซึ่งถ้าให้ค่าโอทีจะทำให้บริษัทต้องยอมควักทุนเอง เนื่องจากไม่สามารถเรียกเอาจากผู้ว่าจ้างเพิ่มขึ้นได้

“ต้องยอมรับว่าแรงงานในอาชีพรักษาความปลอดภัยยังขาดแคลนอยู่เยอะ และอนาคตความต้องการอาชีพ รปภ. จะมีเพิ่มมากขึ้นทุกปี ตามการขยายตัวของภาคธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นอสังหาริมทรัพย์ หรือบริษัทต่างๆ ทำให้หลายบริษัทคิดวิธีจูงใจให้คนมาทำงานนี้มากขึ้น เช่น การมีสวัสดิการต่างๆ การเบิกงานล่วงหน้า” นายกสมาคมผู้ประกอบการ รปภ. อธิบาย

จ่อสอบเลื่อนขั้นวิชาชีพ รปภ. อัพเงินเดือน

นายวัชรพล กล่าวต่อว่า ทางสมาคมฯ ได้จับมือกับสถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (องค์การมหาชน) โดยให้ รปภ.เข้ามาทดสอบมาตรฐานวิชาชีพใน 6 ระดับได้ ดังนี้

ระดับ 1 รปภ.ดูแลทรัพย์สินทั่วไป
ระดับ 2 หัวหน้าชุด
ระดับ 3 สายตรวจ
ระดับ 4 ครูฝึก รปภ.
ระดับ 5 ผู้บริหาร ผู้จัดการฝ่าย
ระดับ 6 ผู้ทรงคุณวุฒิ หรือ เจ้าของบริษัท

หากสอบผ่านในแต่ละระดับจะมีการปรับเพิ่มค่าจ้างให้สูงขึ้น เบื้องต้นจะเพิ่มให้ในแต่ละระดับ 20 บาทต่อวัน ซึ่งยังไม่ได้กำหนดชัดเจนต้องพูดคุยกับทางผู้ว่าจ้างถึงเรื่องนี้ เพื่อขอความร่วมมือสำหรับบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญในด้านนี้

ทั้งนี้ การสอบเลื่อนขั้นวิชาชีพได้เริ่มขึ้นเมื่อต้นปีนี้ และมีการเปิดทดสอบในแต่ละระดับแล้ว โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายในการทดสอบ รวมทั้ง บริษัทได้ปรับค่าจ้างเพิ่มขึ้นสำหรับ รปภ.ที่ผ่านในระดับต่างๆ บ้างแล้วด้วย

“การทดสอบไม่ใช่เรื่องง่าย ถึงแม้จะทำงานมานานก็แต่ เพราะจะต้องผ่านการเข้าคอร์สอบรมในลักษณะงานต่างๆ ก่อน ให้มีความรู้อย่างชัดเจนก่อน เหมือนกับการสอบใบขับขี่ ซึ่งจะมีทั้งข้อเขียนและการปฏิบัติ” นายกสมาคมผู้ประกอบการ รปภ. ระบุ

อย่างไรก็ตาม นายกสมาคมผู้ประกอบการ รปภ. ฝากทิ้งท้ายถึงอาชีพที่คนมองว่า ต่ำต้อย ไร้เกียรติ นี้ด้วยว่า เป็นเรื่องของสังคมที่มองอาชีพ รปภ. อาจเพราะไม่มีสวัสดิการ ความมั่นคงในอาชีพ แต่ถ้าถามคนที่ทำงานนี้ เขาจะภูมิใจและรักในอาชีพของเขามาก เพราะถือว่าวิชาชีพนี้ มีความสำคัญในเชิงป้องกัน ดูแลความสงบเรียบร้อย และความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ซึ่งมีความเสี่ยงภัยอันตรายในการปฏิบัติงาน และต่อไปในอนาคตเมื่อมีกฎหมายมารองรับวิชาชีพนี้แล้ว เชื่อว่าความคิดจะเปลี่ยนแปลงไป.

ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ รายงาน