วันศุกร์ที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

พิมพ์ใหญ่ พิมพ์ที่ 3

โดย พลายชุมพล

พระสมเด็จวัดระฆัง พิมพ์ใหญ่...เท่าที่ยอมรับในวงการ ไม่ได้มีแค่ 4 พิมพ์ ตามวิทยายุทธ์เซียนสำนักท่าพระจันทร์ เท่าที่อาจารย์รังสรรค์ ต่อสุวรรณ เผยแพร่ไว้ในพรีเชียส ฉบับสเปเชียล (ค.ศ.1996) เท่านั้น

ตรียัมปวายแบ่งไว้เป็นพิมพ์ เขื่องโปร่ง ชะลูด ป้อม สันทัด ย่อม ภาพพระแท้ที่มีประวัติผ่านมือซื้อขาย...อยู่ใน 6 แม่พิมพ์นี้ แม่พิมพ์ที่สะดุดตา คือพิมพ์ป้อม ป้อม และกว้างกว่าพิมพ์มาตรฐาน และเท่าที่ผ่านตา พิมพ์ป้อมมีมากกว่าหนึ่งพิมพ์

ข้อพิจารณาที่น่าสนใจ เกือบทุกแม่พิมพ์ ทำจากฝีมือช่างคนเดียว หลักองค์ประกอบ 11 ประการ แม่พิมพ์พิมพ์ใหญ่ด้านหน้า...ตั้งแต่ เส้นกรอบกระจกด้านซ้าย ตัดระหว่างแนวพระกรด้านซ้าย ไปจนถึง พื้นผนังด้านในซุ้มองค์พระ ต่ำกว่านอกซุ้มเล็กน้อย...ใกล้เคียงกัน

โดยเฉพาะหลัก ส่วนองค์พระตั้งแต่พระพักตร์ ไปถึงพระเพลา บิดเอียงไปทางขวา ขณะฐานชั้นที่ 1 ถึง 3 บิดสวนไปทางซ้ายจึงเป็นปรากฏการณ์ หัวพระเพลาซ้าย สูงกว่า หัวฐานชั้นที่ 1 หัวพระเพลาขวา ต่ำกว่าหัวฐานชั้นที่ 1

เคยฟังเซียนใหญ่ คุยว่าใช้หลักนี้เป็นข้อชี้ขาด ถึงขนาดเอาเส้นด้าย...ขึงตึงพาดดูระดับลาดเอียงกันเลยทีเดียว

แต่พระนอกหลักนี้ เช่นองค์ที่ระดับการเอียงลาดน้อย เส้นกรอบกระจกซ้ายไม่ตัดเข้าเส้นซุ้มตรงช่วงพระกร...หรือไม่มี...เป็นพระแท้ที่เซียนใหญ่ถือไว้ ก็หลายองค์

หลักสองประการ พิมพ์ใช่ เนื้อใช่...แม้ใช้ได้ แต่ต้องใช้ให้เป็น เส้นสายลายพิมพ์แต่ละจุดนั้น มีตัวแปรเบี่ยงเบนได้ เนื้อพระก็แตกต่างกัน หยาบละเอียด ไม่มีข้อยุติ ข้อเดียว

พระแท้ แต่ละองค์ ต้องดูองค์ประกอบรวม แม่พิมพ์ไปได้ เนื้อหาก็ไปด้วยกันได้

สมเด็จวัดระฆังพิมพ์ใหญ่ องค์ในคอลัมน์วันนี้ หลักสำนักท่าพระจันทร์ เป็นพิมพ์ที่ 3 นึกถึงภาพองค์เกศสะบัด ผิวฝ้าหนาคลุมเนื้อขาวปลอดตลอดทั้งหน้าหลัง ก็พิมพ์นั้นล่ะ

จุดเด่นขององค์นี้ คือเป็นพระที่ติดแม่พิมพ์เต็มที่...เหมือนพิมพ์ใหญ่ทั่วไป องค์ที่เห็นชัดเจน ในองค์ครู องค์ลุงพุฒ องค์ขุนศรี ฯลฯ ก็คือ พระเพลา

จะเห็นว่า หัวพระเพลาซ้ายเป็นปมนูนสูงกว่า...ค่อยๆลาดเอียงไปหัวพระเพลาขวานั้น องค์ครูที่ติดแม่พิมพ์ชัดเจน แยกเป็นพระเพลาซ้ายซ้อนอยู่ล่าง...ลาดระดับสูงไปต่ำ

ปลายพระบาทสิ้นสุด ตรงแนวข้อศอกขวาของพระ พื้นที่ที่ลดต่ำและกว้างกว่า คือพื้นที่หัวพระเพลาขวา ที่อยู่ด้านบน ไล่ระดับไปจนถึงปลายพระเพลาซ้าย

ที่วางหลักกันว่า หัวพระเพลาขวาต่ำกว่าหัวฐานชั้นที่ 1 ก็ตรงจุดสิ้นสุดปลายพระบาทซ้าย...และระดับลาดต่ำลงไปนี่แหละ...แต่หากจะตั้งใจ ตะแคงพระ ส่องหาแนวสูงต่ำกันจริงจัง ก็จะพบว่า ระดับไล่เลี่ยกัน

ภาพที่เห็นองค์พระ กับฐานบิดสวนระดับกัน...เป็นจุดลวงตา โดยมีพื้นผนังในร่องระหว่างพระเพลากับฐานชั้นที่ 1 ซึ่งโดยภาพรวมทุกพิมพ์ มักเริ่มสูงที่หัวพระเพลาขวา ลาดต่ำไปหาซ้าย

สรุปภาพรวม สมเด็จวัดระฆังพิมพ์ใหญ่องค์นี้ มีสภาพเดิมๆ ครูตรียัมปวายใช้คำว่า แห้งบริสุทธิ์ ผิวแป้งโรยพิมพ์บาง นวลฝ้าที่เกิดจากการไม่ถูกจับต้อง ช่วยให้พระดูซึ้งตา ริ้วรอยธรรมชาติด้านหลัง ก็ครบครัน

พระสวยสภาพนี้แหละ...ที่เข้าประกวดไม่ได้ เจ้าของมีเหตุผลหลายข้อ เหงื่อ กรรมการจับเปื้อน ระหว่างการถ่ายรูป เสี่ยงต่อการตกแตกหัก...กว่าจะขอถอดจากตลับทอง ออกมาถ่ายรูป เขียนเป็นวิทยาทานกันได้ ต้องเจรจากันหลายรอบ.

พลายชุมพล