วันพุธที่ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ไขปมบูรณะวัดอรุณฯ EP.2 เฉลยเบื้องหลังดราม่า ดั้งเดิมสีอะไร ช่างฝีมือไม่ถึงจริงหรือ

สกู๊ปซีรีส์ไขปมบูรณะวัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร ตอนที่แล้วว่าด้วยเรื่อง เปิดโปงละเอียดยิบทุกขั้นตอน กว่าจะเสร็จ ไฉนใช้เวลาเกือบ 5 ปี (คลิกอ่านข่าว) มาถึงตอน 2 ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์เจาะลึกต่อกับปมคาใจของสังคมก่อนส่งมอบงานในวันที่ 10 ต.ค. 60 นี้ ว่าบทสรุปความขาวโอโม่ที่เป็นกระแสดราม่ามีหลักฐานยืนยันหรือไม่ว่าดั้งเดิมสีอะไร, ช่างรู้สึกอย่างไรที่ถูกต่อว่าว่าฝีมือไม่ถึง รวมทั้งแนะวิธีดูลวดลายเซรามิกหรือกระเบื้องว่าชิ้นไหนคือของเก่าดั้งเดิม หรือของใหม่

ข้อมูลชี้ชัด พระปรางค์ของเดิมสีขาวหรือไม่

พระมหาบุญรุ่ง สิริโชติ ผู้ช่วยเจ้าอาวาส วัดอรุณฯ พาทีมข่าวตรวจสอบองค์พระปรางค์วัดอรุณฯ อย่างใกล้ชิด พร้อมเล่าย้อนว่าการบูรณะเมื่อปี พ.ศ. 2518 ก็เป็นสีขาว แต่ขาวไม่มากเพราะใช้ปูนซีเมนต์ แต่ภาพหาดูยาก เพราะยุคนั้นยังไม่มีกล้องถ่ายภาพที่เป็นดิจิตอล บริษัทที่บูรณะครั้งนั้นเป็นอีกบริษัท ไม่ใช่บริษัท ปรียะกิจ จำกัด ที่เป็นผู้รับเหมาบูรณะครั้งนี้ และที่ผ่านมาไม่ตกเป็นข่าวดัง เพราะโลกโซเชียลยังไม่นิยมกัน

เกี่ยวกับประเด็นจากสังคมที่จับตามองและเปรียบเทียบภาพก่อนและหลังบูรณะว่าพระปรางค์ก่อนบูรณะสีสวยและดูขลังกว่านั้น พระมหาบุญรุ่งกล่าวว่าเป็นการดีที่คนให้ความสนใจเพราะช่วยจุดประกายให้คนสนใจมากขึ้น แรกๆ คนอาจยังไม่ชินกับสีขาว แต่อีกหลายปีก็จะเป็นสีคล้ำๆ เหมือนของเดิม

“ปูนเมื่อตากแดด ตากฝน ก็มีรา มีตะไคร่น้ำจับเป็นเรื่องธรรมดาและพวกเชื้อราที่เกิดขึ้น ไม่ได้กระทบถึงโครงสร้าง เพราะเกาะอยู่ผิวภายนอกของพระปรางค์ กรณีที่ตกเป็นกระแสในโลกโซเชียล มองในมุมดีถือว่าเป็นการจุดประกายแนวความคิดให้คนมาสนใจว่าของดั้งเดิมเป็นอย่างไร

การบูรณะล่าสุดดูขาวโอโม่เพราะปูนตำ หรือ ปูนหมัก เป็นวัสดุก่อสร้างพื้นฐานของงานสถาปัตยกรรมแบบดั้งเดิม ซึ่งใช้มาตั้งแต่สมัยโบราณ เพราะปูนตำไม่เกาะกับเนื้อกระเบื้อง เวลากะเทาะออกของเก่าดั้งเดิมจะไม่หลุดออกมาด้วย พระปรางค์ที่ซ่อมเสร็จไป 3 ปี ตอนนี้ตะไคร่เริ่มเกาะแล้ว ทุกวัดที่บูรณะเสร็จใหม่จะขาวเหมือนกัน ต่อไปก็ดำตามกาลเวล” พระมหาบุญรุ่งระบุ

และจากภาพการบูรณะของบริษัทแชฟ้า เมื่อ พ.ศ. 2540 ที่ทีมข่าวฯ ได้รับจากแหล่งข่าวก็ยืนยันย้ำอีกครั้งว่าของดั้งเดิมนั้นเป็นสีขาว เพราะกลับมาใช้ปูนตำ เป็นสูตรโบราณที่ทำสืบต่อกันมา แต่ละช่างจะมีสูตรเฉพาะของตัวเอง ซึ่งเป็นผลดีกับโบราณสถานมากกว่า เพราะระเหยความชื้นได้ดี วัดใน กทม. ที่สร้างเสร็จใหม่ๆ จะสีขาวหมด เกิดจากใช้ปูนคนละสูตรด้วย สำหรับวิธีทำความสะอาดตะไคร่และขจัดความดำนั้นใช้น้ำเปล่าล้าง แล้วตามด้วยการขัดด้วยน้ำสบู่ และล้างน้ำสะอาดเป็นขั้นตอนสุดท้าย

เบื้องหลังดราม่า เหตุเพราะเทียบภาพผิดตำแหน่ง

เหตุที่เป็นประเด็นดราม่าร้อนในสังคมว่าการบูรณะครั้งนี้ทำให้คุณค่าและความขลังของพระปรางค์ฯ ลดลง เพราะเทียบภาพผิด เนื่องจากพระปรางค์แต่ละองค์มีลวดลายที่ต่างกัน และวัดอรุณฯ เป็นศิลปะมองระยะไกล พอมีคนมาเพ็งเล่งมองใกล้ๆ แต่ไม่เข้าใจในประวัติความเป็นมาก็ทำให้เข้าใจผิดว่าของเก่าดั้งเดิมแทบไม่เหลือให้ได้ชม

ทีมข่าวฯ สอบถามความรู้สึกกับนักท่องเที่ยวชาวไทยขณะเดินชมพระปรางค์ของวัดอรุณฯ ได้รับการเปิดเผยว่าไม่ว่าพระปรางค์จะเป็นสีขาว หรือต่อไปต้องกลายเป็นสีดำเพราะตะไคร่ ตนก็มองว่าเป็นศิลปะที่สวยงามตามธรรมชาติ และดีใจที่กรมศิลปากรได้บูรณะไว้ให้อยู่คู่เมืองไทย และคนรุ่นต่อๆ ไปได้ชมความงาม

ด้านคู่รักนักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่นบอกว่าทุกครั้งที่ทั้งสองมาเที่ยวเมืองไทย วัดอรุณฯ เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่มาชมทุกครั้ง เพราะชอบลวดลายดูมีมนต์ขลัง โดยส่วนตัวพระปรางค์จะสีขาวก็ดูสดใสดี ส่วนสีดำก่อนบูรณะก็มีเสน่ห์ลึกลับ

สิ่งที่ถูกต้องอาจไม่สวยงาม กระเบื้องของเก่าดั้งเดิมดูจากสิ่งใด

แหล่งข่าว เผยเพิ่มเติมอีกว่าช่างที่มาบูรณะนั้นเป็นช่างเฉพาะทางที่เคยซ่อมวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม (วัดโพธิ์) วัดราชโอรสาราม และวัดราชบุรณราชวรวิหาร(วัดเลียบ) ซึ่งส่วนใหญ่เป็นวัดแบบพระราชนิยมในสมัย ร.3 ปัญหาและอุปสรรคในการทำงานในครั้งนี้เกิดจากการบูรณะครั้งก่อนในปี พ.ศ. 2511-2517 ที่เล็งเห็นความแข็งแรงเป็นหลักเลยใช้ปูนซีเมนต์ในการบูรณะ ไม่ใช่ปูนโบราณ

วัดอรุณฯ นั้นมีพื้นที่ทั้งหมด 2 หมื่นตารางเมตร เป็นศิลปะที่ต้องมองมุมกว้าง แต่ปัจจุบันบางคนเพ่งมองและสัมผัสอย่างใกล้ชิด และโพสต์ว่าบางจุดแลดูไม่สวยงามนั้น เป็นเพราะในการซ่อมแซมจะมีทั้งกระเบื้องของเก่าดั้งเดิม และของใหม่ที่เกิดจากการบูรณะในครั้งก่อน 

กระเบื้องที่เป็นของเก่าดั้งเดิมนั้น ถ้าเป็นเครื่องถ้วยขริบจะมีคราบสีดำเกาะติด และรอบๆ ลวดลายจะมีร่องรอยจากการขริบกระเบื้องซึ่งเป็นกรรมวิธีโบราณ บางจุดขอบกระเบื้องจะเรียบจากการเจีย ในบางจุดกระเบื้องจะมีสีซีดจางจนเห็นเป็นสีขาว หรือสีสดใหม่ และบางจุดที่เห็นว่าผุกร่อน แต่ไม่ซ่อมทั้งๆ ที่ทำได้ เนื่องจากต้องการอนุรักษ์ของเดิม เพราะต้องคำนึงถึงความเสียหายที่จะเกิดขึ้นด้วย

อีกทั้งพระปรางค์ในบางพื้นที่ผ่านการซ่อมมาหลายยุคสมัย ทำให้แต่ละพื้นที่มีลักษณะแตกต่างกันไป ดังนั้นการเสพงานศิลป์จากการมองจากแง่มุมเดียวอาจจะไม่ถูกต้องเสมอไป เพราะสิ่งที่ถูกต้องอาจไม่นำมาซึ่งสิ่งสวยงาม และสิ่งที่สวยงามก็ไม่ได้ให้หมายความที่ถูกต้องเสมอไปเช่นกัน

เสียงจากช่าง เมื่อสังคมมองว่าฝีมือไม่ถึง

นายช่างใหญ่ซึ่งมีประสบการณ์ในการบูรณะโบราณสถานสำคัญของไทยมากว่า 30 ปี เปิดใจกับทีมข่าวฯ ขณะกำลังขัดล้างทำความสะอาดและเก็บความเรียบร้อยของงาน ซึ่งเป็นขั้นตอนสุดท้ายในการบูรณะพระปรางค์วัดอรุณฯ ก่อนส่งมอบงานในวันที่ 10 ต.ค. 60 ว่า ความยากของการทำงาน คือ การเก็บรักษาของเก่า เนื่องจากพระปรางค์วัดอรุณฯ ผ่านการบูรณะมา 4 ยุค จึงต้องอนุรักษ์ทุกยุคไว้ ทั้งๆ ที่บางจุดทำใหม่ง่ายและสวยกว่า และช่างแต่ละยุค มีสไตล์ไม่เหมือนกัน 

สำหรับกรณีที่โดนกระแสสังคมมองว่าฝีมือไม่ถึงนั้น ตนมองว่าไม่ซีเรียส เพราะทำตามหน้าที่ด้วยใจรักอย่างดีที่สุดแล้ว “คนวิจารณ์คือคนไม่รู้ บางคนก็บอกว่าเอาสีมาทา แต่ก็เข้าใจเพราะบางคนไม่ได้ศึกษาประวัติศาสตร์ แต่ก็รู้สึกนิดหนึ่งที่ถูกมองว่าทำไม่ดี เพราะบางจุด เราไม่ได้ซ่อมเป็นรายแรก บางที่เกิดจากการซ่อมในอดีตจนจะกลบลายแล้ว หากสกัดออกก็ทำให้เสียหายหมด” นายช่างใหญ่กล่าว.

ภาพด้านล่างทั้งหมดนี้เป็นการบูรณะในขั้นตอนสุดท้าย ก่อนส่งมอบผลงานให้กรมศิลปากรในวันที่ 10 ต.ค. 60....


ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ รายงาน