วันพฤหัสบดีที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

นาง เสน่ห์จันทน์

ชื่อเรียก พระนางพญาเสน่ห์จันทน์ หรือ เรียกย่อ นาง เสน่ห์จันทน์ คำนาง...สื่อว่าเป็นพระสำหรับผู้หญิง เสน่ห์จันทน์ เป็นคุณสมบัติ ผู้หญิงที่มีเสน่ห์ หอมไปทั้งเนื้อทั้งตัวด้วยกลิ่นจันทน์ แค่ชื่อพระ...ก็ยั่วใจให้รักแล้ว

ชื่อนี้มีที่มา...ปี พ.ศ.2502 กรมศิลปากรขุดค้นบริเวณอุทยานประวัติศาสตร์เมืองสุโขทัย ระหว่างขุดบริเวณวัดตาเถรขึงหนัง เจอกรุพระพิมพ์สามเหลี่ยม เนื้อดิน เส้นสายลายพิมพ์อ่อนหวาน งดงามจับใจ ก็นำขึ้นมา

พระมีจำนวนมาก (ไม่ระบุจำนวน) ทางการตั้งราคาองค์ละ 50 บาท ให้ประชาชน ที่สนใจได้เช่าบูชา ตอนแรกยังไม่ได้ตั้งชื่อ

มีคนนึกได้ ช่วงแรกที่ขุดไปพบกรุ กลิ่นจันทน์หอมฟุ้ง อบอวลไปทั้งกรุ

วงการพระเครื่องขณะนั้น พระพิมพ์สามเหลี่ยมองค์เล็ก เนื้อดินเผาพิมพ์ ปางมารวิชัย ที่ได้จากใต้ลานดินกรุวัดนางพญาเมืองพิษณุโลก เรียกกันว่าพระนางพญา เป็นที่รู้จักและนิยมกันแล้ว

พระนางพญาพิษณุโลก ศิลปะอยุธยา อายุราว 400 ปี แต่พระพิมพ์สามเหลี่ยมที่ขึ้นจากกรุวัดตาเถรขึงหนัง ศิลปะสุโขทัยเต็มอิ่ม อายุกว่า 600 ปี อายุก็สูงกว่า ศิลปะก็งามกว่า

การตั้งชื่อพระพิมพ์ที่พบว่า นางพญา... ตามด้วยชื่อ “เสน่ห์จันทน์” ถือว่า ตั้งชื่อตามความรับรู้เดิม ชื่อนางเสน่ห์จันทน์ เป็นมงคล ทำให้พระชุดนี้ ได้รับความสนใจมากจากผู้หญิง

พระนางพญาเสน่ห์จันทน์ กว้างราว 2.7 ซม. สูง 3 ซม. ใหญ่กว่านางพญาพิษณุโลก พิมพ์ใหญ่ (ทั้งเข่าโค้ง เข่าตรง) มาก เนื้อดินหยาบ ดูแล้วไม่นุ่มนวลตา

ของปลอม รุ่นเดิมๆ ทำเนื้อละเอียดเกินจริง พิมพ์ทรงก็ยังไกล รุ่นที่ออกมาหลายปีแล้ว พิมพ์ทรงใกล้เคียง แต่ก็ทำระดับความหยาบได้ดี

ใครยังไม่เคยได้เห็นของจริง ลองศึกษาเทียบเคียงจากภาพ หนังสืออมตะพระกรุ ของ คุณต้อย เมืองนนท์ มีภาพพระด้านหน้าให้ดูเป็นองค์ครูอยู่ 10 องค์

มีคำอธิบายว่า พระนางพญาเสน่ห์จันทน์ เป็นพระเนื้อดินค่อนข้างหยาบ พุทธลักษณ์เป็นศิลปะสุโขทัยบริสุทธิ์ ปางมารวิชัย กำเนิดที่วัดศรีพิจิตรกิรติกัลยาราม (ตาเถรขึงหนัง)

ต่อมาได้ขุดพบที่วัดต้นจันทน์ และวัดพญาดำ (แม่พิมพ์ใกล้เคียงกัน ข้อแตกต่างวัดต้นจันทน์ มีเส้น (หมอน) รองใต้ท้องแขนซ้าย แต่วัดศรีพิจิตรไม่มี)

ต้อย เมืองนนท์ ให้ข้อสังเกต พระนางพญาเสน่ห์จันทน์ ประมาณ 80% มีคราบหินปูนสีขาวจับตามซอกขององค์พระ (ของปลอมก็มี แต่สีหินปูนขาวสด และจับติดไม่แน่นหนาเหมือนของจริง)

ปัจจุบันเป็นพระที่หาได้ยาก นักเล่นพระหัวก้าวหน้า ทำสถิติเป็นดัชนีราคาเอาไว้ องค์สวยสมบูรณ์สุด เคยทำราคา 2 แสน องค์สวยปานกลาง และสวยน้อย ก็ลดหลั่นตามลงมา

ภาพพระองค์ในคอลัมน์วันนี้ เป็นพระแท้ เส้นสายลายพิมพ์ทุกเส้นไปกันได้กับองค์ครู ความหยาบของเนื้อ และฝ้าหินปูนสีขาวหม่น ที่ปกคลุมในซอกลึกองค์พระ กลมกลืน ปกปิดเส้นกำไลพระศอกสามปล้องเอาไว้บ้าง แต่ก็พอเห็นรำไร

พระพักตร์ไม่ติดชัดเจนทุกเส้นสาย แต่ก็ถือว่า เป็นนางเสน่ห์จันทน์ ที่งามองค์หนึ่ง

พระเก่า ศิลปะสวย ที่มา และชื่อเป็นมงคล...สภาพยังสมบูรณ์ เป็นคุณค่าสำคัญ ที่ค้ำจุนค่านิยมพระกรุเอาไว้ จำนวนพระไม่มาก ปั่นราคาไม่ง่าย ราคาไม่แพงเกินไปนัก

มีโอกาสเจอถ้าตาดี แน่ใจ ก็หาไว้... นี่คือของมีค่า หายาก คล้องคอก็อุ่นใจ ให้ของขวัญคนที่รัก ก็ใช่เลย.

พลายชุมพล