วันศุกร์ที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

พระรามเข้าโกศ

ตอนเป็นเด็ก ผมวิ่งรับใช้วงหมากรุกของผู้ใหญ่ วันหนึ่งกระดานหมากรุกว่าง...ผมก็ชวนเพื่อนเล่น

ก็พอจำได้ หมากแต่ละตัว ตั้งแต่ ขุน ม้า เรือ โคน เม็ด และเบี้ย...ตั้งตรงไหน ขุน เดินได้ทุกทิศทางรอบตัว โคน เดินหน้าได้ กลาง ซ้ายขวา เม็ด เดินทะแยงสองข้าง เรือ เดินแนวตรงได้ไม่จำกัด ม้า เดินเขย่งสามตา ขวาหนึ่งซ้ายสอง

ส่วนเบี้ย เดินตรงหน้าไปถึงกลางกระดาน เบี้ยคว่ำกลายเป็นเบี้ยหงาย เดินทะแยงได้เหมือนเม็ด...

เล่นๆกันไป พอมีคำว่ารุก รุก และรุก ต่อมา ก็มีคำว่า “จน” สุ้มเสียงผู้ใหญ่บอกว่า ฝ่ายที่จน แพ้

เริ่มตั้งตัวหมาก เริ่มต้นแก้มือกันใหม่

ผมเล่นหมากรุกแบบเด็กๆ...ก็เล่นๆกันไป เดินขุน เดิน ม้า เดินเรือ เดินเบี้ย กิน และกินกันไป จนถึงหมากรุกเหลือไม่กี่ตัว ตอนนี้ เริ่มมีผู้ใหญ่เข้ามา ผู้ใหญ่ระดับเซียนหมากรุก น่ารักทุกคน

เห็นเด็กเล่นก็เอ็นดู ช่วยเดินบ้าง สอนให้เดินตัวนั้นตัวนี้ ตัวที่เห็นเราเล่นไม่ทันใจ

เล่นๆไปมีเสียงผู้ใหญ่ถาม “ขุนไปไหนล่ะไอ้หนู”

“ลุงถามทำไม” ผมเงยหน้าถาม “ผมกินไปตั้งนานแล้ว”

“โธ่เอ๋ย” ลุงอุทาน “เอ็งไม่รู้หรือ ตัวขุน หมากรุกเขาไม่กินกัน”

ผู้ใหญ่สอนให้เด็กๆรู้ ตอนนั้น ขุนในกระดานหมากรุก เขาเปรียบเหมือนเจ้า...ตามกติกา เขาจะเล่นรุกๆกันไป กินม้า กินเรือ กินโคน กินเบี้ย กันไป

ถ้าฝ่ายหนึ่ง เหลือตัวหมากบริวารน้อยกว่า น้อยจนแน่ใจว่าเป็นฝ่ายแพ้ เขาก็มีกติกาให้เล่น กันแบบไล่ ฝ่ายรุกก็ใช้หมากที่เหลือมากกว่าไล่ต้อนขุน

ฝ่ายขุน ก็หนีไปๆ อย่างที่ผมรู้ก่อนบ้างว่า มีกติกา ไล่กันกี่ที

ตอนนี้กองเชียร์จะช่วยนับ...จนถึงกำหนด...ยังไล่ขุนไม่จน...เขาถือว่าเสมอ ตั้งหมากเล่นกระดานใหม่

ความรู้จากผู้ใหญ่ “ขุน” เขาไม่กินกัน เหมือน ม้า เรือ โคน เม็ด เบี้ย แต่ขุนเขามีไว้ เพียงไล่ให้จน คือเดินหมากขุน ไปทางไหนไม่ได้จึงถือว่าแพ้

กระบวนการเล่นหมากรุก ระดับเซียน ผู้ใหญ่สอนว่า เขามี “หมากรุกกล” มีหลาย “กล” แต่ “กล” หนึ่ง ที่ผมจำได้เพราะเคยเห็นกับตา เขาเรียกว่า “พระรามเข้าโกศ”

ใครที่เล่นหมากรุก ต้อน” ขุน” ตรงข้าม จนกลางค่ายกล เป็นพระรามเข้าโกศได้ ถือว่าเก่งมากๆ

ความรู้เรื่องหมากรุก ผมเอามาแตกหน่อต่อยอดกับหมากรุกการเมืองในโลกยุคใหม่

หากมีฝ่ายใด แพ้ภัยการเมือง หนีไปอีกเมือง ดูเหมือนจะเป็นทั้งกติกา เป็นทั้งมารยาท เมืองเมืองนั้น ก็จะต้อนรับขับสู้ดูแล ด้วยไมตรีเป็นอันดี

ประเทศใหญ่อย่างสหรัฐฯ ผมแอบรู้มา เขามีหน่วยงานเพื่อการอารักขา “ผู้ลี้ภัยการเมือง” เข้มแข็งชนิดที่ ใครที่ไหนจะไปตอแยด้วยไม่ได้

ปัญหาแรกดูจะมีว่า นักการเมืองระดับไหน ที่เข้าข้อนิยาม “เป็นขุน”

ปัญหาต่อมา หมากรุกบางตัวที่เป็นแค่ ม้า เรือ โคน...ชั้นหมากบริวารเมื่อเสียทีการเมือง เขาก็มักถูกกิน...ถ้าเป็นคดีความ ก็ไปตามกติกา คือเข้าคุก

ส่วนหมากตัวที่หนีไปได้ จะหนีไปแบบสบาย ใช้ช่องทางพิเศษ หรือช่องทางธรรมชาติ...นังรถไปต่อเรือจากเกาะ ออกทางเขมรหรือไม่ ก็ชัดเจน เขาหรือเธอนั้น เข้าข้อนิยามเป็นขุน

ความจริงในโลกนี้ ขึ้นชื่อว่าขุนนั้น ไม่ว่าขุนประเทศไหน ติดคุกไม่เป็นเหมือนๆกัน อย่าได้แปลกใจไปกันเลย.

กิเลน ประลองเชิง