วันพุธที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

วิทยายุทธ เหรียญนิยม

สองสามปีมานี้ มีข่าว บอย ท่าพระจันทร์ ตั้งราคาเหรียญหลวงปู่ไข่ (วัดเชิงเลน) ไว้ถึง 30 ล้านบาท เกิดข้อวิจารณ์ นี่เป็นราคาซื้อหรือราคาขาย...เพราะ 30 ล้าน เป็นราคาชนเพดาน ของพระเครื่องยอดนิยมดังๆ อย่างสมเด็จวัดระฆัง ปิดตาหลวงพ่อแก้ว พระกริ่งปวเรศฯ

แต่มีนัยะ...บางประการ ที่เป็นเหตุผลให้ราคาเหรียญหลวงปู่ไข่แพง...สำหรับนักเล่นพระรุ่นใหม่...อย่างบอย ท่าพระจันทร์ หรือสันติ อรุณงามศิริ (เพชร ท่าพระจันทร์) คือเซียนเหรียญรุ่นหนุ่ม ต่างมีเคล็ดวิชา ชี้ขาดเหรียญแท้ เหรียญเก๊ ได้แน่นอน

ในขณะที่พระยอดนิยม ตั้งแต่ชุดเบญจภาคี พระกริ่ง รูปหล่อนิยม...ต้องอาศัยตาเซียนใหญ่...สี่เซียนว่าแท้ อีกหนึ่งเซียนว่าเก๊ กว่าจะผ่านด่านกลไกตลาดไปได้แต่ละองค์ ก็หืดขึ้นคอ

ผมเพิ่งได้หนังสือ สารานุกรม เหรียญนิยม 71 จังหวัด หมวดอักษร ก. เล่มที่ 1 กรุงเทพมหานคร ของ เพชร ท่าพระจันทร์ ไว้ในมือ เล่มนี้ ราคา 2,500 บาท ไม่รู้ว่า กว่าจะครบ 76 จังหวัด จะเป็นหนังสืออีกกี่เล่ม...

แต่สำหรับคนรักเหรียญ ตั้งหนึ่ง จากเหรียญแท้ เหรียญหายากจากหนังสือเล่มนี้ได้ ซื้อตาเดียวได้...เทียบกับราคาเหรียญนิยมเหรียญเดียว...ไม่แพงเลย

เพชร ท่าพระจันทร์ แนะบทเริ่มต้นการดูเหรียญด้วยการชี้จุดสังเกต หาแนวเส้น กลุ่มลายเส้น เส้นขีด โดยให้คำจำกัดความว่า เส้น ร่องรอยการทำงาน เช่นการกลึงผิวหน้าเหรียญ ให้หน้าสัมผัสเรียบ ลบรอยที่ไม่ต้องการ เกลี่ยผิวให้สะอาดเพื่อสะดวกการทำงาน การตีสเกลย่อสัดส่วน จากภาพจริงลงมาอยู่ในขนาดของเหรียญ

หลังจำลองรูปแบบเสร็จ นายช่างผู้แกะอาจเก็บงานไม่หมด ทำให้หลงเหลือเส้นบางเส้น

บางครั้งเกิดจากการสร้างเน้นน้ำหนักแสงเงา เพื่อให้ภาพจำลองมีมิติในการมองมากขึ้น

ปัญหาระหว่างกระบวนการสร้าง เพชร ท่าพระจันทร์บอกว่า เป็นเรื่องดีในปัจจุบัน เพราะของเก๊เลียนแบบ พยายามสร้างเหรียญให้ได้
หน้าตา ขนาด รูปทรง เหมือนตามตัวแม่แบบ

ยิ่งสมัยปัจจุบันทำเหรียญเก๊ด้วยการถอดแม่พิมพ์จากเหรียญตัวแม่ จึงทำให้ได้ส่วนใกล้เคียง 90% ขาดเพียงผิวหน้าโลหะ กับวิธีตัดขอบ และการติดอย่างคมชัดของอักขระตัวหนังสือ

“ความคมเป็นปัญหาหลัก ที่ต้องศึกษา สารานุกรมเน้นชี้ จุดสังเกตตรงส่วนเส้นสเกล หรือเส้นร่องรอยการทำงาน ซึ่งจากการศึกษาพบว่า ยังทำความคมได้เท่าขนาดตัวแม่ไม่ได้”

เพชร ท่าพระจันทร์ ชี้ให้ดูสัญลักษณ์ต่างๆ ที่ปรากฏใต้รูปขยายขอบข้างเหรียญ

สัญลักษณ์รูปสามเหลี่ยม เกิดจากการใช้วิธีตัดขอบแบบ เลื่อยข้างออก เหรียญเลื่อยข้าง นิยมทำช่วงปี 2460-2479 สัญลักษณ์รูปสี่เหลี่ยม เกิดจากการใช้วิธีตัดขอบแบบ ตัดโดยมีตัวตัด ตัวตัดมีเอกลักษณ์จำเพาะไม่ค่อยเหมือนกัน มีไม่น้อยที่ใช้ตัวตัดข้างที่ใกล้เคียงกัน (หรือตัวเดียวกัน)

เกิดจากการสั่งทำร้านเดียวกัน เมื่อวัดหนึ่งชอบรูปแบบของเหรียญที่อีกวัดหนึ่งที่ทำก่อน เมื่อกำหนดให้ทำตามรูปแบบของเหรียญเก่า ช่างก็จะแก้ไขรายละเอียดเฉพาะส่วนหน้า

ส่วนด้านข้าง ก็ยังใช้ตัวตัดตัวเดิมขอบข้างลักษณะนี้ ใช้ตั้งแต่ปี 2440 จนถึงปัจจุบัน

สัญลักษณ์วงกลม เกิดจากการใช้กรรมวิธี รัดข้าง ตีปลอก ขอบด้านข้างจึงมักเรียบ และมีร่องรอยของเส้นบางเส้นตามแม่พิมพ์ นี่เป็นวิธีทำเหรียญโรงกษาปณ์ วิธีนี้เหรียญวัดก็ใช้ อย่างขอบเหรียญหลวงพ่อพุ่ม วัดบางโคล ปี 2477 ฯลฯ

ทำความเข้าใจกับ “หลักการดูเหรียญ” เหล่านี้ เอาไปทบทวนกับเหรียญแท้ภายในสารานุกรม...หลายเหรียญมีด้านหน้า หลังขอบข้าง ตำหนิ...หลายเหรียญที่เพชร ท่าพระจันทร์ แน่ใจ ยังไม่มีของปลอม ก็เว้นไว้

เพราะการชี้ตำหนิ เป็นดาบสองคม ชี้ออกไป คนซื้อเหรียญก็รู้ คนปลอมเหรียญก็รู้.

พลายชุมพล