วันพุธที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

เทคนิค "พยากรณ์โรค" สกัดสารพัด...โรคติดต่อ

1,362 ราย คือ ตัวเลขของผู้ป่วยด้วยโรคเลปโตสไปโรซีส หรือโรคไข้ฉี่หนูในประเทศไทย ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค.-29 ก.ค.60 ที่ปรากฏในรายงานพยากรณ์โรคและภัยสุขภาพรายสัปดาห์ ฉบับที่ 120 (วันที่ 7-13 สิงหาคม 2560)

โดยในจำนวนนี้ มีผู้เสียชีวิตมากถึง 29 ราย...ส่วนหนึ่งเพิ่มขึ้นภายหลังสถานการณ์น้ำท่วมที่ผ่านมา

มากกว่า 50% อยู่ในภาคอีสาน...

5 จังหวัดที่มีผู้ป่วยมากที่สุด ได้แก่ ศรีสะเกษ นครราชสีมา มหาสารคาม กาฬสินธุ์ และอุบลราชธานี

นพ.เจษฎา โชคดำรงสุข อธิบดีกรมควบคุมโรค บอกว่า ผู้ป่วยโรคไข้ฉี่หนูจะมีจำนวนเพิ่มขึ้นในช่วงฤดูฝนและหลัง
น้ำลด ซึ่งกรมควบคุมโรคจำเป็นต้องทำงานอย่างหนักเพื่อควบคุมและป้องกันไม่ให้มีจำนวนผู้ป่วยเพิ่มมากขึ้น ซึ่งรวมถึงโรคอื่นๆที่มาพร้อมกับน้ำท่วม เช่น โรคไข้หวัดและไข้หวัดใหญ่ที่เกิดจากเชื้อไวรัส, โรคปอดบวมเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย ไวรัส หรือสำลักสิ่งแปลกปลอมเข้าไปในปอด, โรคตาแดง, โรคติดเชื้อระบบทางเดินอาหาร, โรคไข้เลือดออก, โรคหัด, โรคไข้มาลาเรีย รวมไปถึงการถูกสัตว์มีพิษ เช่น งูกัด และโรคแผลพุพองเป็นหนอง จากน้ำกัดเท้า หรือเชื้อรา ฯลฯ

“สิ่งที่ทำให้เราสามารถรู้สถานการณ์การเกิดโรคได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ ก็คือ การใช้ความรู้เรื่องของการพยากรณ์โรค และภัยสุขภาพเป็นการรวบรวมข้อมูลโรค การบาดเจ็บและภัย หรือเหตุการณ์ทางสุขภาพ ตลอดจนข้อมูลที่เกี่ยวข้องจากแหล่งข้อมูลต่างๆมาวิเคราะห์ สังเคราะห์และดำเนินการทำนาย คาดประมาณจำนวน หรือประเมินความเสี่ยงของการป่วย การบาดเจ็บ ภัยหรือเหตุการณ์ทางสุขภาพต่างๆ ที่จะเกิดขึ้นได้” อธิบดีกรมควบคุมโรคบอก

อธิบดีกรมควบคุมโรค ยังบอกด้วยว่า ทั้งนี้ ในปีนี้ การพยากรณ์โรคหลังน้ำลด โรคที่มีแนวโน้มว่าจะมีจำนวนผู้ป่วยเพิ่มมากขึ้นเป็นอันดับหนึ่ง ก็คือ โรคเลปโตสไปโรซีส หรือไข้ฉี่หนู ซึ่งเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตในเวลาเพียงไม่กี่วันหลังจากเริ่มป่วย หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทัน ท่วงที

“ที่ผ่านมา หลังเหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่หลายๆครั้ง จะพบว่ามีผู้ป่วยโรคไข้ฉี่หนูเพิ่มขึ้น โดยผู้ป่วยส่วนใหญ่มักมีไข้ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ บางรายมีอาการปวดหัว ตาแดง แต่จะมีบางส่วนซึ่งมีอาการรุนแรง ในกลุ่มนี้จะมีอาการไตวาย ปัสสาวะไม่ออก ตับวาย ตัวเหลือง ตาเหลือง อาจมีอาการเหนื่อย ไอเป็นเลือด และช็อก ไม่รู้สึกตัว ในคนที่รอให้มีอาการมากแล้วจึงมารักษามักจะเสียชีวิต” คุณหมอเจษฎาให้ข้อมูลพร้อมกับบอกว่า ในผู้ที่มีอาการรุนแรงอาการจะแย่ลงอย่างรวดเร็วในวันที่ 4-5 หลังจากเริ่มมีไข้ ปัจจัยเสี่ยงติดเชื้อคือ บาด แผลบริเวณร่างกายที่โดนน้ำ โดยเฉพาะเท้า บาดแผลอาจเป็นเพียงรอยถลอก หรือแม้แต่แผลจากน้ำกัดเท้า หากมีอาการดังกล่าวและมีประวัติการสัมผัสแหล่งน้ำ หรือในพื้นที่หลังน้ำท่วม ควรรีบไปพบแพทย์ทันทีเพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและได้รับการรักษาโดยเร็ว

นพ.เจษฎา บอกว่า เทคนิคการพยากรณ์โรค เป็นเทคนิคสากลที่ใช้ในการคาดการณ์การเกิดโรคภัยไข้เจ็บต่างๆ โดยเฉพาะโรคติดต่อ โดยหลักๆคือ การระบุว่าจะเกิดโรค การบาดเจ็บ ภัยอันตราย หรือความเสี่ยงทางสุขภาพอะไร ในปริมาณ หรือระดับความเสี่ยงมากน้อยแค่ไหน และจะเกิดขึ้นเมื่อไหร่ กับใคร ในพื้นที่ใด ไปจนถึงการค้นหาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรค

อธิบดีกรมควบคุมโรค บอกด้วยว่า การพยากรณ์โรคจะอาศัยวิธีการศึกษาวิเคราะห์สถานการณ์โรคในระบบเฝ้าระวังต่างๆ โดยวิธีอนุกรมเวลา วิเคราะห์จำนวนและช่วงเวลาการเกิดโรคต่างๆ ซึ่งขณะนี้เทคนิคนี้เป็นที่ยอมรับทางวิชาการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถนำผลการพยากรณ์โรคและภัยสุขภาพไปใช้ประโยชน์ได้จริง เพื่อคาดการณ์แนวโน้มของการเกิดโรคและนำมาพยากรณ์โรคและภัยสุขภาพที่อาจเกิดขึ้นในประเทศไทยได้

ที่ผ่านมา กรมควบคุมโรคได้ใช้รายงานพยากรณ์โรคและภัยสุขภาพ เป็นรายงานที่หน่วยงานสามารถดำเนินงานและนำไปเผยแพร่ให้กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือประชาชน เพื่อใช้ประโยชน์ในการเตือนภัย วางแผนป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพได้

และในส่วนของกรมควบคุมโรคเองก็มีมาตรการปกป้องประชาชนจากโรคและภัยสุขภาพ โดยมอบหมายให้หน่วยงานในสังกัด ทั้งหน่วยงานในส่วนกลาง สำนักงานป้องกันควบคุมโรคทั้ง 12 แห่งทั่วประเทศ และสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง ดำเนินการเฝ้าระวัง ตรวจจับ คัดกรองโรคและภัยสุขภาพ และเตรียมพร้อมทีมเฝ้าระวังสอบสวนเคลื่อนที่เร็ว (SRRT) รวมถึงการตอบโต้โรคและภัยอย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ เพื่อป้องกันและควบคุมโรค รวมถึงลดการระบาดของโรคที่อาจเกิดขึ้นได้ โดยอาศัยความร่วมมือจากทุกฝ่าย ทั้งหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน องค์กรปกครองส่วน ท้องถิ่น วัด โรงเรียน และประชาชนทั่วไป

นับเป็นอีกหนึ่งเทคนิคและมาตรการสำคัญในการล้อมคอกก่อนที่จะเกิดโรคระบาดและเป็นเหตุผลว่าทำไมประเทศไทยจึงสามารถควบคุมโรคได้เร็วทุกครั้งที่มีกรณีการระบาดของโรคเกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นไข้หวัดนก ไข้หวัด ใหญ่ มือ เท้า ปาก มาจนถึงโรคที่เกิดกับเกษตรกรอย่างเช่น โรคฉี่หนูด้วย.