ปราชญ์ชาวบ้านที่ ต.สมอแข เมืองสองแคว นำเยาวชนในพื้นที่ทำพิธีทำขวัญท้องข้าว ในช่วงข้าวในท้องนากำลังออกรวง เพื่อเป็นการสืบทอดประเพณีท้องถิ่น อันจะสร้างขวัญและกำลังใจให้กับชาวนาในการเพาะปลูก ทำให้รู้ว่าการปลูกข้าวไม่สูญเปล่า
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า แปลงนาบ้านเนินมะคึก หมู่ที่ 6 ต.สมอแข อ.เมือง จ.พิษณุโลก นางไพร พร้าชาวนา ปราชญ์ชาวบ้านด้านพิธีกรรม และเพื่อนๆ กลุ่มผู้สูงอายุ เจ้าหน้าที่องค์การบริหารส่วนตำบลสมอแข และลูกหลานในพื้นที่ ร่วมกันประกอบพิธี “ทำขวัญท้องข้าว” เป็นการสร้างขวัญและกำลังใจให้กับชาวนา ให้รู้ว่าการทำนาปลูกข้าวของตนนั้นจะไม่สูญเปล่า เพราะพระแม่โพสพเป็นผู้ดูแล โดยเฉพาะในช่วงนี้ต้นข้าวกำลังออกรวง ทำให้ปราชญ์ชาวบ้านได้มาเรียกขวัญท้องข้าวให้ออกรวงสมบูรณ์พูนผลก่อน 1 ครั้ง หลังจากนั้นก่อนเก็บเกี่ยวข้าวก็จะมีพิธีเรียกขวัญข้าวอีก 1 รอบ ถือว่าเป็นการสร้างความสมัครสมานสามัคคีที่สุดคือการร่วมสนุกสนาน ถึงแม้ทุกคนจะเหนื่อยยากจากการทำนา และประสบความสำเร็จในผลผลิตด้วยกัน
...
สำหรับพื้นที่นาข้าวในการทำขวัญท้องข้าวครั้งนี้ได้จัดตามโครงการ “ปันสุขเพื่อน้อง อิ่มท้องตามรอยวิถีพอเพียง” โดยฝ่ายพัฒนาชุมชน สำนักปลัด องค์การบริหารส่วนตำบลสมอแข เพื่อสืบทอดประเพณีการดำนา แหล่งเรียนรู้เกษตรกรรมการทำนาสมัยเก่าจากกลุ่มผู้สูงอายุ กลุ่มสตรี ให้กับเด็กและเยาวชนในพื้นที่ สร้างแหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ใช้ข้าวพันธุ์หอมมะลิ 105 เป็นเมล็ดพันธุ์ สร้างการจดจำโดยการ "ปลูกวันแม่ เกี่ยววันพ่อ" ที่ทำการดำนาไปเมื่อวันแม่ 12 สิงหาคม ที่ผ่านมา
ครั้นเมื่อข้าวตั้งท้อง ชาวนาจะนำ "ตาแหลว" (กิ่งไม้ที่ตกแต่งด้วยกระดาษฉลุสวยงามพร้อมเครื่องไหว้) ไปปักไว้ที่หัวนา และขอบูชาพระแม่โพสพให้รับเครื่องสังเวยอันประกอบด้วยกล้วย อ้อย ถั่ว งา ส้ม มัดแขวนไว้กับตาแหลว และนำหมาก พลูจีบ 1 คำ ใส่กรวยไว้หัวนา เมื่อถึงช่วงเกี่ยวข้าวก็จะเอาหมาก พลูจีบ 1 คำ บุหรี่มวน 1 มวน ไปเชิญพระแม่โพสพ ผู้หญิงจะเกี่ยวข้าว 1 กำ นำไปบูชาเป็นข้าวแม่โพสพในยุ้ง พร้อมผ้าแดง ผ้าขาว ขนาด 1 คืบ อย่างละ 1 ผืน ใส่กระบุง เป็นการบอกเล่าเรื่องราวให้ผ่านพิธีกรรม โดยเฉพาะเด็กๆ ได้มีโอกาส ที่จะเป็นผู้สานต่อวิถีชีวิต ซึ่งในครั้งนี้คุณป้าไพรได้นำสิ่งของดังกล่าว ไปทำพิธีกรรมที่วัด ก่อนนำมาถวายพระแม่โพสพตามพิธีเรียกขวัญข้าวดังกล่าว.
