พารู้จัก "พันธุ์ข้าว" ทรงปลูกพระราชทาน 7 สายพันธุ์ ในพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ประจำปี 2569


พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ เป็นพิธีการเพื่อความเป็นสิริมงคลและบำรุงขวัญเกษตรกร กำหนดจัดขึ้นในเดือนหกของทุกปี ซึ่งระยะนี้เป็นระยะเหมาะสมที่จะเริ่มต้นการทำนา อันเป็นอาชีพหลักของประชาชนคนไทย แต่ไม่ได้กำหนดวันที่แน่นอนไว้เหมือนกับวันในพระราชพิธีอื่น ส่วนจะเป็นวันใดในเดือนหก หรือเดือนพฤษภาคมที่มีฤกษ์ยามที่เหมาะสมต้องตามประเพณีก็ให้จัดขึ้นในวันนั้น โดยในปีนี้กำหนดให้จัดงานวันพุธที่ 13 พฤษภาคม 2569

สำหรับพระราชพิธีพืชมงคล เป็นพิธีทำขวัญพืชพันธุ์ธัญญาหารที่พระมหากษัตริย์ทรงอธิษฐานเพื่อความอุดมสมบูรณ์ของพืชพันธุ์ธัญญาหารแห่งราชอาณาจักรไทย ข้าวนั้นถือว่าเป็นอาหารหลักของประชาชน ในภาษาบาลีเรียกว่า ปุพพัณณะ หรือ บุพพัณณะ หรือ บุพพัณณชาติ ส่วนพืชอื่นๆ ที่เป็นอาหารเรียกว่า อปรัณณ หรืออปรัณชาติ หมายถึง พืชจำพวกถั่ว งา เป็นต้น ถ้าเรียกควบทั้งสองอย่างก็เรียกว่า บุพพัณณปรัณณชาติ ที่หมายถึงพืชที่เป็นอาหารทุกชนิด

บุพพัณณปรัณณชาติที่นำเข้าพระราชพิธีพืชมงคลนั้น เป็นข้าวเปลือก มีทั้งข้าวเจ้า และข้าวเหนียว นอกจากนี้มีเมล็ดพืชต่างๆ รวม 40 อย่าง แต่ละอย่างบรรจุถุงผ้าขาว กับเผือกมันต่างๆ พันธุ์พืชเหล่านี้เป็นของปลูกงอกได้ทั้งสิ้น 

นอกจากนี้ ยังมีข้าวเปลือกที่หว่าน ในพิธีแรกนาบรรจุกระเช้าทองคู่หนึ่งและเงินคู่หนึ่ง เป็นข้าวพันธุ์ดีที่โปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้ปลูกในโครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา และพระราชทานมาเข้าพระราชพิธีพืชมงคล พันธุ์ข้าวพระราชทานนี้ จะใช้หว่านในพระราชพิธีแรกนาส่วนหนึ่ง อีกส่วนหนึ่งที่เหลือทางการ จะบรรจุซอง แล้วส่งไปแจกจ่ายแก่ชาวนาและประชาชนในจังหวัดต่างๆ ให้เป็นมิ่งขวัญและเป็นสิริมงคลแก่พืชผลที่จะเพาะปลูกในปีนี้

...

พันธุ์ข้าวในพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ประจำปี พ.ศ. 2569

ปี พ.ศ. 2569 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยกรมการข้าว ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตนำ "พันธุ์ข้าวทรงปลูกพระราชทาน" ในแปลงนาทดลอง สวนจิตรลดา และแปลงนาขยายผลฤดูทำนาปี 2568 ซึ่งเป็นผลผลิตข้าวเปลือกจากข้าวนาสวนพันธุ์หลัก จำนวน 7 พันธุ์ ได้แก่

  • พันธุ์ ขาวดอกมะลิ 105 (ข้าวเจ้า)
  • พันธุ์ กข 6 (ข้าวเหนียว)
  • พันธุ์ กข 79 (ข้าวเจ้า)
  • พันธุ์ กข 85 (ข้าวเจ้า)
  • พันธุ์ กข 99 (หอมคลองหลวง 72) (ข้าวเจ้า)
  • พันธุ์ กข 109 (หอมพัทลุง 72) (ข้าวเจ้า)
  • พันธุ์ กข 26 (เชียงราย 72) (ข้าวเหนียว)

ผลผลิตทั้งสิ้นจำนวน 5,147 กิโลกรัม นำเข้าพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ประจำปี 2569 และบรรจุซองแจกจ่ายให้แก่พสกนิกรผู้สนใจและชาวนาทั่วประเทศ รับไปเป็นมิ่งขวัญและสิริมงคลในการประกอบอาชีพการเกษตรของตนตามประเพณีนิยม เพื่อให้เป็นไปตามพระราชประสงค์สืบไป 

ส่วนเมล็ดพันธุ์ที่เหลือทั้งข้าวและเมล็ดพันธุ์ถั่วต่าง ๆ กรมการข้าวมีความประสงค์ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตนำไปเก็บไว้ทำพันธุ์ในฤดูกาล ปี 2569 เพื่อเป็นต้นตระกูลของพืชพันธุ์ดี เผยแพร่สู่เกษตรกรต่อไป

รายละเอียดพันธุ์ข้าวทรงปลูกพระราชทาน 7 สายพันธุ์

1. พันธุ์ขาวดอกมะลิ 105

เป็นข้าวเจ้าหอม มีลักษณะไวต่อช่วงแสง ความสูงประมาณ 140 - 150 เซนติเมตร ลำต้นสีเขียวจาง ใบสีเขียว เมล็ดเรียวยาว ข้าวสารใสแกร่ง เมื่อหุงสุกจะนุ่ม มีกลิ่นหอมคล้ายใบเตย ทนแล้งและดินเค็มได้ดี ผลผลิตเฉลี่ยประมาณ 363 กก./ไร่

2. พันธุ์ กข 6

เป็นพันธุ์ข้าวเหนียว มีลักษณะไวต่อช่วงแสง ความสูงประมาณ 154 ซม. ลำต้นแข็งปานกลาง ใบยาว สีเขียวเข้ม ใบธงตั้ง ข้าวเปลือกสีน้ำตาล เมล็ดยาวเรียว ข้าวสุกเหนียวนุ่ม มีกลิ่นหอม ทนแล้งได้ดี ให้ผลผลิตสูงประมาณ 666 กก./ไร่

3. พันธุ์ กข 79

เป็นข้าวเจ้าพื้นนุ่ม ไม่ไวต่อช่วงแสง ปลูกได้ตลอดปี ทั้งนาปีและนาปรัง ความสูงประมาณ 102 เซนติเมตร กอตั้ง ลำต้นแข็ง ใบสีเขียว ใบธงตั้ง ต้านทานโรคไหม้และเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล ข้าวเปลือกสีฟาง เมล็ดเรียวยาว ข้าวสุกนุ่มไม่หอม ผลผลิตเฉลี่ย 809 กก./ไร่

4. พันธุ์ กข 85

เป็นข้าวเจ้าไม่ไวต่อช่วงแสง ทรงกอตั้ง ต้นสูงประมาณ 104 ซม. ลำต้นแข็งแรง ใบสีเขียวเข้ม ใบธงตั้งตรง ข้าวเปลือกสีฟาง เมล็ดเรียวยาว ข้าวสุกร่วน สีขาวนวล ผลผลิตสูงเฉลี่ย 862 - 1,173 กก./ไร่

5. พันธุ์ กข 26 (เชียงราย 72)

เป็นข้าวเหนียว ไม่ไวต่อช่วงแสง ความสูงประมาณ 111 เซนติเมตร ลำต้นแข็ง ทรงกอตั้ง เมล็ดเปลือกสีฟาง คุณภาพการสีดีมาก ข้าวนึ่งสุกมีความนุ่มและเหนียว ศักยภาพการให้ผลผลิต 1,152 กก./ไร่

6. พันธุ์ กข 99 (หอมคลองหลวง 72)

เป็นพันธุ์ข้าวเจ้าหอมพื้นนุ่ม ไม่ไวต่อช่วงแสงและมีกลิ่นหอม ความสูงประมาณ 113 เซนติเมตร ทรงกอตั้ง ลำต้นแข็ง แผ่นใบและกาบใบมีสีเขียว เมล็ดมีสีฟาง ข้าวสุกหอมนุ่ม ผลผลิตสูงเฉลี่ย 780 กก./ไร่

7. พันธุ์ กข 109 (หอมพัทลุง 72)

ข้าวเจ้าพื้นนุ่มมีกลิ่นหอม ไม่ไวต่อช่วงแสง ความสูงประมาณ 113 เซนติเมตร ต้นเตี้ย ทรงกอตั้ง ลำต้นแข็งแรง เมล็ดเรียวยาว คุณภาพการขัดสีดีมาก ข้าวหุงสุก นุ่ม เหนียว และมีกลิ่นหอม ศักยภาพการให้ ผลผลิตสูง 1,086 กก./ไร่.

ขอบคุณข้อมูล กระทรวงเกษตรและสหกรณ์