ภาพประกอบจากแฟ้มข่าว
ทำความรู้จัก 8 พันธุ์ข้าวทรงปลูกในฤดูนาปี 2566 โครงการนาทดลองในโครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา ที่นำมาใช้ในงานพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ประจำปี 2567 และมีการบรรจุถุงแจกให้พสกนิกรและชาวนา รับไปเป็นมิ่งขวัญและสิริมงคลในการทำการเกษตร
เนื่องในวันพืชมงคล พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ (วันไถหว่าน) วันศุกร์ที่ 10 พฤษภาคม 2567 ณ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง ปีนี้ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยกรมการข้าว ทำหน้าที่ในการจัดเตรียมพันธุ์ข้าวพระราชทานและพันธุ์พืช ซึ่งนำมาใช้ในงานพระราชพิธีฯ โดยขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตนำพันธุ์ข้าวทรงปลูกในฤดูนาปี 2566 โครงการนาทดลองในโครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา มาใช้ในงานพระราชพิธีฯ ประจำปี 2567 ประกอบด้วย
พันธุ์ข้าวนาสวน จำนวน 6 พันธุ์ ได้แก่ (ขาวดอกมะลิ 105, กข 43, กข 81, กข 85, กข 87 และกข 95)
พันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 เป็นข้าวเจ้าสูงประมาณ 140 เซนติเมตร ไวต่อช่วงแสง ทนต่อสภาพดินเปรี้ยวและดินเค็ม ลำต้นสีเขียวจาง ใบสีเขียวยาวค่อนข้างแคบ ฟางอ่อน ใบธงทำมุมกับคอรวง เมล็ดข้าวรูปร่างเรียวยาว ทนแล้งได้ดีพอสมควร ข้าวเปลือกสีฟาง อายุเก็บเกี่ยว ประมาณ 25 พฤศจิกายน (นาปี) ให้ผลผลิต ประมาณ 363 กิโลกรัมต่อไร่ คุณภาพข้าวสุก นุ่ม มีกลิ่นหอม เหมาะกับการปลูกในภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือตอนบน
พันธุ์ กข 43 เป็นข้าวเจ้าสูงประมาณ 103 เซนติเมตร ไม่ไวต่อช่วงแสง อายุการเก็บเกี่ยวสั้น 95 วัน เมื่อปลูกโดยวิธีหว่านน้ำตม ทรงกอตั้ง ต้นค่อนข้างแข็ง ใบสีเขียวจาก ใบธงเอนปานกลาง เมล็ดข้าวเปลือกสีฟาง ข้าวกล้องสีขาว รูปร่างเรียว คุณภาพของเมล็ดทางการหุงต้มรับประทานดี ข้าวสุกนุ่มเหนียว มีกลิ่นหอมอ่อน ให้ผลผลิตประมาณ 561 กิโลกรัมต่อไร่ เนื่องจากอายุเก็บเกี่ยวสั้น ไม่ควรปลูกร่วมกับข้าวที่มีอายุต่างกันมาก อาจจะเสียหายจากการทำลายของนกและหนูได้ ข้าวพันธุ์นี้มีลำต้นเล็ก การใส่ปุ๋ยอัตราสูงอาจทำให้ข้าวล้มได้และข้าวพันธุ์นี้อ่อนแอต่อโรคไหม้ที่พิษณุโลก พื้นที่แนะนำ พื้นที่นาชลประทาน พื้นที่ที่มีน้ำท่วมขังเป็นเวลานานและเกษตรกรมีช่วงเวลา ในการทำนาน้อยกว่าพื้นที่ปลูกข้าวอื่นๆ และ/หรือพื้นที่ที่มีปัญหาข้าววัชพืชระบาด
...
พันธุ์ กข 81 เป็นข้าวเจ้า ไม่ไวต่อช่วงแสง ความสูงประมาณ 111-115 เซนติเมตร ทรงกอตั้ง ใบสีเขียว ตั้งตรง ใบธงตั้ง คอรวงสั้น รวงค่อนข้างแน่น ระแง้ถี่ เมล็ดไม่มีหาง เมล็ดข้าวเปลือกสีฟาง เมล็ดขนาดปานกลาง ข้าวกล้องสีขาว มีท้องไข่น้อย ข้าวสุกนุ่มและค่อนข้างเหนียว อายุเก็บเกี่ยว 106-109 วัน (โดยวิธีปักดำ) ให้ผลผลิตเฉลี่ย 630 กิโลกรัมต่อไร่ มีคุณสมบัติเหมาะสำหรับแปรรูปเป็นข้าวพองอบกรอบ พื้นที่แนะนำ พื้นที่นาชลประทาน ภาคเหนือตอนล่างและภาคกลาง พื้นที่ปลูกควรเป็นพื้นที่ที่มีความต้องการของผู้ประกอบการที่สามารถเชื่อมโยงผลผลิตไปสู่การแปรสภาพเป็นข้าวสารเพื่อทำผลิตภัณฑ์ข้าวพองอบกรอบและเป็นพื้นที่ที่มีผู้ประกอบการรับซื้อข้าวเปลือกแน่นอน เช่น ในรูปแบบเกษตรพันธสัญญา (contract farming) หรือการจับคู่ธุรกิจ (business matching)
พันธุ์ กข 85 เป็นข้าวเจ้า ไม่ไวต่อช่วงแสง อายุเก็บเกี่ยวประมาณ 115-120 วัน เมื่อปลูกโดยวิธีปักดำ
มีลักษณะทรงกอตั้ง ต้นสูง 104 เซนติเมตร ลำต้นค่อนข้างแข็ง ใบสีเขียว มุมปลายใบตั้งตรง ข้าวสุกมีลักษณะสีขาวนวล ค่อนข้างร่วน คล้ายพันธุ์ชัยนาท 1 ให้ผลผลิตสูงเฉลี่ย 862–1,173 กิโลกรัมต่อไร่ ค่อนข้างต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล และโรคไหม้ ดีกว่าพันธุ์พิษณุโลก 2 และ กข47 ทนทานต่อสภาพอากาศเย็น คุณภาพเมล็ดทางกายภาพดี เป็นข้าวเจ้าเมล็ดยาวเรียว ท้องไข่น้อย คุณภาพการสีดีมาก สามารถผลิตข้าวสาร 100 เปอร์เซ็นต์ ชั้น 1 ได้ แต่มีจุดอ่อนที่อ่อนแอต่อโรคขอบใบแห้ง พื้นที่แนะนำ เหมาะกับที่นาชลประทานภาคเหนือตอนล่าง และภาคกลาง
พันธุ์ กข 87 เป็นข้าวเจ้า ไม่ไวต่อช่วงแสง มีอายุเก็บเกี่ยว 114 วัน เมื่อปลูกโดยวิธีหว่านน้ำตม และ 123 วัน เมื่อปลูกโดยวิธีปักดำ ทรงกอตั้ง ลำต้นแข็ง ใบธงตั้ง ความสูงของต้น 125 เซนติเมตร คอรวงยาว รวงค่อนข้างแน่น ระแง้ถี่ มีเมล็ดดีต่อรวงจำนวน 151 เมล็ด น้ำหนัก 1,000 เมล็ดเท่ากับ 26.9 กรัม คุณภาพเมล็ดทางกายภาพดี ท้องไข่น้อย คุณภาพการสีดีมาก ลักษณะข้าวสุกนุ่มและค่อนข้างเหนียว ให้ผลผลิตเฉลี่ย 734 กิโลกรัมต่อไร่ แต่มีจุดอ่อนสำคัญ คือ อ่อนแอต่อเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล และเพลี้ยกระโดดหลังขาว อ่อนแอมากต่อโรคขอบใบแห้ง ค่อนข้างอ่อนแอต่อโรคไหม้ เหมาะที่จะเพาะปลูกในพื้นที่นาชลประทานภาคกลางและภาคเหนือตอนล่าง
พันธุ์ กข 95 หรือ ดกเจ้าพระยา เป็นข้าวเจ้า ไม่ไวต่อแสง อายุเก็บเกี่ยวประมาณ 95-100 วัน ความสูง 110 ซม. ทรงกอตั้ง ลำต้นค่อนข้างแข็ง รวงแน่นปานกลาง คุณภาพการสีดีมาก ท้องไข่น้อย ผลผลิตสูงเฉลี่ย 885 กิโลกรัมต่อไร่ มีศักยภาพการให้ผลผลิตสูงสุดถึง 1,213 กิโลกรัมต่อไร่ ต้านทานต่อโรคไหม้ และค่อนข้างต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล จุดอ่อนอยู่ที่อ่อนแอต่อโรคขอบใบแห้งและเพลี้ยกระโดดหลังขาว เหมาะสำหรับพื้นที่นาชลประทานภาคเหนือตอนล่าง และภาคกลาง
พันธุ์ข้าวเหนียว จำนวน 2 พันธุ์ (กข 6 และสันป่าตอง 1)
พันธุ์ข้าวเหนียว กข 6 เป็นข้าวเหนียว สูงประมาณ 154 เซนติเมตร ไวต่อช่วงแสง ทรงกอกระจายเล็กน้อย ใบยาวสีเขียวเข้ม ใบธงตั้ง เมล็ดยาวเรียว เมล็ดข้าวเปลือกสีน้ำตาล อายุเก็บเกี่ยวประมาณ 21 พฤศจิกายน ระยะพักตัวของเมล็ดประมาณ 5 สัปดาห์ เมื่อนึ่งจนสุกแล้ว คุณภาพข้าวเหนียวนุ่ม มีกลิ่นหอม สามารถให้ผลผลิต ประมาณ 666 กิโลกรัมต่อไร่ ถือว่ามีจุดเด่นที่ให้ผลผลิตสูงและทนแล้งดีกว่าพันธุ์เหนียวสันป่าตอง ลำต้นแข็งปานกลาง ต้านทานโรคใบจุดสีน้ำตาล คุณภาพการสีดี แต่มีจุดอ่อน คือ ไม่ต้านทานโรคขอบใบแห้ง และโรคใบไหม้ ไม่ต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลและแมลงบั่ว เหมาะสำหรับปลูกในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
...
พันธุ์ข้าวเหนียว สันป่าตอง 1 เป็นข้าวเหนียว สูงประมาณ 119 เซนติเมตร ไม่ไวต่อช่วงแสง อายุเก็บเกี่ยว ประมาณ 130-135 วัน ทรงกอตั้ง ใบสีเขียว กาบใบสีเขียว ใบธงตั้งตรง รวงยาว ระแง้ถี่ รวงแน่น คอรวงสั้น ฟางแข็ง ใบแก่ช้า เมล็ดข้าวเปลือกสีฟาง ระยะพักตัวของเมล็ดประมาณ 8 สัปดาห์ คุณภาพของข้าวเมื่อนึ่งสุกแล้วจะมีความเหนียวนุ่ม สามารถให้ผลลผลิตที่ประมาณ 630 กิโลกรัมต่อไร่ จุดเด่น คือ ต้านทานโรคไหม้และโรคขอบใบแห้ง ให้ผลผลิตสูง และ เป็นข้าวเหนียวที่สามารถปลูกได้ตลอดปี มีจุดอ่อน คือ ไม่ต้านทานโรคใบสีส้ม และไม่ต้านทานแมลงบั่ว พื้นที่ปลูกที่เหมาะสม คือ ที่นาชลประทานภาคเหนือตอนบน และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
เมล็ดพันธุ์ข้าวเปลือกที่นำเข้าในพระราชพิธีมีน้ำหนักรวมทั้งสิ้น 2,743 กิโลกรัม และจัดเป็น “พันธุ์ข้าวทรงปลูกพระราชทาน” บรรจุในซองพลาสติกแจกจ่ายให้บรรดาพสกนิกร ประชาชนผู้สนใจ และชาวนาทั่วประเทศรับไปเป็นมิ่งขวัญและสิริมงคลในการประกอบอาชีพการเกษตรตามประเพณีนิยม เพื่อให้เป็นไปตามพระราชประสงค์สืบไป.
ที่มาของข้อมูล
เว็บไซต์ พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ข้อมูลพันธุ์ข้าว