ข่าว
100 year

ชักธงรบ : โรคห่าหาย? สมัย ร.2

กิเลน ประลองเชิง23 พ.ค. 2563 05:01 น.
SHARE

เสน่ห์ของการอ่านหนังสือ เริ่มจากการพาดหัว ตัวอย่างจากปกศิลปวัฒนธรรม ฉบับ พ.ค.2563 พาดหัวตัวใหญ่ว่า ห่าระบาดใหญ่สมัยรัชกาลที่ 2 และจริงหรือ? ที่หายเพราะพระราชพิธีอาพาธพินาศ

สะดุดใจ แม้เคยอ่านแล้วก็ต้องรีบไปเปิดอ่านอีก

รศ.นพ.เอกชัย โควาวิสารัช รพ.ราชวิถี เขียนเรื่องนี้ไว้ยาว ผมขออนุญาตเก็บความตามที่พอเข้าใจ

หมอเริ่มต้นว่า ไข้ห่าคราวนั้นมีความร้ายแรงขนาดที่ทำให้ประชากรสยามเสียชีวิต 2 คน จาก 10 คน หรือประมาณร้อยละ 20 ในระยะเวลาสั้นๆประมาณ 15 วัน

จากคำบอกเล่าของเจ้าพระยาพระคลัง คะเนว่าในกรุงเทพฯ มีคนอาศัยอยู่ราวครึ่งล้านคน เพราะฉะนั้นมีผู้เสียชีวิตประมาณ 1 แสนคน

กล่าวกันว่าไข้ห่านี้เริ่มมาแต่เกาะหมาก เมืองไทรบุรีเข้ามายังเมืองสงขลา ระบาดอยู่ 1 ปี ระบาดในกรุงเทพฯ ระหว่าง 18 พ.ค.ถึง 29 พ.ค. พ.ศ.2363

มีข่าวลือว่าโรคระบาดนี้เกิดขึ้นเพราะผีโกรธที่ไปขนเอาหินก้อนโตๆ มาสร้างพระราชอุทยาน

พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 2 มีความตอนหนึ่งว่า คนครั้งนั้นยังโง่เขลามาก มิได้มีปัญญาเห็นว่าโรคอันนี้มีด้วยทั่วทั้งพิภพ ตั้งแต่ครั้งพระพุทธเจ้าก็มีขึ้นครั้งหนึ่งที่เมืองไพศาลี

ทั้งแผ่นดินฮินดูสถานเป็นต้นเหตุที่จะเกิดโรคนี้เนืองๆ เกิดขึ้นแล้วก็เที่ยวเป็นไป เมืองนั้นเมืองนี้บ้าง เมืองที่จะไม่พบโรคอย่างนี้ไม่มีเลย แต่แผ่นดินยุโรปได้ยินว่าเป็นเมืองๆ แผ่นดินจีนนั้นเป็นห่างๆ

รัชกาลที่ 2 โปรดให้มีพระราชพิธีอาพาธพินาศ ประกอบด้วย ตั้งพระราชพิธีอาฏานาฏิยสูตร ยิงปืนใหญ่รอบพระนครคืนยังรุ่ง อัญเชิญพระแก้วมรกต พระบรมธาตุ และพระราชาคณะออกแห่และโปรยทรายประน้ำ

พระมหากษัตริย์ทรงศีล ขุนนางตั้งใจทำบุญสวดมนต์ให้ทาน

ประชาราษฎร์ห้ามไม่ให้เที่ยวฆ่าสัตว์ ให้อยู่แต่ในบ้าน

หมอเอกชัยตั้งคำถาม บางท่านอาจสงสัย เป็นไปได้หรือพระปริตรช่วยแก้ไขปัญหาไข้ห่าระบาด แล้วตอบเองด้วยการแสดงหลายเหตุผลที่ชี้ความเป็นไปได้

เหตุผลหนึ่ง มนุษย์มีใจเป็นนาย กายเป็นบ่าว หากความศรัทธาและความเชื่อเกิดขึ้นในใจ ก็จะมีพลังมากแบบที่ไม่น่าจะเป็นไปได้ ตัวอย่างหากเจองู ก็อาจจะวิ่งหนีได้เร็วกว่าที่เคยวิ่ง

ในทางวิทยาศาสตร์ นี่คือผลจากฮอร์โมนอะดรีนาลิน ที่ทำให้ร่างกายมีพลังมากขึ้นอย่างเหลือเชื่อ

ผู้ป่วยมะเร็งบางคนที่เสียกำลังใจก็มักอยู่ได้ไม่เกินหนึ่งปี แต่บางคนที่กำลังใจดีมากก็อาจอยู่ได้นานกว่านั้น หรือหายจากมะเร็งได้ก็เคยมี

หมอสรุปทิ้งท้าย โรคห่าระบาดใหญ่ในสมัย ร.2 ระบาดอยู่ 15 วันก็หายไปโดยเร็วอย่างไม่น่าเชื่อ หลังพระราชพิธีอาพาธพินาศ โดยพลานุภาพของพระพุทธคุณ ธรรมคุณ และสังฆคุณ

ผมแนะให้รีบไปหาศิลปวัฒนธรรมฉบับนี้อ่านอย่างใหญ่ นอกจากจะได้ความรู้เรื่องโรคห่าอย่างละเอียด อย่างน้อย เมื่อเห็นภาพหน้าปกก็จะรู้ว่า “เจ้าผีห่า” ที่กลัวกันว่า “กินเมือง” ได้นั้น หน้าตาเป็นเช่นนี้เอง.

กิเลน ประลองเชิง

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

ชักธงรบกิเลน ประลองเชิงโรคห่าผีห่าห่าระบาดโรคระบาดโรคห่าระบาด

Most Viewed

คุณอาจสนใจข่าวนี้