ข่าว
100 year

จากวังบูรพาภิรมย์ ลาออกฐานันดรศักดิ์ EP.3 เจ้าหญิงพเนจร สู่บั้นปลายที่เลือกเอง

ไทยรัฐออนไลน์14 มิ.ย. 2562 15:09 น.
SHARE

ทีมข่าวเจาะประเด็นไทยรัฐออนไลน์ ได้ร้อยเรียงเรื่องราวของ หม่อมเจ้าประภาพันธุ์ ภาณุพันธุ์ พระธิดาในพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช กับหม่อมมาลี ภาณุพันธุ์ ณ อยุธยา ธิดาพระยาสุรศักดิ์มนตรี มาจนถึงตอนสุดท้าย ภายหลัง Ep.1 - Ep.2 ได้รับคำชื่นชมจากผู้อ่าน หลายคนรอคอยที่จะอ่านให้ครบทั้ง 3 ตอน อย่างใจจดใจจ่อ ทว่าข้อมูลที่นำมาเผยแพร่ทั้งหมดล้วนแล้วเป็นความทรงจำในวัยเยาว์ของ "หม่อมเจ้าประภาพันธุ์ ภาณุพันธุ์"

ณ ขณะนี้ พระองค์มีพระชันษา 90 ปี แต่ยังทรงสามารถบอกเล่าเรื่องราวรายละเอียดได้ชัดเจน ภายหลังประทานพระอนุญาตให้ นางสาวกันต์ปินัทธิ์ สถิรกุล เข้าเฝ้า ณ พระตำหนักริมน้ำส่วนพระองค์ ด้วยความไว้วางพระทัยให้ทำหน้าที่ถ่ายทอดเรื่องราว

เรื่องราวที่เกี่ยวข้อง

- จากวังบูรพาภิรมย์ พเนจรพลัดถิ่น EP.1 ชีวิตเจ้าหญิงวัย 4ขวบ หลังสิ้นเสด็จพ่อ

- จากวังบูรพาภิรมย์ เผชิญชีวิตเสี่ยงตาย Ep.2 "เจ้าหญิงพเนจร" ลาจากน้องชายตลอดกาล

ความทรงจำ ณ วังเทวะเวสม์ กับ "คุณหญิงสิริกิติ์”

"สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ขณะที่พระองค์ทรงพระเยาว์ ดิฉันเรียกท่านว่า "คุณหญิงสิริกิติ์” นับเป็นความประทับใจที่จดจำมิเคยลืมเลือน สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ ขณะทรงพระเยาว์ พระองค์มีพระจริยวัตรงดงามยิ่ง พูดจาไพเราะอ่อนหวาน สุภาพเรียบร้อยเหลือเกิน เจ้านายน้อยๆ เฉกเช่นพวกเราชอบเล่นขายของ เล่นซ่อนแอบ กระโดดยาง และวิ่งเล่นร่วมกันตามประสา”

ในบางวัน "คุณหญิงสิริกิติ์" จะทรงข้ามมาเล่นที่ตำหนักของดิฉัน บางวันดิฉันก็ไปวิ่งเล่นที่ตำหนักของ "คุณหญิงสิริกิติ์" ซึ่งได้มีลวดหนามกั้นแบ่งไว้ โดยมีพระขนิษฐภคินีของ"คุณหญิงสิริกิติ์" คือคุณหญิงบุษบา มาร่วมเล่นด้วยกันอย่างสนุกสนาน ทุกครั้งที่เราร่วมเล่นขายของกัน จะทำการตัดดอกพู่ระหงและดอกเข็มมาทำเป็นชิ้นส่วนในการปรุงอาหาร และนำกระดาษมาวาดเป็นรูปเหรียญสตางค์ ใช้จับจ่ายซื้อของกันเอง

“ดิฉันกับคุณหญิงสิริกิติ์ ศึกษาอยู่ที่โรงเรียนราชินีร่วมกัน แต่ดิฉันเป็นรุ่นพี่ เรียนระดับสูงกว่า ในทุกครั้งที่มาวิ่งเล่นกัน คุณหญิงสิริกิติ์ จะเรียกดิฉันว่า “ท่านหญิง” ด้วยน้ำเสียงที่ไพเราะน่ารักเหลือเกิน พระองค์มีพระสิริโฉมงดงาม ผิวพรรณผุดผ่องเป็นยองใย ใครได้เห็นเป็นต้องรักและเอ็นดู ที่สำคัญทรงศึกษาเล่าเรียนเป็นอันดับต้นๆ ของสายชั้นเรียน ต่อมาไม่นานดิฉันต้องย้ายออกจากวังเทวะเวสม์ ไปพำนักอยู่ที่ วังซอยพิพัฒน์ จึงได้ห่างกันไปแต่ยังคงเฝ้าติดตามเรื่องราวของพระองค์มาโดยตลอด

ภาพดังกล่าว หม่อมเจ้าประภาพันธุ์ ภาณุพันธุ์" ได้ประทานให้ ทางทีมข่าวเจาะประเด็น นำมาเผยแพร่

เรียนจบย้ายไปอยู่วังซอยพิพัฒน์ เริ่มประกอบอาชีพครู

เพื่อนๆ ดิฉันที่เรียนจบแล้ว ก็พากันไปสอบเป็นข้าราชการทหารตำรวจ เนื่องจากคุณพ่อคุณแม่ล้วนเป็นนายทหารใหญ่ ส่วนตัวดิฉันเอง ตัดสินใจไปเรียนต่อคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อีก 2 ปี ต่อมาได้ถูกคัดเลือกตัวไปสอนที่โรงเรียนประถมสาธิตประสานมิตรซึ่งจะเปิดปฐมฤกษ์ ได้เรียนรู้เด็กๆ และถ่ายทอดวิชาความรู้ เป็นการสอนแบบอำนวยความรู้และส่งเสริมความรักความอบอุ่นไปในขณะเดียวกัน ทุกวันนี้เด็กๆ เหล่านั้นต่างประสบความสำเร็จกันแล้วทั่วหน้า

ชีวิตครูในโรงเรียนสาธิตมัธยม มศว ประสานมิตร เริ่มตั้งแต่ตำแหน่งน้อยๆ มาจนถึงเป็นครูใหญ่ อาชีพครูจึงเป็นอาชีพที่ดิฉันภาคภูมิใจยิ่งนัก รู้จักการให้แบ่งปันเพื่อสันติสุข โดยเฉพาะอย่างยิ่งการอบรมสั่งสอนเด็กให้ดำรงตนเติบโตอยู่ในสังคมอย่างมีคุณภาพ นั่นถือว่าเราทำประโยชน์ให้กับประเทศชาติด้วย

กราบบังคมลาออกจากฐานันดรศักดิ์ เพื่อเข้าพิธีสมรส

“เมื่อศึกษาดูใจกับ พลอากาศตรีโกสีย์ กรโกสียกาจ ได้สักระยะหนึ่ง (ซึ่ง ณ ขณะนั้นมียศเป็นเพียงเรืออากาศโท) เราได้เข้าตามตรอกออกตามประตูกระทั่งความรักสุกงอม ตัดสินใจเข้าพิธีมงคลสมรส จากนั้นเข้ากราบบังคมลาออกจากฐานันดรศักดิ์ กระทั่งวันที่ 10 มีนาคม 2504  ได้รับพระกรุณาธิคุณโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ให้ดำรงพระฐานะเป็นพระราชวงศ์ (เจ้านาย) ฝ่ายใน ซึ่งได้พระราชทานเบี้ยหวัดจากท้องพระคลังข้างที่เป็นประจำทุกปี
ตลอดทั้งยังคงใช้คำราชาศัพท์ในชั้นหม่อมเจ้าตามเดิมทุกประการ

ท่านแม่ยกวังซอยพิพัฒน์ให้สามีหญิงน้อย ครอบครัวเราย้ายออกไปอยู่บ้านพักอาจารย์โรงเรียน

“ต่อมาไม่นานนัก ท่านแม่ได้สิ้นชีพิตักษัยลง และได้ทำพินัยกรรมไว้ให้สามีของหญิงน้อย วังซอยพิพัฒน์ พวกเราอาศัยอยู่กันเป็นครอบครัวใหญ่ ท่านแม่ทรงห่วงใยและอยากให้พวกเราอยู่รวมกันที่นี่หลากหลายครอบครัว เพื่อที่จะช่วยดูแลกันและกัน เพราะทุกพระองค์ต่างก็กำพร้าพ่อตั้งแต่วัยเยาว์ ท่านไม่อยากให้เราทิ้งกัน ไม่เอาเปรียบกัน ทั้งยังสอนให้ละอายต่อบาป”

ภาพดังกล่าว หม่อมเจ้าประภาพันธุ์ ภาณุพันธุ์" ได้ประทานให้ ทางทีมข่าวเจาะประเด็น นำมาเผยแพร่

ต่อมาดิฉันและสามีจึงปรึกษากันจนตัดสินใจได้ว่า เราพาลูกๆ ย้ายไปอยู่บ้านพักอาจารย์โรงเรียนสาธิต มศว ประสานมิตร เพราะคิดมาดีแล้วว่า อีกไม่นานท่านน้อยควรจะได้ใช้ชีวิตกับครอบครัวอยู่ในวังอย่างมีความสุข และไม่แน่นขนัดแออัดจนเกินไป ดิฉันจึงย้ายออกมาตามความต้องการของตัวเอง ซึ่งที่เป็นโอกาสดีที่บ้านพักว่างให้เราเข้าไปอยู่อาศัย วังซอยพิพัฒน์ จึงเป็นอีกสถานที่ที่มีความทรงจำมากมาย สร้างความสุขความอบอุ่น ลูกๆ ของดิฉันและสามีเราเริ่มต้นครอบครัวกันที่วังแห่งนี้ กระทั่งถึงวันที่เราต้องลาจาก

การใช้ชีวิตอยู่ในบ้านพักครูไม่ได้ลำบากอะไรเลย ลูกๆ ก็มีความสุขดี ได้วิ่งเล่น เรียนว่ายน้ำ และดำเนินชีวิตตามวิถีที่ควรจะเป็นตามประสาเด็กน้อย และก็ถือเป็นจุดเปลี่ยนอีกครั้ง เมื่อดิฉันสามารถสอบชิงทุนไปเรียนต่อศึกษาดูงานด้านการศึกษาที่ประเทศอิสราเอล ต้องห่างจากครอบครัวไปใช้ชีวิตลำพังช่วงหนึ่ง ก่อนจะเดินทางกลับมาประเทศไทย สอนที่สาธิตประสานมิตรต่อไป

ถวายงานในหลวง ร.9 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ

“พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงให้ความสำคัญกับการศึกษา ครั้งหนึ่งทั้ง 2 พระองค์เสด็จฯ มาดูงานที่โรงเรียน เมื่อเสด็จมาถึงก็มีพระราชดำรัสราชาศัพท์ทักทายดิฉันด้วย แม้จะจากกันนานเพียงไหน พระองค์ท่านไม่เคยลืมเลือนดิฉันเลย”

ต่อมาดิฉันได้เลื่อนขึ้นไปสอนนักเรียนมหาวิทยาลัย มศว ประสานมิตร ดำรงตำแหน่งเป็นรองศาสตราจารย์ และมีเรื่องให้ภาคภูมิใจอีกครา เมื่อสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จมาศึกษาต่อ ณ ที่แห่งนี้ ในฐานะที่ดิฉันเป็นพระอนุวงศ์ จึงได้รับมอบหมายให้ถวายงานพระองค์ กระทั่งปี 2533 ดิฉันเกษียณอายุราชการ ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากในหลวง ร.9 โปรดเกล้าโปรดกระหม่อม พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ สายสะพายชั้นต้น

ภาพดังกล่าว หม่อมเจ้าประภาพันธุ์ ภาณุพันธุ์" ได้ประทานให้ ทางทีมข่าวเจาะประเด็น นำมาเผยแพร่

ต่อมา สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงศึกษาปริญญาเอกที่มหา'ลัยแห่งนี้ ดิฉันจึงมีโอกาสรับใช้ โดยวันสำเร็จการศึกษาของพระองค์ท่าน ดิฉันได้จัดเตรียมนิสิตร้องเพลงและรำถวายพระพร ยังคงจำรอยแย้มพระสรวลของพระองค์ได้เป็นอย่างดี เมื่อถึงคราที่ดิฉันมีอายุ 7 รอบ ก็มีพระเมตตาเสด็จพระราชดำเนินมาเป็นการส่วนพระองค์เพื่อร่วมงานเลี้ยงฉลอง นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ พระองค์มีพระเมตตาให้กับดิฉันตลอดมา

ย้ายมาอยู่หมู่บ้านเสรี พระราม 9

“ชีวิตของครอบครัวดิฉันภายหลังเกษียณราชการ กับบ้านพักริมน้ำหลังไม่ใหญ่มากนัก มีพื้นที่พอประมาณ กับความอบอุ่นของสมาชิกในครอบครัว ลูกๆ เข้าเรียนต่อมหาวิทยาลัย เงินเดือนข้าราชการที่ใช้สอยต้องรู้ค่า และบ้านหลังนี้ก็ใช้เป็นตำหนัก เราตกแต่งทำบ้านสวนน้ำสวยงาม มีนกยูงรำแพนหางภายในสวนสวย ไก่ฟ้าจีน เดินโชว์ขนสวย มีสุนัขพันธุ์ดี มีน้ำพุน้ำตก ใครผ่านไปมาต้องแวะชมสวนสวยของดิฉัน”

ตำหนักริมน้ำย่านรามคำแหง บ้านหลังสุดท้าย ใช้ชีวิตพอเพียง

"สถานที่แห่งนี้คือบ้านหลังปัจจุบันที่ดิฉันและครอบครัวอาศัยอยู่ สาเหตุที่ต้องย้ายมาเนื่องจากรัฐบาลเวนคืนที่ดินทำทางด่วนพระราม 9 หญิงกับลูกๆ จึงใช้เงินเก็บที่เหลืออยู่หาซื้อที่ทางใหม่ เราปรึกษากันว่าไม่ต้องเอาบ้านหลังใหญ่โตนัก นกน้อยทำรังแต่พอตัว สุดท้ายก็อาศัยอยู่ในบ้านแห่งนี้ ซึ่งก็เป็นพื้นที่ติดริมน้ำตามที่ดิฉันชอบมาก สวยงามสมราคา ปัจจุบันลูกๆ ทั้ง 3 ของดิฉันเรียนจบ มีครอบครัวกันหมดแล้ว สร้างความสบายใจที่ทุกคนเป็นฝั่งเป็นฝา”

ภาพดังกล่าว หม่อมเจ้าประภาพันธุ์ ภาณุพันธุ์" ได้ประทานให้ ทางทีมข่าวเจาะประเด็น นำมาเผยแพร่

ลูกทั้ง 3 ของดิฉันประกอบไปด้วย 1. นายรพี (กอล์ฟ) กรโกสียกาจ 2. ภาธร (รัมมี่) กรโกสียกาจ 3. ภัทรรังษี (แวนด้า) กรโกสียกาจ (ลูกสาวคนเล็ก) ซึ่งทุกคนต่างก็แต่งงานออกเรือนมีครอบครัวกันหมดแล้ว ชีวิตของพวกเราดำรงตามแนวทางพระราชดำรัสในหลวง รัชกาลที่ 9 อยู่กันอย่างพอเพียง สร้างครอบครัวให้แข็งแรงและอบอุ่น ทำประโยชน์ต่อสังคม ตอบแทนบุญคุณแผ่นดิน หวังเป็นอย่างยิ่งว่า เรื่องราวที่ดิฉันถ่ายทอดออกมา จะเป็นประโยชน์ในการเรียนรู้ด้านประวัติศาสตร์ของคนรุ่นหลัง และขอขอบพระคุณเป็นอย่างยิ่งที่ติดตามอ่านมาจนจบ

***หม่อมฉัน นางสาวกันต์ปินัทธ์ สถิรกุล รู้สึกปลาบปลื้มใจเป็นล้นพ้น ที่พระองค์ทรงไว้วางพระทัยให้หม่อมฉันเป็นผู้เรียบเรียงและถ่ายทอดเรื่องราวชีวิตจริงครั้งยังทรงพระเยาว์มาจนถึงปัจจุบัน กล่าวรวมถึงพระจริยวัตรอันงดงามของพระบรมวงศานุวงศ์หลายพระองค์ เผยแพร่ในเว็บไซต์ “ไทยรัฐออนไลน์” ณ โอกาสนี้ หม่อมฉัน ขอให้พระองค์มีพระชันษายิ่งยืนนาน และมีพระพลานามัยที่สมบูรณ์แข็งแรง....นางสาวกันต์ปินัทธ์ สถิรกุล ผู้เขียน

เรื่องราวที่เกี่ยวข้องทั้งหมด 

- เรื่องเล่าประทับใจ "รอยแย้มพระสรวล พระราชอิริยาบถ รัชกาลที่ 10" ในความทรงจำท่านหญิง

- ร่าเริง อ่อนโยน เรียบง่าย "พระองค์ภา" เหลนคนโปรด ในสายพระเนตรคุณทวด

- จากวังบูรพาภิรมย์ พเนจรพลัดถิ่น EP.1 ชีวิตเจ้าหญิงวัย 4ขวบ หลังสิ้นเสด็จพ่อ

- จากวังบูรพาภิรมย์ เผชิญชีวิตเสี่ยงตาย Ep.2 "เจ้าหญิงพเนจร" ลาจากน้องชายตลอดกาล

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

หม่อมเจ้าประภาพันธุ์ ภาณุพันธุ์ท่านหญิงประภาพันธุ์ประภาพันธุ์ กรโกสียกาจวังบูรพาภิรมย์ข่าวร้อนข่าวทั่วไป

ข่าวแนะนำ

MOST VIEWED