หลังจากที่ "ไทยรัฐออนไลน์" นำเสนอบทความเรื่อง "มหาวิทยาลัยระยอง" ในเดือน มิถุนายน 2552 และต่อมาในวันที่ 8 กันยายน 2552 คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบให้มีการจัดตั้งมหาวิทยาลัยในจังหวัดระยองขึ้นทำให้ เกิด "คำถาม" และ "ปัญหา" ขึ้นดังนี้

คำถาม คือ

1. การตั้งมหาวิทยาลัยเป็นการลดกระแสเรื่องสิ่งแวดล้อมของระยอง มีผลต่อเศรษฐกิจและสถานภาพของรัฐบาล ใช่หรือไม่ ?
2. สาขาวิชาที่จะเปิดการเรียนการสอนจะต้องมีสาขาสิ่งแวดล้อมเพื่อให้กระแสเรียกร้องเรื่องสิ่งแวดล้อมลดลง ใช่หรือไม่ ?
3. การตั้งมหาวิทยาลัยเป็นการตั้งขึ้นด้วยเหตุผลทางการเมือง เพื่อใช้แก้ปัญหาทางการเมือง ใช่หรือไม่ ?

ปัญหา คือ รูปแบบการเกิดขึ้นของมหาวิทยาลัยที่จังหวัดระยองควรจะเป็นอย่างไร ?

1. ควบรวมวิทยาลัยเทคนิคมาบตาพุดและวิทยาลัยเทคนิคบ้านค่าย
2. เลือกมหาวิทยาลัยที่มีอยู่แล้วให้มาตั้งเป็นวิทยาเขตที่ระยอง
3. จัดตั้งเป็นมหาวิทยาลัยระยองขึ้นโดยเฉพาะ
4. ใช้รูปแบบเช่นเดียวกับมหาวิทยาลัยมหาวิทยาลัยนราธิวาส มหาวิทยาลัยนครพนม รวมทั้งมหาวิทยาลัยพะเยา
5. ใช้ทุกรูปแบบมาบูรณาการเพื่อให้เกิดมหาวิทยาลัยให้ได้


สยุมพร ลิ่มไทย

นายสยุมพร ลิ่มไทย ผู้ว่าราชการจังหวัดระยอง ร่วมประชุมกับคณะทำงานของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ(มจพ.)เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2553 ที่โรงแรมสตาร์ จังหวัดระยอง ถึงแนวทางการจัดตั้งมหาวิทยาลัยในจังหวัดระยองขึ้น โดย ผู้ว่าฯ มีความเห็นว่าสมควรให้มีการจัดตั้งมหาวิทยาลัยตามที่คณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 8 กันยายน 2552 แต่ยังไม่มีแนวทางหรือรูปแบบของการดำเนินงานที่ชัดเจนในขณะนี้ แต่ ยินดีสนับสนุนในทุกแนวทางที่จะทำให้มีมหาวิทยาลัยในจังหวัดระยอง

แนวคิดการมีมหาวิทยาลัยในจังหวัดระยอง

ความคิดในการจัดตั้งมหาวิทยาลัยในจังหวัดระยองนั้นมีมานานก่อนที่คณะรัฐมนตรีจะเห็นชอบ เหตุผลที่แท้จริงนั้นยังไม่มีการศึกษาที่มาอย่างเป็นระบบ แต่พอคาดเดาได้จากการสอบถามผู้บริหารระดับสูงทั้งภาคเอกชนและภาครัฐบาลได้ดังนี้

1. จังหวัดระยองยังไม่มีมหาวิทยาลัย คนระยองจะได้เรียนมหาวิทยาลัยที่ระยองไม่ต้องไปเรียนที่อื่น

2. คนระยองไม่มีความรู้ความสามารถตามที่ภาคธุรกิจและอุตสาหกรรมในจังหวัดต้องการ ทั้งที่มีความต้องการสูงเพราะมีเขตอุตสาหกรรมตั้งอยู่ คนที่ทำงานในจังหวัดระยองเป็นคนนอกพื้นที่จังหวัดระยอง (คนระยองเป็นได้แค่ยามและคนขับรถ เป็นคำพูดเชิงตัดพ้อของผู้บริหารบางท่าน)

3. จากข้อที่ 2 ทำให้ไม่มีคนระยองทำงานในโรงงานอุตสหกรรม จึงไม่มีคนระยองช่วยดูแลเรื่องสิ่งแวดล้อมในโรงงานอุตสาหกรรม และเมื่อมีปัญหาสิ่งแวดล้อมขึ้นโรงงานอุตสาหกรรมไม่มีเครื่อข่ายติดต่อทำความเข้าใจกับคนท้องถิ่นหรือคนในพื้นที่ของจังหวัดระยองได้

4. การมีมหาวิทยาลัยจะช่วยแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม และปัญหาอื่นๆ ที่มีอยู่ได้ เพราะมหาวิทยาลัยมีความเป็นกลาง มีนักวิชาการที่มีความเป็นอิสระจากการเมือง และมีเครื่องมือที่ทันสมัยมากกว่าหน่วยงานอื่น

ความเห็นของคนในพื้นที่

จากการสอบถามและพูดคุยกับผู้บริหารของสถานศึกษาในจังหวัดระยองได้แก่
1. ว่าที่ร้อยตรี ณรงค์ เกษตรภิบาล ผู้อำนวยการวิทยาลัยเทคนิคระยอง
2. นายประยูร คำนวน รองผู้อำนวยการวิทยาลัยเทคนิคระยอง
3. นายกมล ชุ่มเจริญ ผู้อำนวยการวิทยาลัยเทคนิคบ้านค่าย
4. นายอุดร เห็นชอบดี ผู้อำนวยการวิทยาลัยเทคนิคมาบตาพุด

หลังจากได้พบกับผู้ว่าราชการจังหวัดระยองและได้สนทนาถึงแนวทางการจัดตั้งมหาวิทยาลัยในจังหวัดระยองแล้วคณะทำงานของ มจพ. ได้พบกับผู้บริหารวิทยาลัยเทคนิคดังกล่าวพอสรุปความเห็นของคนในพื้นที่ได้ดังนี้

1. การตั้งมหาวิทยาลัยเป็นกระแสที่เกิดจากการมีมลพิษจากเขตอุตสาหกรรม และกรณีสิ่งแวดล้อมของมาบตาพุด รวมทั้งเป็นความต้องการของนักการเมืองและผู้บริหารที่ต้องการให้มีผลงานไม่ใช่เกิดจากความขาดแคลนสถานที่เรียนมหาวิทยาลัยของคนในพื้นที่จังหวัดระยอง เพราะมีผลการสำรวจนักเรียนมัธยมปลายส่วนมากไม่อยากจะเรียนต่อที่ระยองอยากไปเรียนที่อื่นบ้าง

2. วิทยาลัยเทคนิคดังกล่าวมีคนพื้นที่ระยองเรียนประมาณ 40 เปอร์เซ็นต์ ที่เหลือมาจากภาคอีสาน ภาคเหนือ ภาคใต้และภาคกลางตามลำดับ เพราะประเทศไทยมีการเคลื่อนย้ายถิ่นที่อยู่ได้อย่างเสรี การอบพยบเข้ามาทำงานในพื้นที่จังหวัดระยองทำให้บุตรหลานตามผู้ปกครองเข้ามาในพื้นที่ด้วย

3. ความต้องการแรงงานของโรงงานอุตสาหกรรมเป็นแรงงานระดับช่างฝีมือ และระดับช่างเทคนิค หรือมีระดับการศึกษา ปวช. และ ปวส. เป็นส่วนมาก แรงงานระดับปริญญามีความต้องการน้อยกว่าและมหาวิทยาลัยที่มีอยู่ทั่วประเทศสามารถผลิตได้เพียงพอ

4. ปัญหาด้านความต้องการแรงงานภาคอุตสาหกรรมนั้นเกิดจากหลักสูตรของวิทยาลัยเทคนิคนั้นไม่สอดคล้องกับความต้องการของภาคอุตสาหกรรมในพื้นที่ ภาคอุตสาหกรรมจึงต้องเข้ามาช่วยเหลือในด้านเงินทุน เครื่องมือ เทคโนโลยี วิชาการและผู้เชี่ยวชาญด้านต่างๆ ทั้งนี้เพราะต้องการให้ผลิตแรงงานได้ตรงกับภาคอุตสาหกรรมต้องการ เมื่อโครงการช่วยเหลือของภาคอุตสาหกรรมสิ้นสุดลง วิทยาลัยที่ได้รับความช่วยเหลือจะต้องปรับตัวอีกมาก

5. ผู้เรียนยังพอใจที่จะเรียนในวิทยาลัยเทคนิคระยองที่มีนักศึกษามาก อยู่กลางเมือง และมีชื่อเสียงมานาน เมื่อเทียบกับวิทยาลัยเทคนิคบ้านค่าย และวิทยาลัยเทคนิคมาบตาพุด ที่อยู่ไกลตัวเมืองจะเกิดขึ้นกับมหาวิทยาลัยเช่นกัน ถ้าตั้งมหาวิทยาลัยระยอง ขึ้นมาใหม่อาจหาคนเรียนไม่ได้เพราะยังไม่มีชื่อเสียง แต่ถ้าให้มหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงแล้วมาตั้งวิทยาเขตขึ้น ความเป็นมหาวิทยาลัยระยอง ของคนระยองจะไม่มี เพราะยังมีความรู้สึกของการรักท้องถิ่นหรือท้องถิ่นนิยมอยู่มาก

สรุปคำตอบของคำถามและปัญหา

1. มหาวิทยาลัยที่จังหวัดระยองควรมีการจัดตั้งขึ้น จะด้วยเหตุผลทางการเมือง หรือเหตุผลอะไรก็ตาม ประชาชนคนในพื้นที่ ผู้บริหารในแต่ละส่วนงานทั้งภาคเอกชนและภาครัฐของจังหวัด รวมทั้งนักการเมืองในจังหวัดระยองมีความยินดี ขอให้ได้มีการจัดตั้งขึ้นให้ได้ก็เป็นที่พอใจ

2. มหาวิทยาลัยจะสามารถแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมและปัญหาอื่นๆ ที่จังหวัดระยองประสบอยู่ให้ลดลงได้อย่างมาก

3. รูปแบบที่จัดตั้งควรเป็น "มหาวิทยาลัยระยอง" โดยไม่ควบรวมและยกฐานะสถาบันการศึกษาที่มีอยู่แล้ว เพราะผู้บริหารและคนพื้นที่ระยองยังต้องการมหาวิทยาลัยของจังหวัดระยองเองมากกว่าการมีวิทยาเขตของมหาวิทยาลัยอื่นนอกพื้นที่

รองศาสตราจารย์ ดร.กฤษมันต์ วัฒนาณรงค์