หลายปีก่อน หมู่บ้านคลิตี้ของชาวกะเหรี่ยงใน จ.กาญจบุรี ได้ชื่อว่าเป็นหมู่บ้านสารตะกั่ว ไม่เพียงผู้คน แต่พืชผัก สรรพสัตว์ต่างเจ็บป่วยและล้มตายราวใบไม้ร่วง กว่าที่ภาครัฐจะเข้าไปล้อมคอกแก้ปัญหา...

ล่าสุด กับประเด็นเรื่องสารแคดเมี่ยมที่ปนเปื้อนในของเล่นเด็กที่กำลังเป็นภัยมืดใกล้ตัวคนที่คุณรักแบบที่คาดไม่ถึง แม้ตอนนี้จะไม่อันตรายเท่า แต่หากภาครัฐและประชาชนไม่ตื่นตัว ปล่อยปละละเลยให้คำเตือน เป็นแค่เสียงในสายลมแล้วก็หายไป

ใครจะสามารถการันตีได้ว่าเรื่องน้อยนิด “แคดเมียม” ที่ปนเปื้อนในของเล่นของเด็กๆ ในอนาคตภัยมืดเหล่านี้จะไม่แตกหน่อต่อยอด เข้ามาครอบครองเมืองไทยจนเกินเยียวยา



เมื่อร้องเรียนรัฐช่วย – เมื่อรัฐเรียกร้องประชาชนช่วย...!

จิรชัย มูลทองโร่ย รองเลขาธิการคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค กล่าวกับ ไทยรัฐออนไลน์ ถึงประเด็นดังกล่าวว่า  แม้จะเทียบความร้ายแรงไม่ได้กับคลิตี้หมู่บ้านสารตะกั่วเมื่อหลายปีก่อน แต่เมื่อรัฐเข้ามาดูแลเรื่องนี้ โดยสำนักงานมาตรฐานอุตสาหกรรมยังก้าวไปไม่ถึงกับครอบคลุมในทุกมิติ อนาคตสารพิษเหล่านี้จะเป็นเรื่องที่อันตรายส่งผลไปยังทุกๆ คนแบบคาดไม่ถึงเลยทีเดียว

"จริงๆ สิ่งที่น่าตกใจก็คือ จากข้อมูลการร้องเรียนเรื่องสารแคดเมียมที่ปนเปื้อนอยู่ในของเล่นของเด็กนั้น ทางสายด่วนของ สคบ.แทบจะไม่ได้รับเรื่องร้องเรียน หรือแจ้งเบาะแสเลย หากประชาชนจะตื่นตัวและออกมารักษาสิทธิ โดยการแจ้งเบาะแสหรือร้องเรียนมายัง สคบ. สามารถโทรศัพท์สายด่วนมาได้ที่ 1166 กระทั่งทำการขอใบคำร้องได้ที่ เซเว่นอีเลฟเว่นทุกสาขาทั่วประเทศ เพราะเรื่องนี้มันเป็นภัยใกล้ตัวของคนที่คุณรัก"

ตะลึง 5 อันดับของเล่นของเด็กที่มีสารพิษปนเปื้อน

ด้าน งามตา  รอดสนใจ นักวิจัยของศูนย์วิจัยเพื่อสร้างเสริมความปลอดภัยและป้องกันการบาดเจ็บในเด็ก คณะแพทย์ศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี หน่วยงานที่รับผิดชอบในเรื่องที่เกี่ยวกับเด็ก เปิดเผยผลการวิจัยที่น่าสะพรึงกลัว หลังจากที่ได้ลงไปในพื้นที่เก็บตัวอย่างของเล่นของเด็กทั่วประเทศเพื่อไปตรวจสอบกับ ไทยรัฐออนไลน์ ว่า หลังจากมีข่าวพบสารพิษต่างๆ ในของเล่นของเด็กจากประเทศจีนได้เผยแพร่ใน 2551 นักวิจัยได้ลงพื้นที่สุ่มตรวจสิ่งแวดล้อมรอบๆ ตัวเด็ก ตั้งแต่เรื่องของสีทาของเล่น เรื่องน้ำ เรื่องภาชนะที่เด็กใช้กินอาหาร เรื่องอุปกรณ์ศิลปะ ปรากฏว่าพบเยอะสารที่มีอันตรายเยอะมากๆ ไม่ว่าจะเป็นตะกั่ว แคดเมี่ยม ซึ่งหากสารพวกนี้เข้าไปในร่างกายเด็กมากๆ จะส่งผลให้เด็กมีสติปัญญาต่ำ อีกทั้งยังพัฒนาการต่างๆ ก็จะช้าลงอย่างมากด้วย

นักวิจัยผู้นี้กล่าวว่า สำหรับสินค้าที่สุ่มตรวจพบสารตะกั่วและสารแคดเมี่ยมมากที่สุดอันดับ 1. ได้แก่ หน้ากากไรเดอร์ ซึ่งมีค่าสารตะกั่วสูงกว่าปกติถึง 3,000 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (90 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมคือตัวเลขที่ร่างกายเด็กจะรับสารเหล่านี้ได้แล้วไม่เป็นอันตราย) 2. รถเด็กเล่นสีเจ็บๆ คันเล็กๆ ซึ่งมีค่าสารตะกั่วมากกว่า 3,000 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม 3. เครื่องบินเล็กๆ ที่มีสีเคลือบ 4. ตุ๊กตาที่มีสีสันฉูดฉาด และ 5. ลูกฟุตบอลพลาสติก

"จริงๆ เราอยากจะเรียกร้องให้ชุมชนช่วยรับผิดชอบด้านผลิตภัณฑ์เหล่านี้เลย ว่าอย่าให้มีในชุมชนของเรา โดยเฉพาะตอนนี้องค์กรท้องถิ่นมีบทบาท ท้องถิ่นก็ต้องมามีบทบาทกับสิ่งเหล่านี้ถ้าเราจะไปคอยหน่วยงาน เราคงต้องช่วยเหลือตัวเอง ต้องช่วยกันในชุมชนเองต้องมาช่วยกันดูและมาต่อต้าน อย่าให้มาวางขายในตลาดในพื้นที่บ้านเรา ในศูนย์เด็กเล็กก็เหมือนกัน ต้องช่วยกันต่อต้านเลย ผู้ปกครองและประชาชนต่างๆ ต้องช่วยกันเป็นหูเป็นตา สิ่งเหล่านี้ก็จะหมดไป" งามตา กล่าว

สารตะกั่ว สิ่งที่น่ากลัวกว่าแคดเมี่ยม..?

ด้าน สุวรรณา จิตประภัสสร์ กรรมการมูลนิธิคุ้มครองผู้บริโภค เจ้าของ “โครงการเด็กไทยปลอดภัย” ซึ่งทำหน้าที่เข้าไปดูสิ่งปลอมปนและมีอันตรายทีจะมีผลต่อเด็กใน กล่าวว่า หลังจากที่เข้าไปสำรวจของเล่นเด็กเหล่านั้น นอกจากจะเจอแคดเมี่ยมแล้ว ของเล่นเด็กตามท้องตลาด ยังมีสารตะกั่วปนเปื้อนอยู่มากมาย

"ยิ่งของเล่นที่ขายถูกๆ ที่เข็นไปตามตลาดนัด ตามแหล่งค้าส่ง ไม่ว่าจะเป็นสำเพ็ง คลองถม แม้กระทั่งสินค้าที่นำเข้ามาตามตะเข็บชายแดน นอกจากจะมีสารแคดเมี่ยมแล้ว สิ่งที่พบก็คือเราเจอสารตะกั่วและโลหะหนักผสมอยู่มากมาย แม้จะมีการรณรงค์ให้เก็บสินค้าเสี่ยงเหล่านี้ขึ้น แต่วันนี้ก็เห็นว่ายังมีขายสินค้าที่อันตรายอยู่ทั่วไปๆ แสดงว่าจริงๆ แล้วทางการทำอย่างไม่จริงจัง ไม่กวดขัน  และแน่นอนว่าผู้บริโภคทั่วไปจะไม่มีทางทราบว่าของเล่นที่ขายอยู่มีปลอมปนอะไรบ้างตามท้องตลาดบ้างซึ่งถือว่าเป็นภัยมืดที่น่ากลัว"

สำหรับวิธีสังเกตของเล่นที่สารพิษอันตรายเบื้องต้นนั้น กรรมการมูลนิธิคุ้มครองผู้บริโภค แนะนำว่า ให้หลีกเลี่ยงของเล่นที่มีราคาถูกมากๆ มีสีสันสดใสมากๆ หรือแม้แต่ของเล่นบนห้างที่มีสีสันมากๆ ก็ควรระวัง แต่ถ้าจะให้ชัดเจนก็สามารถดูรายละเอียดข้อมูลสินค้าและตัวอย่างของเล่นที่มีสารแคดเมี่ยม มีสารตะกั่วปนเปื้อนอันตรายได้ที่ www.chip.org นอกจากนี้ ถ้าผู้บริโภคคนไหนได้รับผลกระทบ หรือมีเบาะแสไม่เพียงเรื่องแคดเมี่ยม สารตะกั่ว ที่ปนเปื้อนในของเล่น การโดนเอารัดเอาเปรียบ ก็สามารถแจ้งเรื่องราวต่างๆ มาได้ที่ โทร. 0-2248-3737

“แบน” วิธีแก้ไขง่ายๆ กับ ของเล่นไทยไฉไลกว่าเยอะ...!

ขณะที่ นพ.พิพัฒน์ ยิ่งเสรี เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) กล่าวในมิติของ อย.ว่า นับว่าเป็นเรื่องที่อันตรายมากๆ เพราะธรรมชาติการเล่นของเล่นของเด็กจะมีการอม เลีย หรือสัมผัส แล้วเอาสารพวกนี้เข้าปาก ถือว่าเป็นเรืองที่สำคัญมากๆ เรื่องนี้ สคบ.ดูแลอยู่ โดยทางอ้อมทาง อย.จะรับเรื่องราวและจะประสานส่งต่อไปที่ สคบ.อีกที อย่างไรก็ดี เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) แนะนำให้ผู้ปกครองก่อนที่จะซื้อของเล่นให้กับบุตรหลาน ให้เลือกของเล่นที่มาที่ไป เลือกแหล่งผลิตที่น่าเชื่อถือ มีคุณภาพ เลือกของเล่นให้เหมาะสมกับวัย ซึ่งปัจจุบันมีอยู่เยอะมาก

"นอกจากจะพยายามไม่ซื้อของเล่นพวกนี้ให้กับบุตรหลานแล้ว ผมอยากจะแนะนำว่าของเล่นไทยๆ ที่ทำจากไม้พื้นบ้านที่เยอะมากๆ พวกนี้โดยมากจะเป็นสีธรรมชาติ ไม่ได้แต่งสีสันฉูดฉาดมากนัก และเพิ่มพัฒนาการให้กับเด็ก ก็คิดว่าเป็นทางเลือกอีกทางเลือกหนึ่งที่น่าสนใจ" นพ.พิพัฒน์ กล่าว.