advertisement

ตามล่า..จุลินทรีย์ สร้างปุ๋ย..บำรุงดิน

โดย ไชยรัตน์ ส้มฉุน 17 เม.ย. 2556 05:00

จุลินทรีย์...สิ่งมีชีวิตขนาดเล็กมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ไม่เพียงจะมีบทบาทช่วยย่อยสลายซากพืชซากสัตว์ให้เป็นอินทรียวัตถุเท่านั้น ยังเป็นพนักงานหาธาตุอาหารและน้ำมาเลี้ยงพืชได้อีกต่างหาก

ที่รู้จักกันดี...จุลินทรีย์ไรโซเบียมในปมรากพืชตระกูลถั่ว อยู่ร่วมกันแบบน้ำพึ่งเรือเสือพึ่งป่า โดยต้นถั่วจะสร้างปมรากให้จุลินทรีย์ใช้เป็นที่อยู่อาศัย เพื่อไรโซเบียมจะได้หาไนโตรเจนมาเป็นปุ๋ยเลี้ยงต้นถั่ว...เพราะมันมีขีดความสามารถตรึงไนโตรเจนได้ประมาณ 6.4-44.8 กก./ไร่/ปี

ดร.ฉวีวรรณ เหลืองวุฒิวิโรจน์ ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีชีวภาพทางดิน กรมพัฒนาที่ดิน เผยว่า ขณะนี้กำลังวิจัยหาจุลินทรีย์ที่ตรึงไนโตรเจนได้อย่างอิสระโดยไม่ต้องพึ่งปมรากพืชเหมือนอย่างไรโซเบียม แต่จุลินทรีย์กลุ่มนี้ ยังมีประสิทธิภาพตรึงไนโตรเจนต่ำ ประมาณ 24-28 กก./ไร่/ปี

จุลินทรีย์กลุ่มนี้สามารถนำไปใช้กับพืชได้หลายชนิด ข้าวโพด ข้าวฟ่าง อ้อย ฝ้าย ธัญพืช มะเขือเทศ กะหล่ำปลี คะน้า แต่ทิศทางที่กรมพัฒนาที่ดินกำลังดำเนินการ คือ สรรหาจุลินทรีย์ที่สามารถตรึงไนโตรเจนในดินทรายเพราะเป็นดินมีปัญหาขาดไนโตรเจนสูง ถ้าคัดเลือกและพัฒนาจุลินทรีย์ตรึงไนโตรเจนได้มากขึ้น ก็จะช่วยให้เกษตรกรลดการใช้ปุ๋ยเคมีได้มาก

“ที่ผ่านมาเราพบจุลินทรีย์ตรึงไนโตรเจนอิสระที่มีประสิทธิภาพค่อนข้างสูงแล้ว แต่เนื่องจากน้ำท่วมใหญ่ปี 2554 ต้องดับไฟฟ้าในห้องปฏิบัติการ ทำให้จุลินทรีย์เหล่านี้ตายหมด เลยต้องมาเริ่มต้นนับหนึ่งกันใหม่”

จุลินทรีย์เชื้อราอีกตัวที่กำลังพัฒนามีชื่อว่า “อาบัสคูลาร์ ไมคอร์ไรซา” ซึ่งอาศัยอยู่ร่วมกับรากพืชแบบพึ่งพาซึ่งกันและกัน (Symbiosis) โดยเชื้อราตัวนี้จะสร้างเส้นใยรอบๆ รากพืชเพิ่มขึ้นถึง 10 เท่า จะทำหน้าที่เป็นเหมือนแขนขาให้รากพืชหาธาตุอาหารและน้ำไปในตัว โดยเฉพาะธาตุฟอสฟอรัส

นอกจากนั้น ยังสร้างความทนทานให้กับพืชในทุกสภาพดิน ดินกรด ดินเค็ม ทนต่อสภาพแห้งแล้ง พิษโลหะหนัก และยังช่วยลดการเข้าทำลายของเชื้อโรคในดินอีกด้วย ...เป้าหมายในขณะนี้คือ การเฟ้นหาเชื้อราไมคอร์ไรซ่าที่มีประสิทธิภาพสูง และนำมาใช้ในรากหญ้าแฝกที่ส่งเสริมให้ปลูกร่วมกับพืชเศรษฐกิจอื่น ไม่ว่าไม้ผล หรือพืชไร่

เพราะเชื้อราดังกล่าวจะทำหน้าที่หาอาหารและน้ำเลี้ยงพืชให้เติบโต เพิ่มผลผลิตได้โดยไม่ต้องพึ่งพาปุ๋ยเคมีมากนัก.

 

ไชยรัตน์ ส้มฉุน

โหวตข่าวนี้