advertisement

การบูรณาการแผนการสอนอาชีวศึกษากับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

โดย ดร.กฤษมันต์ วัฒนาณรงค์ 4 ก.ค. 2554 08:00

การจัดการเรียนการสอนวิชาชีพในสถานศึกษาประเภทอาชีวศึกษา โดยเฉพาะอย่างยิ่งสถานศึกษาของรัฐที่สังกัดคณะกรรมการการอาชีวศึกษา มีแผนการสอน/แผนการจัดการเรียนรู้รายวิชามุ่งเน้นสมรรถนะและบูรณาการปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียง นอกจากนั้นสถานศึกษาประเภทอาชีวศึกษาของเอกชนมีแนวทางการดำเนินการเช่นเดียว กับสถานศึกษาของรัฐอีกด้วย

การจัดทำแผนการสอน/แผนการจัดการเรียนรู้ ดังกล่าวเป็นภาระงานของอาจารย์ที่ทำการสอนในแต่ละรายวิชา ดังนั้นความรู้และความเข้าใจของอาจารย์ในการทำแผนดังกล่าวจึงมีสาระที่เป็นองค์ความรู้จำแนกได้ 3 ประการหลัก ได้แก่ 1)หลักการสอนหรือวิธีการสอน 2) สมรรถนะวิชาชีพ และ 3) ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

สำหรับองค์ความรู้ทางด้านหลักการสอนหรือวิธีการสอน และ สมรรถนะวิชาชีพนั้นเป็นสิ่งที่อาจารย์ผู้สอนมีความรู้ความเข้าใจอยู่แล้วและได้ดำเนินการมาโดยตลอด แต่การบูรณาการเศรษฐกิจพอเพียงนั้นเพิ่งจะมีการดำเนินการได้ไม่นาน และยังมีความสับสนในการทำแผนการสอน/แผนการจัดการเรียนรู้สำหรับครู/อาจารย์ อยู่บ้าง ซึ่งความเข้าใจในปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในเชิงของการบูรณาการเพื่อนำมาใช้กับ การเรียนการสอนนั้นอาจมีความเข้าใจแตกต่างกัน การทำความเข้าใจปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการบูรณาการในการเรียนการสอน วิชาชีพจึงมีความสำคัญอย่างมาก

ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงสำหรับครูอาชีวะ

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และมีการนำไปบูรณาการกับการทำงานในหลายภาคส่วน รวมทั้งการจัดทำแผนการสอน/แผนการจัดการเรียนรู้ เพื่อพัฒนาคุณภาพการสอนอาชีวศึกษาด้วย

หลักการสำคัญของปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียงสำหรับบูรณาการเพื่อการทำแผนการสอน/แผนการจัดการเรียนรู้และ การเขียนจุดประสงค์เชิงพฤติกรรมสำหรับครูอาชีวศึกษาสรุปได้ 3 ประการดังนี้

1. เศรษฐกิจพอเพียงไม่จำต้องทำทั้งหมด ทำเพียงบางส่วน

2. ความพอเพียงนั้นไม่จำเป็นต้องเหมือนกัน และ/หรือเท่ากัน

3. มีเป้าหมายเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน

จากหลักการดังกล่าว เมื่อนำไปใช้เป็นหลักคิดในการทำแผนการสอน/แผนการจัดการเรียนรู้ จะทำให้ครูอาชีวศึกษาสามารถบูรณาการปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงได้ดีขึ้น

ในระหว่างวันที่ 9-10 กรกฎาคม 2554 นี้ สำนักบริหารงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชนได้สนับสนุนงบประมาณโครงการอบรม “หลักและวิธีสอนอาชีวศึกษา” โดยจัดขึ้นที่ โรงเรียนจรัสพิชากรอาชีวศึกษา จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยจะมีครู/อาจารย์โรงเรียนเอกชนประเภทโรงเรียนอาชีวศึกษา จังหวัดนครศรีธรรมราช จำนวน 16 โรงเรียน จำนวนประมาณ 60 คน เข้าร่วมฝึกอบรมในครั้งนี้ และระหว่างวันที่ 23-24 กรกฎาคม 2554 จะจัดอบรม “หลักสูตรฐานสมรรถนะสำหรับครูโรงเรียนอาชีวศึกษาเอกชน” ที่โรงเรียนนครอาชีวศึกษา จังหวัดนครศรีธรรมราช และในการดำเนินการดังกล่าว การบูรณาการปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นสาระสำคัญอย่างหนึ่งของโครงการฝึกอบรมดังกล่าว

สมรรถนะวิชาชีพและจุดประสงค์เชิงพฤติกรรม

การกำหนดสมรรถนะทางวิชาชีพนั้นมีการกำหนดจุดประสงค์ทั่วไปและบูรณาการเศรษฐกิจ พอเพียงใน 3 ด้าน ได้แก่ 1)ด้านความรู้ (Knowledge) 2) ด้านทักษะ (Skills) และ 3) ด้านเจตคติ (Attitudes) สำหรับด้านเจตคตินั้นมีการขยายความครอบคลุมไปถึงคุณธรรม จริยธรรม และรวมการบูรณาการเศรษฐกิจพอเพียงไว้ในด้านนี้ โดยการนำจุดประสงค์เชิงพฤติกรรมของหมวดต่าง ๆ มาบูรณาการให้ครบทั้ง 3 ด้าน ครูอาชีวะสามารถทำความเข้าใจกับจุดประสงค์เชิงพฤติกรรมเพื่อการบูรณาการ ดังนี้

การเขียนจุดประสงค์เชิงพฤติกรรมเพื่อการสอนให้เกิดการเรียนรู้จะมีองค์ประกอบสำคัญ 3 ประการได้แก่ 1) Condition หรือเงื่อนไข เป็นสภาพการในการกำหนดขึ้นจากการสอน 2) Performance เป็นพฤติกรรมหรือการกระทำที่เป็นแนวทางการเขียนจุดประสงค์เชิงพฤติกรรม และ 3) Standard เป็นระดับหรือเกณฑ์ที่ต้องการให้พฤติกรรม หรือการกระทำเป็นที่ยอมรับในระดับมาตรฐานตามที่กำหนดไว้

ตัวอย่างการเขียนจุดประสงค์เชิงพฤติกรรมเพื่อการสอน

“เมื่อผู้เรียนได้รับ Resistors ที่มีค่าบอกด้วยสีต่าง ๆ นักเรียนอ่านค่าความต้านทานตามสีที่ปรากฏได้อย่างน้อย 8 ใน 10 ของจำนวน Resistors”

จากจุดประสงค์ดังกล่าววิเคราะห์องค์ประกอบได้ดังนี้

องค์ประกอบด้าน Condition: เมื่อผู้เรียนได้รับ Resistors ที่มีค่าบอกด้วยสีต่าง ๆ
องค์ประกอบด้าน Performance: นักเรียนอ่านค่าความต้านทานตามสีที่ปรากฏ
องค์ประกอบด้าน Standard: ได้อย่างน้อย 8 ใน 10 ของจำนวน Resistors

ในการเขียนจุดประสงค์เชิงพฤติกรรมวิธีนี้เหมาะสำหรับบทเรียนโปรแกรม หรือการฝึกอบรมเพื่อเพิ่มเติมความรู้และทบทวนความรู้ ไม่ควรนำมาใช้ในการเขียนจุดประสงค์เชิงพฤติกรรมในชั้นเรียน ซึ่งจะทำให้ความเป็นอิสระในการเลือกวิธีสอนหรือออกแบบการสอนถูกจำกัดลง เช่น ตัวอย่างข้างต้น ครูผู้สอนอาจจะใช้แผนภูมิหรือภาพขยายแทนการให้ของจริงก็ได้ ซึ่งจะประหยัดกว่าการให้ของจริง โดยไม่จำเป็นจะต้องอยู่ในเงื่อนไข (Condition) ที่กำหนดไว้ว่าต้องใช้ของจริงเท่านั้น ทำให้สามารถบูรณาการกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงได้

สำหรับเกณฑ์มาตรฐาน (Standard) สามารถทำได้ในช่วงของการทดสอบ ซึ่งอาจเป็นช่วงใดช่วงหนึ่งของกระบวนการสอนนอกจากนั้นในบางกรณีการสอน วิชาชีพอาจมีความจำเป็นต้องกำหนดมาตรฐานต่ำ ๆ ในช่วงต้น ๆ และค่อย ๆ สูงขึ้น ๆ หรือมาตรฐานต่ำสำหรับผู้เรียนบางประเภท และมาตรฐานสูงสำหรับผู้เรียนอีกประเภทหนึ่งก็ได้

จึงไม่ควรนำมาตรฐาน (Standard) และเงื่อนไขหรือสถานการณ์ (Condition) มาเขียนจุดประสงค์เชิงพฤติกรรมในการสอนให้คงไว้แต่ Performance เท่านั้น จะทำให้สามารถบูรณาการกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงได้ง่ายขึ้น


รองศาสตราจารย์ ดร.กฤษมันต์ วัฒนาณรงค์

โหวตข่าวนี้
advertisement

Thairath TV

คิดต่าง อย่างเข้าใจ
advertisement