วันอาทิตย์ที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

เซ็ตซีโร่องค์กรสิทธิมนุษยชน : สะเทือนถึงดวงดาว

“ธง” เซ็ตซีโร่องค์กรอิสระและพรรคการเมืองมีหรือไม่

เป็นคำถามที่ยิงตรงถึงคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) ในจังหวะที่รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ร่างเสร็จ ปรากฏว่าได้รับคำตอบว่า “ไม่เคยมีใครตั้งธงเอาไว้” ในช่วงนั้น กรธ.ยืนยันไม่มีการพูดถึงการเซ็ตซีโร่

มาถึงวันนี้คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กำลังจะถูกเซ็ตซีโร่เป็นองค์กรแรก

ตามติดด้วยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ซึ่งเป็นไปตามบทบัญญัติ

ในร่าง พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย กสม. ของ กมธ. ซึ่งอยู่ในชั้นคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่าง พ.ร.บ.กสม. สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.)

ห่วงเวลาที่เหลืออยู่ กสม.ทำอย่างไรถึงจะเบรกการถูกล้มกระดานได้ ในจังหวะโอกาส

วันสถาปนา กสม. ครบรอบ 16 ปี ได้เปิดเผยผลงานในรอบ 1 ปี 7 เดือน อาทิ สิทธิชุมชนกรณีได้รับผลกระทบจากโครงการเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ

ปรากฏว่าเมื่อ กสม.ลงพื้นที่ตรวจสอบและมีความเห็นไป คณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบจ่ายค่าชดเชย เพื่อเยียวยาให้แก่ผู้ได้รับผลกระทบในพื้นที่เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ ในอัตราที่สูงขึ้นและใกล้เคียงกับสภาวการณ์ปัจจุบัน และในพื้นที่เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษบางพื้นที่รัฐสั่งชะลอโครงการออกไปก่อน

ผลงานที่จับต้องได้เพียงพอที่จะเป็นเกราะป้องกันไม่ให้ถูกเซ็ตซีโร่ได้หรือไม่ แกะรอยเส้นทางดังกล่าวได้จาก นายวัส ติงสมิตร ประธาน กสม. ให้สัมภาษณ์ ทีมข่าวการเมือง ว่า กรธ.มองว่าการได้มาของ กสม.ไม่สอดคล้องหลักสากลเกี่ยวกับกระบวนการได้มาจะต้องหลากหลาย ไม่ใช่เป็นเหตุให้ถูกลดสถานะจากเอเป็นบี เพราะเกิดขึ้นก่อนที่ กสม.ชุดนี้จะเข้ามา

คุณสมบัติต้องห้ามก็เช่นเดียวกัน ถ้า กสม.ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามตามกฎหมายใหม่ ให้พ้นเฉพาะรายไปแบบนี้รับได้ แต่ กสม.คนไหนมีคุณสมบัติครบถ้วนยังให้พ้นไป แบบนี้ไม่เห็นด้วย

แต่การเซ็ตซีโร่ กสม.ทราบว่ามีเบื้องลึกเบื้องหลังมากกว่านั้น นายวัส บอกว่า ยืนยันไม่มีความขัดแย้งส่วนตัวกับ กรธ. ในช่วงการยกร่างรัฐธรรมนูญ กรธ.ยังเชิญ กสม.ไปชี้แจงถึงปัญหาต่างๆ โดยเฉพาะเรื่องกรรมการสรรหา กสม.ให้มีความหลากหลาย ปรากฏว่าไม่เป็นผลดีกับ กสม.

แม้แต่ชื่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติยังถูกตัดคำว่า “แห่งชาติ” ออก ความที่ไม่เข้าใจว่าสถาบันนี้เกิดขึ้นโดยข้อตกลงระหว่างประเทศหรือหลักการปารีส ผมได้แย้งเรื่องนี้จนได้คำว่า “แห่งชาติ” คืนมา

และยังได้สื่อสารถึง กรธ.ขอให้ออกเป็น พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญเพื่อยกสถานะ กสม.

ให้เท่ากับองค์กรอิสระอื่น หากเป็นกฎหมายธรรมดาจะไม่มีกรอบเวลาในการออกกฎหมาย กรธ.จึงร่างรัฐธรรมนูญให้มี พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย กสม. และยังได้ขออำนาจ กสม.

ตามรัฐธรรมนูญปี 50 กลับมา แต่ กรธ.ไม่ให้

ทั้งหมดไม่ใช่ปัญหาจนถูกเซ็ตซีโร่ ในที่สุดอย่าไปหาเหตุผลอะไรมาก เอาแค่เหตุผลของ กรธ.ที่ระบุว่าวิธีการได้มาของ กสม.ชุดนี้ไม่สอดคล้องหลักสากล ข้อเท็จจริง กสม.แต่ละคนมีที่มาหลากหลาย ไม่มีอะไรเป็นที่หน้ารังเกียจ

ฉะนั้นวันนี้จะไม่เถียง กรธ. เพราะหมดหน้าที่ไปแล้ว แต่จะสื่อไปยัง สนช. โดยมอบให้เลขาธิการ กสม.ไปเป็น กมธ. ไม่ค่อยเป็นห่วงอะไร เพราะ สนช.ทำหน้าที่เปิดเผย มีการบันทึกการประชุม ใครมีเหตุผลที่ดีจะต้องบันทึกเอาไว้

ในสัปดาห์นี้จะเสนอในที่ประชุม กสม.ว่าควรให้เหตุผลเพิ่มเติมตามร่าง พ.ร.บ.กสม.

ฉบับล่าสุดที่ กรธ.ส่งให้ สนช. เพราะมีส่วนที่แก้ไข เพื่อส่งความเห็นไปยัง สนช. ทั้งหมดขึ้นอยู่กับที่ประชุมว่าจะเอาอย่างไร
ในช่วงเปลี่ยนผ่านประชาธิปไตย ฝ่ายการเมืองตั้งข้อสังเกตว่า องค์กรอิสระที่ถูกเซ็ตซีโร่ เช่น กกต. เพื่อเปิดทางให้เอาคนของตัวเองเข้าไป กสม.ก็เช่นเดียวกัน เพราะเป็นองค์กรที่มีพลังทางสังคมเชื่อมโยงกับองค์กรสิทธิมนุษยชนระดับสากล นายวัส บอกว่า ไม่มีความเห็น เพราะอาจจะผิดก็ได้

ประเด็นเหล่านี้ไม่จำเป็นจะต้องไปดู ขอให้ดูว่าการเซ็ตซีโร่มันมีเหตุผลนอกเหนือไปจากนี้หรือไม่ ถ้าไม่มีแสดงว่าเหตุผลคุณฟังไม่ขึ้น

ขณะที่ กสม.ชุดนี้ทำงาน มีผลงานเป็นที่ยอมรับในระดับอาเซียนและยุโรป เห็นได้จากงานประชุมด้านสิทธิมนุษยชน ที่ประเทศเบลเยียม เมื่อเดือน มิ.ย.

มีผู้นำอียูขอถ่ายรูปหมู่ ปรากฏว่ามีประธาน กสม.ประเทศหนึ่งซึ่งเป็นกรรมการที่จะพิจารณาสถานะเอและบี ยังแย้งกับผมก่อนที่ผมจะกลับจากเบลเยียมว่า กสม.กำลังจะถูกเซ็ตซีโร่ ต้องกลับประเทศไทยแล้ว

ประธาน กสม.ประเทศนี้ยังสงสัยทำไมจะถูกเซ็ตซีโร่ท่ามกลางผลงาน

ดีเด่น อย่างนี้สถานะเอต้องกลับคืนมา เขาจะจัดการเอง ผมไม่พูดอะไรสักคำ แต่ไม่ทันให้ กรธ. ดูผลงานก็ถูกเซ็ตซีโร่

สมมติถูกเซ็ตซีโร่ระหว่างนี้ท่ามกลาง กสม.มีผลงานดีเด่น จะตอบเวทีระหว่างประเทศได้อย่างไร องค์กรสิทธิมนุษยชนต่างประเทศจะเสียดายและสงสัยว่าเกิดอะไรขึ้น เพราะมองเห็นคุณค่าการทำงานของ กสม.ชุดนี้ กำลังจะเอา กสม.ของไทยเป็นตัวอย่าง แต่โดนยุบเสียแล้ว

ทีมข่าวการเมือง ถามว่า กสม.ถูกเซ็ตซีโร่มีผลต่อการเปลี่ยนผ่านทางการเมืองอย่างไร นายวัส บอกว่า การเปลี่ยนผ่านประชาธิปไตยเป็น

อีกเรื่องหนึ่ง ที่แน่ๆกระทบต่อการทำงานของ กสม. เพราะเราตกผลึกทั้งหมดหลังจากทำงานได้ปีกว่า

โดยวางระบบการตรวจสอบการคุ้มครอง วิธีการทำรายงานการ ตรวจสอบ กสม.มีวิธีการทำงาน 2 ด้านหลัก ด้านแรกส่งเสริมสิทธิมนุษยชน ด้านที่สองคุ้มครองสิทธิมนุษยชน ระบบที่ลงตัวทำให้ช่วง 2-3 เดือนหลัง เฉลี่ยแต่ละสัปดาห์มีเรื่องเข้ามา 40-50 เรื่อง บางสัปดาห์เกือบร้อยเรื่อง ชี้ให้เห็นว่าระบบที่วางเอาไว้ตกผลึก

ถ้าเซ็ตซีโร่ขอถามว่าจะได้สิ่งเหล่านี้หรือไม่ ผมไม่แน่ใจ เมื่อกำลังไปด้วยดีทำไมคุณถึงเซ็ตซีโร่

เจ้าหน้าที่จะมีปัญหาการทำงานด้านความต่อเนื่องและกระทบต่อการทำงาน

กว่า กสม.ชุดใหม่จะเข้ามา กว่าจะทำงานตกผลึกได้อย่างน้อยใช้เวลาเป็นปี

ไม่มีหลักประกัน กสม.ชุดใหม่จะดีกว่าชุดนี้ เพราะกำหนดสเปกไว้เป็นมหาเทพ

ถ้ามีโอกาสได้ กสม.ตามสเปก ที่ผ่านมา 85 ปีประชาธิปไตยคงไม่ย่ำอยู่กับที่ภายใต้กฎหมายที่ดีๆของประเทศ

คำถามต่อมาคือกระทบต่อประชาชนหรือไม่ แน่นอนเมื่อการทำงานฝืด ประชาชนกำลังเริ่มจัดทิศทางและความหมายของสิทธิมนุษยชน ซึ่งเป็นหน้าที่ด้านส่งเสริมและกระจายความรู้ให้ประชาชนได้เข้าใจสิทธิมนุษยชนอย่างครบถ้วน ไม่ขาดๆเกินๆ

ถ้าประชาชนเข้าใจถูกต้องครบถ้วน การกระทบกระทั่งระหว่างประชาชนกับเจ้าหน้าที่รัฐมีโอกาสลดน้อยลง เพราะ กสม.เป็นสะพานเชื่อมระหว่างประชาชนกับเจ้าหน้าที่รัฐให้อยู่ร่วมกันในสังคมได้

ประชาชนกับเจ้าหน้าที่รัฐมีโอกาสกระทบ กระทั่งกันได้ตลอดเวลา ภายใต้บทบาทเจ้าหน้าที่รัฐต้องบริหารจัดการตามกฎหมาย และกฎหมายเกิดการตีความว่ากระทบสิทธิของประชาชนหรือไม่ ถ้ากฎหมายกระทบสิทธิของประชาชนจะต้องแก้กฎหมาย ถ้ากฎหมายไม่กระทบสิทธิแต่การกระทำของเจ้าหน้าที่กระทบสิทธิของประชาชนจะต้องแก้การกระทำของเจ้าหน้าที่ตามที่ กสม.มีคำเสนอแนะไป

ใน กสม.มีบางคนที่สนับสนุน กรธ.ให้เซ็ตซีโร่ นายวัส บอกว่า ขอให้พิจารณาเหตุผลว่าเขาสนับสนุนเพราะอะไร บางคนเข้าใจว่าเมื่อเซ็ตซีโร่แล้วสามารถสมัครเป็นใหม่ได้

ขอให้เข้าใจว่าตามรัฐธรรมนูญปี 50 กสม.ไม่ได้เป็นองค์กรอิสระ แต่รัฐธรรมนูญปี 60 เป็นองค์กรอิสระ เมื่อไม่เป็นองค์กรอิสระมาตั้งแต่ต้นและภายหลังเป็นองค์กรอิสระ มีคนตีความว่าไม่เสียสิทธิ์

ที่จะสมัครใหม่ เมื่อไปถาม กรธ.หรือ กสม.ได้ข้อสรุปว่าจะยื่นให้ศาลรัฐธรรมนูญชี้ขาด

ทีมข่าวการเมือง ถามว่า กสม.ถูกเซ็ตซีโร่ส่งผลให้ประเทศชาติเสียหายอย่างไร นายวัส บอกว่า สเปกที่กำหนดเอาไว้สูง ไม่ได้เป็นตัวชี้วัดว่าจะได้ กสม.ชุดใหม่ที่สง่าผ่าเผย มีศักยภาพสูงและดีกว่า กสม.ชุดปัจจุบัน

เมื่อเป็นเช่นนี้บางองค์กรไม่ได้มองว่าจะเกิดความเสียหาย

บางองค์กรอาจจะเห็นว่าดีที่เซ็ตซีโร่ เพราะมีโอกาสเสียบแทนได้มากขึ้น

สุดท้ายประชาชนจะได้รับผลกระทบ

ประเทศชาติจะเสียหายตามมา.

ทีมการเมือง