วันพฤหัสบดีที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ยุทธศาสตร์ใหญ่กว่า รธน.?

การถกเถียงเรื่องร่าง พ.ร.บ.ยุทธศาสตร์ชาติยังดำเนินต่อไป นายกรัฐมนตรียืนยันว่าไม่ขัดกับรัฐธรรมนูญ เพราะปรึกษาฝ่ายกฎหมายมาตลอด การจัดทำกฎหมายทุกฉบับมีการรับฟังความคิดเห็น แต่หัวหน้าทีมกฎหมายพรรคประชาธิปัตย์ท้วงติงว่ากฎหมายนี้เกี่ยวข้องกับคนไทยกว่า 67 ล้านคน จะอ้างว่าเปิดเว็บไซต์ให้แสดงความคิดเห็นไม่พอ เพราะมีคนจำนวนมากเข้าไม่ถึง

ขณะที่นายสุรพงษ์ โตวิจักษณ์ชัยกุล อดีตรัฐมนตรีต่างประเทศพรรคเพื่อไทย ขอให้ดูรัฐธรรมนูญมาตรา 259 และ 275 ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องใหญ่ ขอให้รัฐบาลรีบดำเนินการแก้ไขให้ถูกต้อง และถามประธาน สนช. และสมาชิก สนช. จะแสดงความรับผิดชอบอย่างไร ขณะนี้มีเวลา 40 วันที่จะเสนอร่างใหม่ โดยต้องไปเริ่มกระบวนการรับฟังความคิดเห็นใหม่

มาตรา 259 ระบุว่า การปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมและการศึกษาให้เป็นไปตามกฎหมาย อย่างน้อยต้องมีวิธีการจัดทำแผนและ “การมีส่วนร่วมของประชาชน” ส่วนมาตรา 275 เป็นเรื่องการจัดทำยุทธศาสตร์ชาติให้เป็นไปตามกฎหมายที่ต้องมีบทบัญญัติเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมของประชาชน และการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนจากทุกภาคส่วนและอย่างทั่วถึง

สอดคล้องกับมาตรา 77 ที่ระบุว่า ก่อนตรากฎหมายทุกฉบับ รัฐพึงจัดให้มีการแสดงความคิดเห็น “ของผู้เกี่ยวข้อง” และวิเคราะห์ผลกระทบอย่างรอบด้านและเป็นระบบ รวมทั้งเปิดเผยผลการรับฟังความคิดเห็น และผลการวิเคราะห์ต่อประชาชน นำมาประกอบการพิจารณา และเมื่อกฎหมายมีผลใช้บังคับแล้ว ก็ต้องจัดประเมินผลสัมฤทธิ์ เพื่อพัฒนาให้ทันการณ์

อันที่จริงยุทธศาสตร์ชาติไม่ถึงกับเป็นเรื่องใหม่เสียทีเดียว ประเทศไทยเคยมีแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ มาถึง 12 แผน แผนละ 5 ปี เป็นเวลากว่า 50 ปี รัฐธรรมนูญ 2517, 2540 และ 2550 มีบทบัญญัติเรื่องแนวนโยบายแห่งรัฐ เป็นแนวทางในการกำหนดนโยบายรัฐบาลในการพัฒนาประเทศ แต่ไม่บังคับว่ารัฐบาลต้องทำและไม่มีบทลงโทษ

กฎหมายยุทธศาสตร์ชาติอาจเป็นฉบับแรกที่มีบทบังคับและลงโทษ รองนายกรัฐมนตรีฝ่ายกฎหมายขู่ว่า ถ้ารัฐบาลใดไม่ทำตามจะได้รับโทษหนักถึงติดคุกเพราะวางกรอบไว้ให้ฝ่ายการเมืองอยู่ในกรอบ จะไปคิดนโยบายอะไรโดยไม่คำนึงถึงยุทธศาสตร์ชาติไม่ได้ แต่รัฐธรรมนูญใช้คำว่ารัฐ “พึง” จัดให้มียุทธศาสตร์ชาติ เพื่อเป็นเป้าหมายการพัฒนาประเทศ

รัฐธรรมนูญไม่ได้บังคับว่า “ต้อง” ทำตาม ถ้าตีความว่าต้องทำ จะเท่ากับว่ายุทธศาสตร์ชาติใหญ่กว่ารัฐธรรมนูญ แต่รัฐธรรมนูญมาตรา 3 เขียนว่า รัฐสภา คณะรัฐมนตรี ศาล องค์กรอิสระ และหน่วยงานของรัฐ “ต้อง” ปฏิบัติหน้าที่ให้เป็นไปตามรัฐธรรมนูญ กฎหมาย และหลักนิติธรรม ไม่ได้บอกว่า “ต้อง” ทำตามยุทธศาสตร์ชาติ มิฉะนั้นติดคุก.