วันอาทิตย์ที่ 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ดอกไม้จันทน์ถวายพ่อ

ใกล้เข้ามาแล้วนะคะสำหรับ งานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่กำลังจะมีขึ้นในช่วงระหว่างวันที่ 25-29 ตุลาคมนี้ ซึ่งถ้าจำไม่ผิดคุณครูลิลลี่เคยนำมาบอกกล่าวกันไปครั้งหนึ่งแล้ว แต่ครั้งนั้นอาจจะยังมีความสับสนในเรื่องของวันที่ในการจัดงาน แต่ตอนนี้ชัดเจนแล้วตามนี้ โดยพระราชพิธีจะแบ่งเป็น 5 วัน ประกอบด้วย

วันที่ 1 พระราชกุศลออกพระเมรุ ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง
วันที่ 2 พระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ณ พระเมรุมาศมณฑลพิธีท้องสนามหลวง
วันที่ 3 เก็บพระบรมอัฐิ ณ พระเมรุมาศ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง
วันที่ 4 งานพระราชกุศลพระบรมอัฐิ ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง
และวันที่ 5 เลี้ยงพระภิกษุ พร้อมเชิญพระโกศพระบรมอัฐิขึ้นประดิษฐานพระวิมานบนพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท

คุณผู้อ่านที่รักคะ หนึ่งในกิจกรรมที่ตอนนี้เราจะเห็นหน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐและเอกชนร่วมมือร่วมใจกันมากที่สุด ก็คือ การร่วมกันจัดทำดอกไม้จันทน์เพื่อแจกให้แก่ประชาชนที่จะหลั่งไหลกันมาร่วมในพระราชพิธีนี้ เพราะเกี่ยวกับเรื่องของ ดอกไม้จันทน์ นั้น ตามคติความเชื่อของชาวพุทธไทยแต่โบราณ การจัดงานฌาปนกิจให้ผู้เสียชีวิต ถือได้ว่าเป็นการแสดงความเคารพและไว้อาลัยเป็นครั้งสุดท้าย และด้วยความเชื่อว่าจะนำไปสู่สุคติและพบแต่สิ่งที่ดีงามในภพหน้า สิ่งหนึ่งที่ขาดไม่ได้คือดอกไม้จันทน์ และธูปทอง เทียนทอง เพราะเชื่อว่ากลิ่นหอมของดอกไม้จันทน์นี้จะนำดวงวิญญาณของผู้ที่ล่วงลับไปสู่สรวงสวรรค์ แต่ด้วยดอกไม้จันทน์เป็นของสูงที่มีราคาแพง จึงเริ่มมีผู้คิดประดิษฐ์ดอกไม้จันทน์เทียมขึ้นจากวัสดุต่างๆ ขึ้นแทน ดังนั้นในช่วงเวลานี้ ประชาชนชาวไทยจึงพร้อมใจกันร่วมประดิษฐ์ดอกไม้จันทน์ในรูปแบบต่างๆ มากมาย เพื่อถวายในพระราชพิธีสำคัญที่กำลังจะมาถึง

มาถึงไทยรัฐออนไลน์ครั้งนี้ คุณครูลิลลี่ขอพูดถึงเรื่องของ “ดอกไม้จันทน์” ค่ะ อย่างที่บอกไปแล้วว่า ช่วงนี้มีหลายหน่วยงานร่วมมือร่วมใจกันจัดทำดอกไม้จันทน์ และพี่น้องประชาชนชาวไทยก็มักลงรูปตามสื่อโซเชียลเพื่อบอกให้รู้ว่าได้มาร่วมกันทำดอกไม้จันทน์ถวายในหลวง รัชกาลที่ 9 แต่ทีนี้มีการสะกดผิดค่ะคุณผู้อ่าน ยังมีหลายคนสะกดว่า ดอกไม้จันทร์ ก็มี ดอกไม้จันท์ ก็มี เพราะฉะนั้น ไทยรัฐออนไลน์วันนี้ขอหยิบเอาเรื่องนี้มาขยายกันเสียหน่อยนะคะ

จริงๆ คำที่ออกเสียงว่า “จัน” มีอยู่มากมายหลายคำนะคะ เรามาดูกันที่คำที่เรียบง่ายที่สุดก่อนนะคะ นั่นคือคำว่า จัน คำนี้ตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ให้ความหมายว่า จัน หมายถึง ชื่อไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ผลสุกสีเหลือง หอม กินได้ ชนิดลูกกลมแป้นกลางบุ๋ม ไม่มีเมล็ด เรียก ลูกจันอิน ชนิดลูกกลมรี มีเมล็ด เรียก ลูกจันโอ แต่ถ้าจะใช้ว่า จันโจษ หรือ โจษจัน จะหมายถึง พูดอึง พูดกันเซ็งแซ่ เล่าลือกันอื้ออึง มีบางครั้งในบทกลอนอาจจะมีการสะกด หรือใช้ว่า จรรโจษ ก็มีนะคะ

มาดูกันต่อค่ะ คำที่ออกเสียงว่า “จัน” ยังมีนะคะ เช่นคำว่า จันทัน หมายถึง ชื่อตัวไม้เครื่องบนแห่งเรือนอยู่ตรงกับขื่อสำหรับรับแปลานหรือรับระแนง จันทันพราง เป็นคำนาม หมายถึง ตัวไม้จันทันที่ไม่ได้อยู่บนหัวเสา คำว่า จันเทา ใช้ในทางโหราศาสตร์ หมายถึง ชื่อยาม 1 ใน 8 ยามในเวลากลางวัน ส่วนคำว่า จันลอง มีอยู่ 2 ความหมาย อันแรก หมายถึง ลําธาร ส่วนอีกความหมาย หมายถึง ปลาหรือเนื้อโขลกปั้นเป็นก้อนหรือเป็นแผ่นเคี่ยวกับนํ้ากะทิ สําหรับกินกับขนมจีนซาวนํ้า บางทีใช้โขลกปลาปั้นเป็นก้อนเสียบไม้ปิ้งไฟ เรียกว่า จังลอนแห้ง แจงลอน ก็มีค่ะ

ทีนี้ก็มาถึงคำที่เป็นหัวข้อเรื่องของเราในไทยรัฐออนไลน์ในครั้งนี้ นั่นคือ ดอกไม้จันทน์ ต้องสะกดแบบนี้นะคะ คำว่า จันทน์ หมายถึง ชื่อพรรณไม้บางชนิดที่มีเนื้อไม้ ดอก หรือผลหอม ใช้ทํายาและปรุงเครื่องหอม ยังมีคำว่า จันทน์กะพ้อ เป็นชื่อไม้ต้นขนาดกลาง ขึ้นตามป่าดิบทางปักษ์ใต้และปลูกกันตามบ้าน ดอกขาว หอมคล้ายนํ้ามันจันทน์ แล้วก็ยังมี จันทน์ชะมด จันทน์หอม จันทน์แดง จันทน์ผา จันทน์เทศ จันทนา จันทน์ขาว

แต่ถ้าเขียนว่า จันท์ เฉยๆ จะหมายถึง ดวงจันทร์ ดวงเดือน ค่ะ ส่วนที่เราเห็นกันจนชินตาก็คือคำว่า จันทร์ อันนั้นจะหมายถึง ดวงเดือน และเป็นชื่อเรียกเทวดาองค์หนึ่งในนิยายว่า พระจันทร์ นอกจากนี้ในตำราโหราศาสตร์ยังใช้เป็นชื่อดาวพระเคราะห์ที่ 2 และที่ลืมไม่ได้เลยคือ ใช้เป็นชื่อของวันในสัปดาห์

อีกหนึ่งคำที่ออกเสียงว่า “จัน” คือ จัณฑ์ หมายถึง ดุร้าย หยาบช้า เกรี้ยวกราด ฉุน ฉุนเฉียว ถ้าเป็นคำราชาศัพท์ใช้เรียกสุราว่า นํ้าจัณฑ์ ส่วนคำว่า จัณฑาล หมายถึง ตํ่าช้า หรือลูกที่เกิดจากคนต่างวรรณะกัน ยังมีอีกหนึ่งคำคือ จัญไร หมายถึง เลวทราม เป็นเสนียด ไม่เป็นมงคล ค่ะ

ไทยรัฐออนไลน์ครั้งนี้เขียนมาเสียยาวเหยียดก็เพื่อจะให้คนไทยสะกดคำว่า ดอกไม้จันทน์ ดอกไม้สำคัญสำหรับพระราชพิธีที่กำลังจะมาถึงกันอย่างถูกต้องนะคะ แล้วพบกันใหม่ สวัสดีค่ะ

instagram : kru_lilly 

facebook : ครูลิลลี่

คุณครูลิลลี่