บริการข่าวไทยรัฐ

ธรณีพิโรธปลูกพืชไม่ได้ ทางน้ำเปลี่ยนจุลินทรีย์ตาย

จากเหตุการณ์แผ่นดินไหว อ.แม่ลาว จ.เชียงราย เมื่อต้นเดือนที่ผ่านมา วัดแรงสั่นสะเทือนได้ 3.1 จะไม่ได้สร้างความเสียหายให้กับสิ่งปลูกสร้างก็ตาม นายสุวิทย์ โคสุวรรณ นักธรณีวิทยาชำนาญการพิเศษ กรมทรัพยากรธรณี เผยว่า การเกิดแผ่นดินไหวแต่ละครั้ง แม้สภาพพื้นที่ผิวด้านบนอาจไม่ได้รับผลกระทบ แต่ส่วนที่อยู่ใต้ดิน คนทั่วไปมองไม่เห็นอาจได้รับผลกระทบ ถึงขั้นทำให้เกษตรกรเดือดร้อนได้โดยไม่รู้ตัว

“อย่างแรกที่กระทบแน่ๆ น้ำใต้ดินที่หล่อเลี้ยงให้ความชุ่มชื้นกับพืช เมื่อเกิดแรงสั่นสะเทือนน้ำใต้ดินอาจเปลี่ยนเส้นทางเดิน ทำให้พื้นที่บริเวณนั้นขาดน้ำใต้ดิน ส่งผลต้องรดน้ำพืชเพื่อเพิ่มความชื้นมากกว่าเดิม และเมื่อน้ำใต้ดินน้อยลง ผลกระทบที่จะตามมานั่นคือ จุลินทรีย์ แบคทีเรีย รวมถึงสัตว์ใต้ดิน ที่เป็นประโยชน์ต่อพืช และถ้ากระทบมากอาจถึงขั้นทำให้พื้นที่บริเวณนั้นเพาะปลูกอะไรไม่ได้เลย”

นอกจากนั้น นายสุวิทย์ บอกอีกว่า แผ่นดินไหวไม่รุนแรง ยังมีผลกระทบต่อบ่อน้ำตื้น ที่เกิดจากมีน้ำซึมผ่านชั้นดินตลอดเวลา แต่เมื่อเกิดแผ่นดินไหว แรงสั่นสะเทือนจะทำให้ตาน้ำไหลไปรวมกับทรายที่จับตัวหลวมๆ ทำให้ทรายเขย่ารวมตัวกันแน่นขึ้น เกิดแรงบีบเพิ่มขึ้น น้ำจะพาทรายพุ่งขึ้นผิวดิน ที่เรียกว่า “ทรายพุ” เมื่อน้ำพุ่งออกไปกับทรายหมด น้ำใหม่ไม่สามารถไหลมาเติมได้ ทำให้แหล่งน้ำที่เคยมีหมดไป กรณีเดียวกัน พื้นที่ไม่สามารถขุดบ่อน้ำตื้น อาจมีแหล่งน้ำใต้ดินให้ขุดใหม่ได้ โดยพื้นที่รัศมี 5 กม. จากจุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวจะกระทบมากที่สุด

แต่หากแผ่นดินไหวรุนแรง อาจกระทบแหล่งน้ำบาดาลที่ขุดใช้ทำการเกษตรได้ เนื่องจากน้ำบาดาลจะไหลไปตามชั้นหิน น้ำไหลซึมออกไม่ได้ ถ้าไม่ขุดลงไปถึงชั้นหิน แต่เมื่อเกิดแรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหว ชั้นหินเปลี่ยนไป ทิศทางน้ำไหลต้องเปลี่ยนตาม ช่องทางที่น้ำเคยซึมไหลผ่านไปได้อาจถูกชั้นหินปิดทับ และทางน้ำใต้ดินจะเปลี่ยนเส้นทางใหม่ เลยมีผลทำให้พื้นที่ที่เคยมีน้ำบาดาลอาจไม่มี แต่ไปเกิดแหล่งน้ำบาดาลในที่ใหม่แทน

นายสุวิทย์ แนะนำว่า หลังเกิดแผ่นดินไหว หากพื้นที่เกษตรจุดไหนต้องรดน้ำมากขึ้นกว่าปกติ บ่อน้ำบาดาลหรือบ่อน้ำตื้นน้ำเริ่มหายไปไม่เหมือนเดิม แสดงว่าบริเวณนั้นมีโอกาสทางน้ำเปลี่ยน วิธีแก้ไขให้เพิ่มจุลินทรีย์ ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยพืชสด หรือเพิ่มจำนวนไส้เดือนในดิน เพื่อให้ช่วยปรับสภาพดิน ส่วนแหล่งบ่อน้ำตื้นหรือน้ำบาดาล อาจต้องหาใหม่ ถ้าไม่พึ่งภาครัฐโดยใช้ดาวเทียม ให้สังเกตหากมีต้นไม้เกิดขึ้นในที่ที่ไม่เคยมีมาก่อน บริเวณนั้นโอกาสมีน้ำใต้ดินสูง.