บริการข่าวไทยรัฐ

“หลุมขนมครก” ศาสตร์พระราชาแก้แล้ง

ภัยแล้งช่วงต้นปี 59 เป็นปัญหาซ้ำซากส่งผลให้พื้นที่ต่างๆได้รับผลกระทบมากน้อยแตกต่างกันไป....!

“น้ำตกคลองลาน” แหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติ บนอุทยานแห่งชาติคลองลานและอุทยานแห่งชาติแม่วงก์ อ.คลองลาน จ.กำแพงเพชร ต้องเผชิญภาวะน้ำแห้งขอดครั้งใหญ่ เหตุจากไม่มีแหล่งกักเก็บน้ำ

นายบุญธรรม ทองพิจิตร นอภ.คลองลาน จึงนำองค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นผนวกกับแนวคิดศาสตร์พระราชา เป็นแนวทางบริหารจัดการน้ำอย่างแข็งขัน คิดจริง ทำจริง ร่วมมือจริง สู่เป้าหมายหยุดท่วมหยุดแล้ง

เริ่มจาก ขุดคลองป่าตะแบก ขนาดกว้าง 16 เมตร ยาว 500 เมตร ลึก 3.50 เมตร จากต้นน้ำอุทยานแห่งชาติคลองลาน คือ น้ำตกเพชรจะขอผ่านหมู่บ้านท่ามะเขือ ต.สักงาม ออกไปทางหมู่บ้านคลองปิ่นโต โดยเป็นลำคลองสาธารณะ เกษตรกรใน 2 ตำบลได้ประโยชน์ร่วมกันจากแหล่งน้ำใหม่

จากนั้นขุดดินเป็นหลุมขนมครก เปรียบเสมือนเป็นหนองหรือสระน้ำ ไว้ตามท้องไร่ ท้องนา ตลอดเส้นทางที่ผ่านไป เพื่อกักเก็บน้ำไว้ใช้อุปโภค บริโภคและทำการเกษตร

หากน้ำไหลบ่าอย่างรวดเร็ว ถ้าไม่มีหลุมบ่อ ไม่มีหนองเหล่านี้ ความแรงของน้ำจะทำลายทุกสิ่งไปยังพื้นที่ต่ำสุด ประหนึ่งหลุมขนมครก จะช่วยรองรับน้ำ ลดความรุนแรงของน้ำนั่นเอง

หลักสำคัญในการแก้ปัญหาน้ำแล้ง คือ พื้นที่ต้นน้ำ ต้องอนุรักษ์ฟื้นฟู ส่วนพื้นที่กลางน้ำมีไว้จัดการกักเก็บน้ำและพื้นที่ปลายน้ำต้องบำบัดและป้องกัน ด้วยการจัดพื้นที่ที่เหมาะสมกับการเกษตร ผสมผสานทฤษฎีแนวใหม่เข้ากับภูมิปัญญาพื้นบ้านที่ทำได้ง่ายและกักเก็บน้ำได้จริง

ต่อด้วยการรณรงค์จากต้นน้ำ ผ่านกลางน้ำ สู่ปลายน้ำลำคลอง ชี้ให้เห็นว่าทุกคนมีโอกาสได้รับผลกระทบจากวิกฤติน้ำ แต่สามารถมีส่วนช่วยป้องกันและแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นได้ ผ่านการสร้างต้นแบบจากศาสตร์พระราชา

การสร้าง “หลุมขนมครก” ไว้กักเก็บน้ำในที่ดินของตนเอง จึงได้ประโยชน์ทั้งทางตรงและทางอ้อม...!

สมพงษ์ พงศ์สุทธิยากร