วันศุกร์ที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

พ่อขุนราม ตระกูลเลือง

อ่านหนังสือชื่อแซ่และระบบตระกูลแซ่ (มติชน พ.ศ.2559) ของอาจารย์ถาวร สิกขโกศล แล้วอ่านต่อเรื่องนามโคตรตระกูล คนไท พ่อขุนรามคำแหงสืบสายจากโคตรตระกูล “เลือง” (ทางอีศาน ฉบับ มี.ค.60) แล้วราบรื่นกลมกลืนกันมาก

ทองแถม นาถจำนง เขียนว่า คนไทยไม่ใช่เพิ่งมีนามสกุลในสมัยรัชกาลที่ 6 คนไทดึกดำบรรพ์รู้จักแยกสายโคตรตระกูล แต่ดั้งเดิมใช้คำศัพท์ว่าอะไร ยังไม่อาจตัดสินได้

จากตำนานน้ำเต้าปุง คนที่ออกจากน้ำเต้าทางรูสิ่ว เรียกว่า ไท มีสามกลุ่ม กลุ่มไทลอ ไทเลิง ไทกว่าง

ส่วนพวกที่ออกจากน้ำเต้าทางรูซี (เจาะด้วยเหล็กเผาไฟ) เป็นพวกข่า

ลอ เลือง และกว่าง เป็นสิง (ชื่อตระกูล-เครือเรือน) ของชาวไทดำเลืองใกล้เคียงกับเลิง กว่างใกล้เคียงกับควาง เลืองและควาง เป็นเจ้า (ชื่อตระกูล-เครือเรือน) ของชาวไทแดง

ทองแถม นาถจำนง อ้างจารึกขุนจิตขุนจอด เสนอ “เลือง” อาจเป็นชื่อสายสกุลเชื้อวงศ์ผู้ปกครองสุโขทัย

ตามจารึกโบราณของไทดำเป็นเจ้าปกครอง คนในสกุล “เลือง” เป็นหมอผู้ประกอบพิธีกรรมทางจิตวิญญาณ และวัฒนธรรม เป็นไปได้หรือไม่...ในตำนานน้ำเต้าปุงล้านช้างนั้น ไทลอ หมายถึง โคตรตระกูลเจ้าเมือง

ไทเลิง หมายถึง ตระกูลหมอผี ส่วนไทควาง หมายถึง ราษฎรทั่วไป

หนังสือศาสนาและความเชื่อไทดำในสิบสองจุไท สุมิตร ปิติพัฒน์ ให้ข้อมูลเกี่ยวกับตระกูลเลืองของชาวไทดำไว้ว่า เดิมผู้เป็นหมอนั้น ต้องสืบเชื้อสายจากสกุลเลือง ดังคำกล่าว เลืองเฮ็ดหมอ ลอเฮ็ดท้าว

แปลว่า สกุลเลืองทำหน้าที่เป็นหมอ ส่วนสกุลลอให้ทำหน้าที่เป็นผู้ปกครองบ้านเมือง หรือเจ้านาย

การเป็นหมอนั้นต้องเรียนรู้หลักโหราศาสตร์ ระเบียบ แบบแผนทางวัฒนธรรม และวิธีประกอบพิธีกรรมต่างๆโดยละเอียด บทบาทนี้ถ่ายทอดจากพ่อไปยังลูก

คนสกุลเลืองนับถือเสือ มีนิทานเล่าว่า

สมัยโบราณฟ้ากับดินอยู่ใกล้กัน วันหนึ่งชายสกุลเลืองขึ้นไปเล่นบนฟ้า ไปตีกลองใหญ่ที่ประตูเมืองแถนฟ้า แถนได้ยินสั่งให้เสือไปฆ่า เสือใจดี บอกให้หนีไปซ่อนในกองชานอ้อย

แถนออกมาไม่เห็นใคร ชายสกุลเลืองจึงรอดชีวิตกลับเมืองมนุษย์ และบอกให้ลูกหลานนับถือเสือ และให้มีการเสน (เซ่น) ตัวเสือ ในทุกเดือนเจียง

ข้อมูลนี้มีนัยว่า สมัยดึกดำบรรพ์โทเทมของโคตรตระกูลเลืองคือ ตัวเสือ

การได้รับรู้ว่า คนไทดำ ไทแดง มีชื่อโคตรตระกูลว่า “เลือง” ยังไม่น่าตื่นเต้นนัก ถ้าหากเชื่อตามจารึกสมัยสุโขทัย “จารึกขุนจิตขุนจอด” ว่า มีโคตรตระกูลเลืองอยู่ในสุโขทัย

เนื้อความจารึกตอนที่มีการเชิญดวงพระวิญญาณกษัตริย์ ฝ่ายราชวงศ์สุโขทัย ดังนี้

“ฝูงผู้หวาน ปู่ขุนจิต ขุนจอด ปู่พระยาศรีอินทราทิตย์ ปู่พระยาบานเมือง ปู่พระยารามราช ปู่ไสสงคราม ปู่พระยาเลอไทย ปู่พระยางัว-นำถม ปู่พระยามหาธรรมราชา พ่องำเมือง พ่อเลอไทย แลไทย ผู้ดีมีชาวเลือง เท่านี้แล”

ผีชาวเลือง หมายถึงอะไร อาจารย์ทองแถมว่า เป็นประเด็นที่ต้องตีความ

คำเลือง ในภาษาไทยปัจจุบัน มีความหมายเช่นเดียวกับคำว่า “เรือง” มีคำศัพท์เหลืออยู่คำเดียว “มลังมเลือง” คำเลือง นอกจากเป็นชื่อสิง-นามสกุลแล้ว มีความหมายอย่างอื่นหรือไม่

ทองแถม นาถจำนง จบข้อเขียนด้วยการขอให้ไปอ่านเรื่อง คนสุโขทัยยุคบุกเบิกมาจากลุ่มแม่น้ำแดงในเวียดนามฯ โดย วิไลวรรณ ขนิษฐานันท์ วารสารไทคดีศึกษา ปีที่ 8 ฉบับที่ 2 เมษายน-กันยายน พ.ศ.2554

พ่อขุนรามคำแหง...สุโขทัย มาจากคนไทสายสกุล “เลือง” เป็นความรู้ใหม่ ผู้รู้จะต้องถกแถลงกันต่อไป เหมือนการถกแถลงอีกหลายเรื่อง เรื่องปรองดองในหมู่นักการเมือง ไปถึงเรื่องปรองดองในหมู่สงฆ์ อันเนื่องมาจากเรื่องธรรมกาย.

กิเลน ประลองเชิง