บริการข่าวไทยรัฐ

โลกเปลี่ยนไม่ใช่แค่ทุกปี

คณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันอังคารที่ผ่านมา ให้ความเห็นชอบร่าง พ.ร.บ.สำคัญ 2 ฉบับ ฉบับแรกได้แก่ ร่าง พ.ร.บ.การจัดทำยุทธศาสตร์ชาติ เป็นกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เพื่อกำหนดยุทธศาสตร์ชาติ เป็นเป้าหมายในการพัฒนาประเทศอย่างน้อย 20 ปี บังคับให้ทุกรัฐบาลต้องปฏิบัติ และดำเนินโครงการสำคัญๆ มิฉะนั้นจะถูกฟ้องร้องได้

กฎหมายยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี เป็นนโยบายสำคัญของรัฐบาล คสช.ตั้งแต่เริ่มแรก ถูกวิจารณ์ว่าจะเป็นกฎหมาย “มัดตราสัง” หรือ “มัดมือชกหรือไม่” เนื่องจากสถานการณ์ทางเศรษฐกิจและสังคมเปลี่ยน แปลงอยู่ตลอดเวลา ไม่ใช่เปลี่ยนแปลงแค่รายปี แต่มีกฎหมายบังคับไว้ตายตัวให้รัฐบาลปฏิบัติตามกฎหมายที่รัฐบาล คสช.ออกไว้ในอีก 20 ปีข้างหน้า

รัฐบาลมั่นใจได้อย่างไรว่า สิ่งที่เชื่อว่าเป็นแนวทางที่ถูกต้องในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมในวันนี้ จะยังเป็นเรื่องที่ถูกต้องในอีก 20 ปี ขณะที่สถานการณ์เปลี่ยนไป อาจกลายเป็นปัญหาสำหรับรัฐบาลในอนาคต ถูกบังคับให้ต้องแก้ไขกฎหมายยุทธศาสตร์ชาติ เพื่อให้สามารถปรับ เปลี่ยนแปลงในยุทธศาสตร์ของชาติได้

เรื่องที่เรียกกันว่า “ยุทธศาสตร์ชาติ” ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่เป็นเรื่องเก่าสำหรับประเทศไทย เพราะเรามีแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ มาถึง 12 แผนโดยแบ่งเป็นแผนละ 5 ปี เริ่มแต่ พ.ศ.2504 จนถึง 2560 รวมเกือบ 60 ปี เป็นกรอบ หรือแนวทางในการพัฒนาประเทศ เพียงแต่ไม่ได้บังคับให้ต้องปฏิบัติ

รัฐธรรมนูญไทยหลายฉบับกำหนดแนวนโยบายพื้นฐานของรัฐไว้ เริ่มแต่รัฐธรรมนูญ 2517 ที่มาจากนักศึกษาและประชาชน เช่น ระบุว่า “รัฐต้องรักษาไว้ ซึ่ง เอกราช และบูรณาการแห่งอาณาเขต”แต่ส่วนใหญ่เป็นเพียงเสนอแนะแนวทาง เช่น “รัฐพึงดำเนินการให้ความเหลื่อมล้ำ ในฐานะของบุคคลในทางเศรษฐกิจและสังคมลดน้อยลง” แต่ไม่ได้บังคับ

รัฐบาลบางคณะยึดแผนพัฒนา เศรษฐกิจฯ เป็นแนวทางในการบริหารประเทศ โดยเฉพาะรัฐบาลจากรัฐประหาร ซึ่งเป็นรัฐบาลข้าราชการ จึงชอบแนวทางแผนพัฒนาเศรษฐกิจฯ ซึ่งจัดทำโดยคณะบุคคลส่วนใหญ่เป็นนักวิชาการ และข้าราชการ แต่รัฐบาลที่มาจากเลือกตั้งมีสัญญากับประชาชน จึงต้องปฏิบัติตามนโยบายที่สัญญาต่อประชาชน

ข้อดีของกฎหมายยุทธศาสตร์ชาติ จะทำให้ทุกรัฐบาลปฏิบัติตาม แต่ข้อเสียคือ การขาดความยืดหยุ่น และเป็นปัญหาในทางปฏิบัติในอนาคต สมมติว่าในอีก 20 ปีข้างหน้า เศรษฐกิจและสังคมโลกอาจก้าวไปถึง 5.0 ทุกประเทศต้องปรับตัวให้ทันสถานการณ์ แต่รัฐบาลไทยถูกบังคับให้ทำเหมือนเดิม ตามแนวทางที่รัฐบาลคณะรัฐประหารกำหนดไว้ 20 ปีมาแล้ว.