บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ชุดตรวจพยาธิใบไม้

โดย สะ-เล-เต

โรคพยาธิใบไม้ในตับ พยาธิใบไม้ในกระเพาะอาหารที่เกิดกับปศุสัตว์ วัว ควาย แพะ แกะ รวมถึงมนุษย์ มีระบาดในเขตร้อนทั่วโลก รวมถึงไทย

สาเหตุเกิดจากสัตว์หรือมนุษย์กินพืชน้ำที่มีตัวอ่อนพยาธิเข้าไปจนตัวอ่อนไปเจริญเติบโตเป็นตัวเต็มวัยที่ถุงน้ำดีในตับ กระเพาะอาหาร จากนั้นพยาธิจะทำลายเซลล์ตับ อุดตันท่อน้ำดี กระเพาะอาหาร และลำไส้ พร้อมกับปล่อยสารพิษออกมาขัดขวางการสร้างเม็ดเลือดแดง ทำให้สัตว์เติบโตช้าในปศุสัตว์เนื้อ ขน รวมทั้งการให้นมลดลง และในสัตว์ที่มีการติดเชื้ออย่างรุนแรงอาจตายได้ สร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจปีละ 300-400 ล้านบาท

การวินิจฉัยโรคเดิม จะใช้วิธีตรวจนับไข่พยาธิในอุจจาระสัตว์โดยส่องกล้องจุลทรรศน์ จะพบเชื้อได้ต่อเมื่อมีการติดเชื้อมาแล้วระยะหนึ่ง และต้องใช้เวลาตรวจนาน ผลที่ได้ยังไม่แม่นยำพอ แถมต้องใช้ผู้ตรวจที่มีความชำนาญอีกต่างหาก

แต่ต่อไปนี้อุปสรรคที่ว่ามาจะหมดไป รศ.ดร.น.สพ.ปณัฐ อนุรักษ์ปรีดา นักวิจัยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) จากสถาบันชีววิทยาศาสตร์โมเลกุล มหาวิทยาลัยมหิดล ได้พัฒนา ชุดทดสอบอิมมูโนวินิจฉัยสำเร็จรูป ประสิทธิภาพและความแม่นยำสูง

ที่มีความไวและความจำเพาะในการตรวจหาเชื้อนี้โดยเฉพาะ ประกอบไปด้วย ถาดทดสอบที่เคลือบด้วยแอนติบอดี้จำเพาะ และน้ำยาสำหรับการทดสอบ ที่สามารถตรวจวินิจฉัยโรคได้สะดวกรวดเร็ว ด้วยเวลาแค่ 4 ชั่วโมง มีความแม่นยำและน่าเชื่อถือค่อนข้างสูง สามารถใช้ได้ทั้งในระดับห้องปฏิบัติการและภาคสนาม ใช้งานง่าย ราคาถูก 5,000 บาท จากเดิมต้องจ่ายถึง 20,000 บาท แถมการตรวจตัวอย่างแต่ละครั้งสามารถทำได้จำนวนมาก

ที่สำคัญสามารถตรวจหาเชื้อพยาธิได้ตั้งแต่วันแรกที่ติดเชื้อ เกษตรกรสามารถทำได้เอง

ขณะนี้ทีมวิจัยกำลังพัฒนาต่อยอด เพื่อให้นำไปใช้วินิจฉัยโรคพยาธิในกลุ่มอื่นๆ ที่ยังตรวจวิเคราะห์ได้ยากต่อไปในอนาคต ภาคเอกชนที่สนใจต่อยอดชุดทดสอบในเชิงพาณิชย์ สามารถติดต่อได้ที่ฝ่ายอุตสาหกรรม สกว. 0-2278-8243.

สะ–เล–เต