บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

อย่าละเลยภูมิปัญญาไทย

ภูมิปัญญาท้องถิ่นไทย เราสั่งสมมาแต่บรรพกาล หากนำมาต่อยอด นอกจากช่วยสืบสานเจตนาของบรรพบุรุษแล้ว ยังสร้างอาชีพ สร้างรายได้ และสร้างชื่อเสียงให้กับประเทศอีกด้วย อย่างภูมิปัญญาด้านสมุนไพรของเจ้าพระยาอภัยภูเบศร จังหวัดปราจีนบุรี ที่นายกรัฐมนตรี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา เดินทางไปเยี่ยมเยือน พร้อมชี้ให้เห็นถึงคุณค่า

ความสำเร็จของสมุนไพร “อภัยภูเบศร” เป็นต้นแบบของการ “ต่อยอด” ภูมิปัญญาไทยที่งดงาม เกิดขึ้นได้จากบุคลากรของกระทรวงสาธารณสุขที่มีจิตวิญญาณรักสมุนไพร ทำหน้าที่สืบสานองค์ความรู้อย่างเป็นระบบ และยังสืบเสาะแสวงหาแหล่งภูมิรู้เรื่องสมุนไพรมาเพิ่มเติม ทำให้เกิดการเชื่อมโยงความรู้ได้อย่างหลากหลาย

อีกตัวอย่างหนึ่งของภูมิปัญญาท้องถิ่นไทย ที่ประสบความสำเร็จอย่างงดงามคือ “ไหมแพรวา” จากองค์ความรู้ที่ชาวบ้านแทบจะละเลยลืมเลือนไปแล้ว เมื่อได้รับการส่งเสริมและสนับสนุนอย่างเป็นระบบ ทั้งเรื่องวัสดุ ลวดลาย และต่อยอดเรื่องการตลาด ทำให้เกิดผ้าสวยงามก้องโลก ราคาแต่ละผืนนับแสนบาท

การอนุรักษ์และต่อยอดภูมิปัญญาไทย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องใด ย่อมต้องทำให้เป็นระบบและจริงจัง ในเมื่อเด็กวันนี้คือผู้ใหญ่ในวันหน้า เราจะปลูกฝังเด็กได้อย่างไร ท่ามกลางโลกยุคใหม่ที่มีสิ่งล่อตาล่อใจ และเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว ทางหนึ่งที่เห็นได้คือ การนำองค์ความรู้เข้าสู่สถาบันการศึกษาในท้องถิ่น

แม้นักเรียนจะมีเวลาเรียนเต็มเหยียด แต่ก็มีชั่วโมง “ลดเวลาเรียนเพิ่มเวลารู้” ที่กระทรวงศึกษาธิการประกาศเดินหน้าแรง แต่น่าเสียดายที่เมื่อเอาเข้าจริงในทางปฏิบัติกลับแผ่วโผย ปัญหาส่วนหนึ่งมาจากเด็กไม่สนใจกิจกรรม ถึงกับมีเสียงสะท้อนจากผู้สอนว่า ถ้าจะให้กิจกรรมประสบผลดี ครูต้องยอมเหนื่อยเพื่อเตรียมกิจกรรม ถ้าสอนตามมีตามเกิด เท่ากับทิ้งเวลาสูญเปล่า

ช่วงเวลาของลดเวลาเรียนเพิ่มเวลารู้ ถ้านำเอาภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้าไป ไม่ว่าจะเป็นภูมิปัญญาเรื่องสมุนไพร เครื่องจักสาน ทอผ้า หรือแม้แต่เพลงพื้นบ้าน ถ้าทำอย่างจริงจัง ผู้สอนยอมเหนื่อยย่อยปลูกฝังความรู้และสำนึกในภูมิปัญญาท้องถิ่นให้เด็กๆได้ แต่เรื่องนี้ขึ้นอยู่กับผู้อำนวยการโรงเรียนเป็นสำคัญ

แม่ขวัญจิต ศรีประจันต์ ศิลปินแห่งชาติ แม่เพลงพื้นบ้านชาวจังหวัดสุพรรณบุรี สะท้อนปัญหาว่า การนำเพลงพื้นบ้านเข้าไปสอนในโรงเรียน จะประสบความสำเร็จหรือไม่ ขึ้นอยู่กับผู้อำนวยการฯ เท่าที่เคยทำมา ผอ.บางโรงเรียนให้ความสนใจ ขณะที่บางโรงเรียนก็ไม่สนใจ ซึ่งเป็นเรื่องน่าเสียดาย และจะน่าเสียดายยิ่งขึ้น ถ้าละเลยภูมิปัญญาของแผ่นดิน จนเลือนหายไปกับกาลเวลา.