บริการข่าวไทยรัฐ

ลาวมีสถานะเป็นกลางถาวรไหม?

นั่งถองเหล้ากันริมแม่น้ำโขงฝั่งลาว คุณลุงชาวลาวคนหนึ่งบอกว่า อ้า ลาวมีสถานะ “ชาติเป็นกลางถาวร” เพราะเคยประกาศความเป็นกลางโดยปฏิญญาเจนีวา ว่าด้วยความเป็นกลางถาวรเมื่อ พ.ศ.2505 ตอนนั้น มหาอำนาจชาติต่างๆ รวมทั้งไทยของสหาย ได้ลงนามค้ำประกันความเป็นกลางให้ลาว

การค้ำประกันหมายความว่า ถ้ามีการละเมิดความเป็นกลาง ประเทศที่ค้ำประกันทั้งหลายจะต้องช่วยกันหามาตรการมาใช้ เพื่อให้ความเป็นกลางได้รับการเคารพ

เกือบทุกคนบนโต๊ะพยักหน้าหงึกหงักเห็นด้วย มีเพียงคุณลุงคนหนึ่งซึ่งขี้เหล้าน้อยกว่าคนอื่นๆ แย้งว่า อ้า สิ่งที่ประเทศเป็นกลางถาวรห้ามทำก็คือ ห้ามเป็นพันธมิตรทางทหารกับประเทศใด ห้ามมีกองทหารต่างประเทศ หรือฐานทัพต่างประเทศอยู่ในเขตแดนของตน

แต่กองทัพเวียดนามเคยอยู่ในลาว ผมจึงขอฟันธงว่า ลาวรักษาความเป็นกลางถาวรไว้ไม่ได้ตั้งแต่เมื่อนานมาแล้ว

ว่าแล้ว คุณลุงคนที่ว่าก็ เอ้อๆ อ้าๆ ต่อด้วยการยกตัวอย่างออสเตรีย “ตอนที่สงครามโลกครั้งที่ 2 สงบจบลงใหม่ๆ ออสเตรียต้องการให้ตนพ้นจากการถูกยึดครองโดยผู้ชนะ จึงประกาศความเป็นกลางถาวร แต่ในขณะเดียวกัน ออสเตรียก็สมัครเป็นสมาชิกสหประชาชาติด้วย”

“แต่การเป็นสมาชิกยูเอ็นทำให้สถานะความเป็นกลางเสียหาย”

สมาชิกทั้งโต๊ะเลิกคิ้วถาม คุณลุงจึงอธิบายขยายความต่อว่า “ตามกฎบัตรสหประชาชาติข้อ 43 สมาชิกผูกพันที่จะต้องส่งกองกำลังทหารร่วมกับสหประชาชาติในการรักษาสันติภาพและความมั่นคงระหว่างประเทศ รวมทั้งต้องยอมให้กองทัพสหประชาชาติผ่านแดน”

การส่งทหารไปรบและให้กองกำลังทหารผ่านแดน ทำให้ไม่เป็นกลาง

ตอนประกาศว่าจะสมัครเป็นสมาชิกยูเอ็น มีหลายประเทศค้าน ออสเตรียแก้ตัวว่า อ้า ก็อย่ามาเรียกเอาทหารออสเตรียไปร่วมกองกำลังสันติภาพซี ออสเตรียก็จะไม่ร่วมมือตามกฎบัตรสหประชาชาติในเรื่องส่งทหารเข้าไปร่วมรบนะครับ

“สถานะความเป็นกลางถาวรของออสเตรียหมดไปเพราะ...” คุณลุงลากเสียงยาว “เพราะตอนอิรักบุกคูเวตและมีสงครามอ่าว นาโตส่งกองกำลังผสมเข้าไปช่วยทำสงครามอ่าว เมื่อกองกำลังนาโตผ่านแดนออสเตรียปุ๊บ ออสเตรียก็หมดสถานะเป็นกลางถาวรปั๊บ”

ประเทศที่ประกาศตัวเป็นกลางถาวรจะเป็นสมาชิกสหภาพยุโรปไม่ได้ เพราะความมุ่งหมายในอนาคตของสหภาพยุโรปก็คือ การเป็นสหรัฐยุโรป แบบเดียวกับสหรัฐอเมริกา ถึงวันนั้นก็จะต้องมีกองกำลังทหารเดียวกัน วันดีคืนดี ออสเตรียไปสมัครเป็นสมาชิกสหภาพยุโรป ก็จึงหมดสถานะความเป็นกลางถาวรด้วย 2 ข้อหาที่ว่า

ในโลกใบนี้ ที่มีสถานะเป็นกลางถาวรมีเพียงประเทศเดียวเท่านั้น คือสมาพันธรัฐสวิส หรือสวิตเซอร์แลนด์ ประเทศนี้รักษาความเป็นกลางติดต่อกันได้หลายร้อยปี มีกองทัพที่เข้มแข็งและไม่ต้องไปขอมหาอำนาจมาค้ำประกันความเป็นกลาง สวิตเซอร์แลนด์ไม่เคยรุกรานใคร ไม่เคยเป็นพันธมิตรทางทหารกับใคร ไม่เคยให้กองทัพต่างชาติมาตั้งในประเทศ ไม่เคยทิ้งความเป็นกลาง ปัจจัยพวกนี้นี่แหละครับ ที่ทำให้ความเป็นกลางของสวิตเซอร์แลนด์ได้รับการเคารพ

สวิตเซอร์แลนด์จึงเป็นประเทศที่ถูกใช้เป็นสถานที่เจรจาระหว่างประเทศและเป็นที่ตั้งขององค์การระหว่างประเทศมากที่สุด

ขณะที่ประเทศอื่นมีสงครามรบพุ่งกัน สวิตเซอร์แลนด์กลับสงบเงียบเรียบง่าย และได้ประโยชน์จากการทำมาค้าขาย บ้านเมืองก็ไม่เคยถูกทำลาย

เดิม สวิตเซอร์แลนด์ไม่ยอมเป็นสมาชิกยูเอ็น เพราะกลัวกฎบัตรข้อ 43 จะทำให้ความเป็นกลางถาวรมีปัญหา แต่ตอนนี้ก็สมัครเข้าเป็นสมาชิกแล้ว แต่ก็ประกาศไม่ไปร่วมกองทัพสหประชาชาติ ไม่ยอมให้กองกำลังยูเอ็นผ่านดินแดนของตัวเอง

สวิตเซอร์แลนด์จึงไม่ยอมเป็นสมาชิกสหภาพยุโรป

คุณลุงอธิบายจนทุกคนบนโต๊ะหลับกันเกือบหมด

เหลือผมนั่งฟังเลกเชอร์วงสุราอยู่คนเดียว.

นิติการุณย์ มิ่งรุจิราลัย
songlok1997@gmail.com