บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

พันธสัญญา...มันฝรั่ง

โดย สะ-เล-เต

กฎหมายควบคุมการทำเกษตรแบบมีพันธสัญญา กำลังอยู่ในระหว่างการพิจารณาของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ...วันนี้มารู้จักคอนแทรกฟาร์มมิ่งในอีกรูปแบบที่น่าสนใจ

เป็นการทำข้อตกลงกันระหว่างเกษตรกรกับบริษัทเป๊ปซี่-โคล่า (ไทย) เทรดดิ้ง จำกัด ให้ปลูกมันฝรั่งป้อนโรงงาน ใช้ชื่อเรียกว่า “โครงการส่งเสริมการเพาะปลูกมันฝรั่งอย่างยั่งยืนภายใต้สัญญาข้อตกลงซื้อขายผลผลิตมันฝรั่งที่กำหนดราคารับซื้อที่แน่นอน” ที่ทำมานานกว่า 20 ปี มีเกษตรกรร่วมทำโครงการมากถึง 3,500 ราย ใช้พื้นที่ปลูก 22,000 ไร่ ในพื้นที่เชียงใหม่, เชียงราย, ลำพูน, ลำปาง, พะเยา, ตาก, สกลนคร และนครพนม

การทำสัญญานี้ หลักการ มีเพียงแค่บริษัทสัญญาว่าจะรับซื้อผลผลิตในราคาประกัน 2 ราคา นั่นคือ ผลผลิตที่ปลูกในฤดูแล้ง (ม.ค.-มิ.ย.) รับซื้อในราคา กก.ละ 10.40 บาท กับในฤดูฝน (ก.ค.-ธ.ค.) กก.ละ 14 บาท หรือสูงกว่าราคาท้องตลาด กก.ละ 1 บาท

แต่มีข้อแม้ ราคานี้จะรับซื้อเฉพาะหัวมันฝรั่งที่มีขนาด 4.5–9.5 ซม. มีเปอร์เซ็นต์แป้ง 18–22% และต้องใช้พันธุ์ 2215 พันธุ์ 2027 และพันธุ์แอตแลนติกเท่านั้น เพราะให้ผลผลิตสูง รูปร่างหัว ผิวเปลือก ไปกันได้กับเครื่องจักรโรงงาน

เรื่องผลผลิตที่ออกมาจะได้ไม่ตรงตามราคาประกัน ไม่ต้องกังวล บริษัทจะส่งเจ้าหน้าที่มาดูแล แนะนำทุกขั้นตอน ตั้งแต่ให้ปุ๋ย ให้น้ำ ฉีดยาป้องกันโรคแมลง

ส่วนปัจจัยการผลิต หัวพันธุ์ ปุ๋ย ยา จะเบิกซื้อกับบริษัท หรือไปซื้อหาเอาเองได้ทั้งนั้น แต่ถ้าซื้อกับบริษัท ไม่ต้องควักเงินเอง บริษัทออกให้ก่อนในราคาท้องตลาด พร้อมจัดส่งให้ถึงที่ แล้วมาหักจ่ายตอนขายผลผลิต

ถึงเวลาขุด เกษตรกรจะขุดเอง จะจ้างคนอื่นมาขุดก็ได้ แต่ถ้าให้บริษัทขุด เกษตรกรจะต้องจ่ายค่าน้ำมัน ส่วนค่าเครื่องจักร ค่าแรงบริษัทออกให้ เพราะอยากได้ผลผลิตคุณภาพ ไม่แตกหัก เวลาป้อนเข้าโรงงานไม่มีปัญหาเรื่องของเสียมีมากเกินไป

ที่สำคัญภาระรับผิดชอบของเกษตรกรสิ้นสุดลงที่หน้าแปลงปลูก ขุดปุ๊ปขายปั๊บ วัดขนาดผล ชั่งน้ำหนัก จ่ายเงิน ทุกอย่างจบ

ไม่เหมือนพืชบางชนิด พริก ข้าวโพด ผักสลัด ต้องส่งไปตรวจคัดคุณภาพ ณ โรงงานปลายทาง...เกษตรกรไม่รู้ ไม่ได้เห็น เลยรู้สึกเหมือนไม่โปร่งใส.

สะ–เล–เต