ของ ของข้า - thairath.co.th
บริการข่าวไทยรัฐ

ของ ของข้า

นิทานและชาดกเป็นเรื่องเล่าเหมือนกัน นิทานชาวบ้านเล่าให้ลูกหลานฟัง และมักมีคติสอนแถมท้าย ชาดกนิทานที่พระพุทธเจ้าเล่าแล้วมักสรุปด้วยคำสอน “ธรรม”

ชาดกสั้นๆเรื่องหนึ่งมีนกพวกหนึ่ง เดิมทีไม่มีชื่อ แต่มีปกตินิสัย พอเห็นต้นไม้ต้นไหนออกลูกกินได้ก็มักบินไปเกาะ...แล้วส่งเสียงว่า “ของข้าๆ”

มันมัวแต่ร้อง “ของข้า” จนไม่มีเวลาไปกินผลไม้นั้นเลย

ผลที่ตามมาก็คือ บรรดานกอื่นๆพอได้ยินเสียงร้อง “ของข้าๆ” ก็รู้ทันทีว่ามีผลไม้สุกงอมให้กิน ก็พากันบินไปช่วยกันกิน

พอผลไม้ต้นนี้หมด ได้ยินเสียง “ของข้า” ที่ต้นถัดไป มันก็ชวนกันบินไปกินต่อ

ผลไม้หมดไปต้นแล้วต้นเล่า เจ้านกพวกนั้นก็ยังร้อง “ของข้า” มันจึงได้ชื่อเป็นภาษาบาลีว่า “มัยหะกะ” ซึ่งก็แปลตามเสียงร้อง “ของข้า”

ผมอ่านเรื่อง “นกของข้า” ครั้งแรก ใจก็นึกไปถึงหนังฝรั่ง ลอร์ด ออฟ เดอะริง เห็นภาพเจ้า “กอลลัม” เดิมทีเป็นคนปกติธรรมดา แต่เมื่อหลงฤทธิ์แหวน ซึ่งเชื่อว่าเมื่อใครได้ไปจะมีอำนาจเป็นอัศวิน

เจ้ากอลลัม ก็กลายเป็นครึ่งคนครึ่งเดรัจฉาน

ส่วนนิทานที่แม่เล่าให้ผมฟังสมัยยังเด็กเล็ก เรื่องที่จำฝังใจก็ศรีธนญชัย ตอน “ข้าไม่เป็น”

หลายเรื่องของศรีธนญชัย เอาเถิดเจ้าล่อกับพระเจ้าแผ่นดิน ซึ่งนัยว่าเป็นสหายกันมาตั้งแต่เด็ก บางเรื่องที่ถูกพระทัย ก็ได้พระราชทานสมบัติพัสถานใหญ่โต

แต่บางเรื่องที่เกินเลย จนทรงทนไม่ไหว ถูกสั่งประหาร

บ้านเมืองสมัยศรีธนญชัย อยู่ริมทะเล ถูกสั่งประหารด้วยการเอาไปใส่กรงทิ้งไว้ริมชายทะเล รอให้น้ำทะเลขึ้นก็จะน้ำท่วมตาย...

ศรีธนญชัยใช้สายสัมพันธ์สหายเก่า ต่อรองขอมงกุฎพระเจ้าแผ่นดิน วางไว้เหนือกรงขัง

เมื่อมีเรือสินค้าแล่นผ่านมา ศรีธนญชัยก็จะร้องตะโกน “ข้าไม่เป็นๆๆ”

น้ำยังไม่ถึงเวลาขึ้น ศรีธนญชัยมีเวลาก็ร้อง “ข้าไม่เป็น” เรื่อยไป จนเข้าหูพ่อค้าสำเภาจากเมืองจีนคนหนึ่ง

พ่อค้าจีนจอดเรือแวะถาม ได้ความว่าเหตุที่ศรีธนญชัยร้อง “ข้าไม่เป็น” นั้น ก็เพราะถูกสั่งให้เป็นพระเจ้าแผ่นดิน พ่อค้าขอหลักฐาน ศรีธนญชัยก็ชี้ให้ดู “มงกุฎ” เหนือกรงขัง

นิทานเรื่องนี้ จบลงตรงที่พ่อค้าสำเภาจีนเชื่อสนิท อยากเป็นพระเจ้าแผ่นดิน ก็ยอมเอาตัวเข้าไปอยู่ในกรงขัง...พอน้ำขึ้นก็จมน้ำตาย

ขณะศรีธนญชัยเจ้าปัญญา ก็เอาชีวิตรอดไปได้อีกครั้งหนึ่ง

โตจนแก่ผมหงอก...แล้ว ผมมานั่งนึกว่า ทำไมจึงจำศรีธนญชัย ตอน “ข้าไม่เป็น” แม่นยำนัก พอตอบเองได้ว่า เพราะทุกขั้นตอนของเรื่องเป็นเรื่องโกหก

มนุษย์เราก็แปลกนักหนา เรื่องจริงๆเรื่องดีๆมักไม่จำ ชอบจำแต่เรื่องโกหกพกลม หรือเรื่องเลวๆ

เรื่องที่สนุกสนานของสังคมออนไลน์กี่เรื่องๆ ก็เรื่องข่าวลือ หรือข่าวโกหกพกลม

แต่ในเรื่องโกหกพกลมนั้น ผู้ใหญ่ท่านคงไม่เสียน้ำลายเล่าให้เปลืองเปล่า ท่านมักฝากแง่คิดดีๆเอาไว้...

เช่นเรื่องข้าไม่เป็น...นี้ มีนัยตามคำสอนพุทธศาสนา...สอนให้พ้นทุกข์ด้วยการละอัตตา

คำอัตตาเข้าใจยาก ท่านอาจารย์พุทธทาส ท่านจึงสอนตรงๆว่า อัตตาก็คือ ตัวกู ของกู

ใครที่หลงติดอัตตา ชีวิตก็วุ่นอยู่กับความทุกข์ ใครละอัตตา ไม่มีตัวกู ของกู เสียได้ ชีวิตก็จะมีความสุข

ไม่อยากเป็น ก็มักจะได้เป็น ส่วนใครที่อยากเป็น น่าเสียดาย...ดิ้นรนจะเป็นจะตาย ก็ไม่ได้เป็น.

กิเลน ประลองเชิง