บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

120 ปีพยาบาลไทย พลิกโฉมสุขภาพสังคม

วันที่ 12 มกราคม 2560 เนื่องใน โอกาสครบรอบ 120 ปี คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล หรือชื่อเดิมเมื่อครั้งในอดีตก็คือ “โรงเรียนหญิงแพทย์ผดุงครรภ์แลการพยาบาลไข้”

คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศิริราช สมาคมศิษย์เก่าพยาบาลศิริราชฯ มูลนิธิคณะพยาบาลศาสตร์ฯ ร่วมกันจัดกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ องค์ผู้พระราชทานกำเนิดโรงเรียนหญิงแพทย์ผดุงครรภ์แลการพยาบาลไข้

กิจกรรมในช่วงเช้าประกอบด้วย การจัดพิธีทำบุญ พิธีสงฆ์ในวันครบรอบวันเกิดโรงเรียน รศ.ดร.ยาใจ สิทธิมงคล คณบดี คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล บอกว่า ใครที่สนใจเข้าร่วมกิจกรรม ได้นอกจากร่วมทำบุญแล้ว ยังมีการแสดงพระธรรมเทศนา เรื่อง “หนึ่งเก้าหนึ่ง” โดย พระราชธรรมวาที (ชัยวัฒน์ ธมฺมวฑฺโน) ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดประยุรวงศาวาส

คำว่า “สุขภาพ” องค์การอนามัยโลกนิยามว่าคือ การเกิดสุข-ภาวะอันสมบูรณ์ด้านร่างกาย จิตใจ สังคม ครอบคลุมองค์ประกอบบุคคลหลายมิติ

สำหรับแนวพุทธประกอบด้วยลักษณะที่เป็น วิชาคือ...ความสว่างผ่องใส วิมุตติ...ความหลุดพ้นเป็นอิสระ วิสุทธิ์...ความหมดจด ไม่ขุ่นมัวเศร้าหมอง และสันติ...ความสงบไม่ร้อนรนกระวนกระวาย

นี่คือภาวะ...“ความดีงาม” ของชีวิต ดังนั้นเองการมีสุขภาพจิตดี สงบเย็น อ่อนโยน นุ่มนวล มีคุณธรรมและเป็นอิสระจะมีความมุ่งมั่นที่จะมีชีวิตอยู่ ถึงแม้จะ “เจ็บป่วย” แต่ก็เป็นการป่วยแต่...“กาย” “ใจ”...ไม่ป่วยนั่นเอง

...เป็นโอกาสของ “พยาบาล” ในการทำความเข้าใจความเป็นบุคคลอย่างสมบูรณ์ เพื่อวิเคราะห์แนวทางส่งเสริมการฟื้นตัวจากการเจ็บป่วยและเกิดสุขภาวะ

สำหรับภาคบ่าย...ได้รับเกียรติจาก ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์เกษม วัฒนชัย องคมนตรี ในฐานะนายกสภามหาวิทยาลัยมหิดล เป็นองค์ปาฐกในงาน “ปาฐกถาคุณหญิงพิณพากษ์พิทยาเภท ครั้งที่ 17” เรื่อง “พระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทร มหาภูมิพลอดุลยเดชต่อสุขภาพประชาชนไทย” เวลา 13.30-14.30 น. ณ หอประชุมราชแพทยาลัย คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล

นอกจากนี้ยังได้จัดทำหนังสือ “จากสายธารพระการุณย์สู่ 120 ปี คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล” , นิทรรศการ “120 ปี การพยาบาลไทย” และมีกิจกรรมบำเพ็ญประโยชน์ในวันที่ 13 มกราคม โครงการ “คนใกล้บ้าน เราห่วงใย แบบใกล้ใจ” ให้บริการสุขภาพแก่ประชาชน ที่ลานอเนกประสงค์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล บางกอกน้อย

ได้แก่ จุดคัดกรอง ซักประวัติ เจาะน้ำตาลในเลือด โดยพยาบาลจากชมรมเบาหวาน ตรวจมวลกระดูก ทดสอบความคล่องตัวและการทรงตัวในผู้สูงอายุ โภชนาการ ลดหวาน มัน เค็ม ...การดูแลภาวะสมองเสื่อม สตรี...การตรวจเต้านม วัดสายตาโดยจักษุแพทย์

ไฮไลต์สำคัญการประชุมวิชาการ... “120 ปี การพยาบาลไทย พลิกโฉมสุขภาพสังคม” ระหว่างวันที่ 9-11 มกราคม 2560 ที่โรงแรมปริ๊นพาเลซ กรุงเทพฯ ศาสตราจารย์คลินิก เกียรติคุณ นายแพทย์ปิยะสกล สกลสัตยาทร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข เป็นประธานเปิดการประชุม

พิธีแสดงความอาลัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพล อดุลยเดช พิธีอาเศียรวาทสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ เปิดนิทรรศการ 120 ปีพยาบาลไทย ต่อด้วยการบรรยายโดย รองศาสตราจารย์ ดร.ทัศนา บุญทอง นายกสภาการพยาบาล อดีตคณบดี คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

เมื่อประเทศไทยเข้าสู่ยุค “ไทยแลนด์ 4.0” พยาบาลวิชาชีพอย่างเรา...จะไปสู่ฝันได้จริงหรือไม่? ชวนกันมาหาคำตอบได้ที่นี่

การบรรยายเกียรติยศ เรื่อง “แรงบันดาลใจและภาวะผู้นำของพยาบาลไทย” โดย รองศาสตราจารย์ ดร.กอบกุล พันธ์เจริญวรกุล อดีตคณบดีอีกท่านหนึ่ง

“โรงเรียนหญิงแพทย์ผดุงครรภ์แลการพยาบาลไข้” ถือกำเนิดขึ้นมาในปี 2439 หลังจากก่อตั้ง “โรงพยาบาลศิริราช” หรือ “โรงศิริราชพยาบาล” ขึ้นในปี 2431 ด้วยสมเด็จพระศรีพัชรินทรา บรมราชินีนาถทรงห่วงใยสตรีตั้งครรภ์ที่ต้องทุกข์ทรมานในการคลอดบุตรและยังได้รับอันตรายทั้งแม่และเด็ก

ดั่งที่พระองค์เคยประสบและทรงตระหนักถึงคุณประโยชน์ของการผดุงครรภ์แผนใหม่ ได้พระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ให้จัดตั้ง “โรงเรียนหญิงแพทย์ผดุงครรภ์แลการพยาบาลไข้ของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระอรรคราชเทวี” เมื่อวันที่ 12 มกราคม พุทธศักราช 2439

นอกจากนี้ยังมีพระราชานุญาตให้ประกาศให้ทราบว่า “การผดุงครรภ์” แผนใหม่นี้สะดวกและไม่เป็นอันตรายทั้งแม่และเด็ก พระราชทานของขวัญเป็นเงิน 1 ตำลึง (4 บาท) เบาะทารก ผ้าอ้อม 1 ชุด เพื่อชักชวนสตรีให้มาคลอดด้วยการผดุงครรภ์แผนใหม่ที่โรงศิริราชพยาบาล

การเรียนการสอนในยุคแรกเริ่มนั้น ครูคนแรกคือ นายแพทย์เอช อดัมสัน มีนักเรียนรุ่นแรก 14 คน ระยะเวลาการสอนไม่ได้กำหนดแน่นอน นักเรียนรุ่นแรกจึงจบไม่พร้อมกัน

กระทั่งปี 2443 มีนักเรียนสำเร็จการศึกษา 10 คน ได้รับพระราชทานประกาศนียบัตรจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

โรงเรียนได้ย้ายสถานที่เรียนออกจากบริเวณโรงพยาบาลในช่วงปี 2444-2450 ทำให้การเรียนการสอนมีอุปสรรค ไม่มีการบันทึกการสำเร็จการศึกษา กระทั่งในปี 2451 เจ้าพระยาเสด็จสุเรนทราธิบดี อธิบดีกรมศึกษาธิการกราบบังคมทูลในการเปิดโรงเรียนแพทย์ผดุงครรภ์อีกครั้ง

สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ทรงโปรดเกล้าฯพระราชทานพระราชูปถัมภ์โรงเรียนฯเช่นเดิม

ศรัทธาที่จะให้วิชาแพทย์ผดุงครรภ์แพร่หลายเป็นประโยชน์แก่ผู้ที่ฝึกหัดเล่าเรียนรู้และเป็นประโยชน์ช่วยอภิบาลรักษาชีวิต สังขารอาณาประชาชนทั่วไป

“โรงเรียนแพทย์ผดุงครรภ์และหญิงพยาบาลของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ” จึงถือกำเนิดขึ้นมาในบริเวณโรงพยาบาลศิริราชและเป็นแผนกหนึ่งของโรงเรียนราชแพทยาลัย

เพื่อสืบสานพระมหากรุณาธิคุณที่มีต่อพสกนิกรของพระองค์ที่ก่อตั้งโรงเรียนขึ้น เพื่อให้มีวิชาชีพ “การพยาบาล” และ “ผดุงครรภ์” คู่แผ่นดินสยามสืบมา

วันเวลาเนิ่นนานผ่านมา 120 ปีแล้ว วันนี้ยังได้น้อมนำพระราชดำรัสบางตอนมาเป็นปณิธานของคณะพยาบาลศาสตร์ คือ “...การพยาบาลนั้นไม่ใช่ว่าเป็นประโยชน์แต่การพยาบาลอย่างเดียว ย่อมเป็นประโยชน์สำหรับบำรุงชาติและบ้านเมืองของเราด้วย...”