วันอาทิตย์ที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

"คนจน"..กินเจฟรี คนมั่งมีกินฟรีทำบุญ

“เศรษฐกิจ” แย่อย่างนี้...กินเจอย่างไรให้ได้ทั้งเสริมดวงและสุขภาพดีด้วย?

คำถามแบบนี้ จิตรา ก่อนันทเกียรติ นักสะสมความรู้เรื่องจีน ผู้ตระเวนเก็บความรู้ช่วงเทศกาลกินเจไปตามศาลเจ้านับไม่ถ้วนทั้งในกรุงเทพฯ จังหวัดข้างเคียงเช่น สมุทรสาคร ชลบุรี ทางใต้เช่น ภูเก็ต พังงา ตรัง ฯลฯ บางจังหวัดไปเกิน 3-4 ครั้งก็มีเช่น ภูเก็ต ให้เกร็ดความรู้ “เทศกาลกินเจ” ว่า

ช่วงเทศกาลกินเจวันที่ 1-9 เดือนจีน เริ่มกินล้างท้องตั้งแต่สิ้นเดือน 8 จีน...ปีนี้เริ่มตั้งแต่วันที่ 30 กันยายน ไปจนถึงวันที่ 9 ตุลาคม บางคนอาจเริ่มก่อนและเลิกกินช้ากว่าคนทั่วไป โดยเฉพาะคนที่ต้องทำพิธีที่ศาลเจ้า ก็จะต้องกินล่วงหน้า แต่สำหรับปีนี้เศรษฐกิจไม่ดี...เทศกาลกินเจ

จะมีคนกินมากหรือน้อย ช่วงเทศกาลกินเจผักแพงขึ้น อาหารเจแพงขึ้น แถมบางคนยังเคยเจอปัญหา ทำไมหลังกินเจอ้วนขึ้นอีกต่างหาก

“ไม่ว่าเศรษฐกิจจะเป็นอย่างไร ทุกยุคทุกสมัยก็มีคนจนเป็นปริมาณมาก มีคนรวยในปริมาณไม่มาก ศาลเจ้าที่จัดเทศกาลกินเจร้อยละ 99 มีอาหารเจให้คนกินฟรี และศาลเจ้าส่วนใหญ่ใช้เทคนิคหาแม่ครัวที่ทำกับข้าวเจอร่อยๆ ถึงขั้นส่งแม่ครัวไปเรียนวิชาทำเต้าหู้สดเพื่อดึงดูด”

“เจอิ้ว” หรือนักกินเจ ที่เคยเจอกัน เป็นศาลเจ้าแห่งหนึ่งในอัมพวา การกินเจที่ศาลเจ้าแม้ว่าจะกินฟรี แต่เป็นการกินฟรีที่ต้องบอกว่า “คนจนกินเจฟรี คนมั่งมีกินเจฟรีแล้วทำบุญ”

คนจนกินฟรีแม้จะมีมาก ค่าใช้จ่ายศาลเจ้าให้มากอย่างไร ก็ยังมีคนรวยที่ยินดีบริจาคเงินให้ศาลเจ้าครั้งละมากๆเพื่อเสริมดวงตัวเอง จนหักกลบลบหนี้แล้วยังเหลือ “เงินบุญ”

เงินที่ว่านี้เอาไว้ให้ศาลเจ้าได้ใช้เป็นค่าใช้จ่ายในการดูแลศาลเจ้าได้ตลอดปี

ดังนั้น...ใครที่เงินน้อย นั่งรถเมล์ฟรีไปกินเจที่ศาลเจ้าไต้ฮงกง

อยู่ตรงข้ามโรงพักพลับพลาไชย ศาลเจ้าโจวซือกง ย่านตลาดน้อย ศาลเจ้าซินเฮงตั๊วะ ถนนไมตรีจิตร หรือใครที่อยู่จังหวัดไหน ก็ไปกินในอำเภอที่ตัวเองอยู่เพื่อให้เดินทางสะดวก

ส่วนคนมีเงิน หรือคนฐานะดีๆ จะได้ไปไหว้เจ้า...กินเจ และทำบุญเสริมดวงตามศาลเจ้าเหล่านี้อย่างได้บุญมากกว่าปกติ จากการได้ช่วยคนจนให้ได้กินเจฟรี ซึ่งโดยปกติได้ทำบุญแบบนี้เพียงปีละครั้ง

ลักษณะเดียวกับที่ “เทศกาลสารทจีน” มีการให้ทำบุญข้าวสารอาหารแห้งให้คนยากจนแล้วได้อุทิศกุศลให้เจ้ากรรมนายเวร เมื่อเวรกรรมเบาบางขึ้น...ชีวิตก็ราบรื่น และทำมาค้าขึ้น ช่วง “กินเจ” ก็เช่นกัน

ยกเว้นแต่ที่จังหวัดตรังมีเอกลักษณ์เฉพาะ ที่คนกินเจต้องมาลงทะเบียนกับศาลเจ้ากิ่วอ๋องเอี่ย เพื่อผูกปิ่นโตมารับอาหารเจไปกินฟรีที่ศาลเจ้าวันละ 3 มื้อ...ปีก่อนๆเคยคิดที่หัวละ 400 บาท แต่ปีนี้ปรับเป็น 500 บาท...

ปีก่อนมีคนมาลงทะเบียนกว่า 5,000 คน ซึ่งเป็นจำนวนที่น้อยลง ในอดีตเคยมีคนมาลงทะเบียนถึงกว่า 8,000 คน ปรากฏว่า...จำนวนคนที่ลดลงไปนั้น ไปเพิ่มที่ศาลเจ้าห้วยยอด ซึ่งคิดค่ากินเจแพงกว่าเยอะ

ที่นั่นคิดตามค่าของแล้วทำกับข้าวให้อร่อย คนกินก็ติดใจ ยินดีจ่ายแม้จะคิดที่หัวละกว่า 1,000 บาท ในขณะที่ศาลเจ้ากิ่วอ๋องเอี่ย ยังยึดธรรมเนียมโบราณว่าช่วงเที่ยงต้องกินข้าวต้ม เช่นเดียวกับการไม่ใช้ไฟฟ้าเลยในศาลเจ้า ถือเป็นศาลเจ้าที่ถือธรรมเนียมโบราณ...เคร่งที่สุดในประเทศไทย

ถึงตรงนี้ก็ให้รู้กันต่อไปถึงหลักการกินเจที่ทางพุทธมหายานบอกว่า “กินเจ” ให้ได้บุญจากการที่เราลด...ละ...งดกินเนื้อสัตว์ 10 วัน

เป็นการกินแล้วได้สุขภาพที่ดีเพื่อให้ร่างกายแข็งแรงด้วยหลักธรรม 2 ประการ

หนึ่ง...กินอย่างไม่เป็นโทษทุกข์ต่อผู้อื่น สอง...กินอย่างไม่เป็นโทษทุกข์ต่อตัวเอง

นั่นคือการกินเจอย่างไม่เบียดเบียนร่างกายผู้อื่น ไม่เอาเลือดเนื้อเขามากิน กินอย่างไม่เบียดเบียนตัวเองคือ อย่ากินเจอย่างเสียสุขภาพ โดยการแพทย์จีนโบราณแขนงหนึ่งพบว่า...การที่เรากินเนื้อสัตว์ทุกวัน ร่างกายเกิดการสะสมพิษอยู่เรื่อยๆ จากการที่สัตว์ก่อนถูกฆ่าตายมันมีความเครียดจากการรู้ตัวว่ากำลังจะต้องถูกฆ่าตาย และมักเป็นการต้องเจ็บทรมานกว่าจะสิ้นลม

ความเครียดจากความกลัวทำให้หลั่งสารพิษกระจายไปทั่วร่างกาย ในช่วงกินเจที่ร่างกายพักการกินเนื้อสัตว์ กินแต่ผักที่ช่วยระบายท้องก็ดั่งหนึ่งได้ขับพิษออกไปก็จริง แต่การไม่ได้รับสารอาหารจากเนื้อสัตว์นั้น จิตรา บอกว่า การแพทย์จีนโบราณมีการพบด้วยว่าช่วงกินเจต้องงดกินผักกลิ่นฉุน 5 อย่าง คือ

กระเทียม หัวหอม กุยช่าย หลักเกรียว (กระเทียมโทนจีน คล้ายกระเทียมแต่เล็กและยาวกว่า) และใบยาสูบ

ด้วยเหตุผลว่า...กระเทียม ไปทำลายธาตุไฟในร่างกาย อาจทำให้หัวใจทำงานไม่เป็นปกติ หัวหอม...ทำลายธาตุน้ำในร่างกาย อาจทำให้ไตทำงานไม่ปกติ กุยช่าย...ทำลายธาตุไม้ในร่างกาย อาจทำให้ตับทำงานไม่ปกติ หลักเกียว...ทำลายธาตุไม้ในร่างกาย อาจทำให้ม้ามทำงานไม่ปกติ

ใบยาสูบหรือบุหรี่...ทำลายธาตุโลหะ อาจทำให้ปอดทำงานไม่เป็นปกติ

นี่คือคำอธิบายของคนโบราณ ซึ่งจากการที่ยุคนี้เรามีความรู้ความเข้าใจและประสบการณ์มากขึ้น เป็นเรื่องที่สอดคล้องมากกับการแพทย์ฝรั่งที่คนสูบบุหรี่มักเป็นโรคปอด ในขณะที่จิตราตั้งข้อสังเกตว่า กระเทียมเป็นอาหารที่มีรสหนัก หัวหอมต้นหอมและกุยช่าย หากทำให้สุกเกินไป

ผักจะเหนียวจนเคี้ยวให้ละเอียดได้ยาก ทำให้กระเพาะทำงานเหนื่อย ตามมาด้วยการเกิดลมในกระเพาะ ต่อด้วยการเป็นกรดไหลย้อน

“ในขณะที่การกินเจบางตำรามีสั่งเพิ่มด้วยว่า ห้ามกินของมีตานั่นคือมะพร้าว ซึ่งการแพทย์สมัยใหม่มีการให้งดกะทิ สำหรับคนที่เป็นคอเลสเทอรอลสูง”

บางตำราบอกว่าให้กินกระเทียมได้ถ้าไม่สบาย ซึ่งศาลเจ้าแห่งหนึ่งที่ภูเก็ตทำกับข้าวใส่กระเทียม ในขณะเดียวกันก็มีตำราหนึ่งของท้องที่ซัวเถา ที่บอกชัดเจนว่า การกินเจนั้นให้กินหอยนางรมได้ เรียกว่า “อ๋อเจ” หรือ “เจอ๋อ” อ๋อ...คือหอยนางรม ไม่ใช่เจอี๊ และไม่ใช่เจอิ้ว

“เจอี๊” คือนางชีที่อยู่โรงเจของคนจีนแคะ ส่วน “เจอิ้ว”...คือเพื่อนเดินสายบุญกินเจด้วยกัน

“ลูกหลานจีนในไทยกินเจมายาวนานกว่า 200 ปี ถ้าเทศกาลกินเจไม่ดีจริงจะอยู่มาได้ยาวนานถึงอย่างนี้ได้อย่างไร คุณค่าของการกินเจไม่ได้อยู่แค่กินแล้วได้สุขภาพที่ดี ถ้าคุณกินเจอย่างถูกต้องคือ กินผัก

ให้มาก กินแป้งให้น้อย...ถ้ามีหิวง่ายระหว่างมื้อก็เตรียมของเจรับประทานเพิ่ม แต่ต้องไม่ใช่ขนมหวานที่ยิ่งไปเพิ่มน้ำตาล”

จิตรา ย้ำว่า การกินเจจะยิ่งง่ายแค่ทำการบ้านล่วงหน้าว่ามื้อไหนอยากกินอะไร ไปกินเจฟรีที่ศาลเจ้าแล้วก็ซื้อกับข้าวเจมาตุนเพื่อกินต่อที่บ้าน ดูอย่างถี่ถ้วนด้วยว่าต้องไม่ใช่ของทอด ไม่ใช่ของเจเทียมที่ทำจากหมี่กึง ซึ่งทำจากแป้งสาลี

อาหารเจส่วนตัวที่ต้องกินทุกปีและมีซื้อตุนกินต่ออีกหลายมื้อคือ กระเพาะปลาเจ กวยจั๊บเจ ก๋วยเตี๋ยวหลอดเจ ขนมจีนน้ำยาเห็ด ก้านเห็ดพริกไทยดำ สลัดเจ จับฉ่ายมะระ จับฉ่ายผักแห้ง หูฉลามเจ ราดหน้าเจ ขนมหัวไช้เท้าเจ กุยช่ายเจที่ใช้ผักกวางตุ้งทำ เห็ดหอมผัดเค็ม พะโล้เต้าหู้

“...จะคอยกำชับคนขายว่า ไม่เอาหมี่กึง และจะคอยถามว่าเป็ดเทียมทำจากอะไร ลูกชิ้นเทียมทำจากอะไร ถ้าทำจากเห็ด ฟองเต้าหู้ และบุกจึงจะโอเค...กินเจง่ายจะตาย กินฟรีก็อร่อย ไม่ฟรีก็อร่อย แต่กินแล้วต้องขับถ่ายดี จึงจะเป็นการกินเจที่ได้สุขภาพดี...” จิตรา ก่อนันทเกียรติ ว่าอย่างนั้น.

“เศรษฐกิจ” แย่อย่างนี้...กินเจอย่างไรให้ได้ทั้งเสริมดวงและสุขภาพดีด้วย? คำถามแบบนี้ จิตรา ก่อนันทเกียรติ นักสะสมความรู้เรื่องจีน ผู้ตระเวนเก็บความรู้ช่วงเทศกาลกินเจไปตามศาลเจ้านับไม่ถ้วนทั้งในกรุงเทพฯ จังหวัดข้างเคียง 2 ต.ค. 2559 13:51 2 ต.ค. 2559 13:51 ไทยรัฐ