"ชมผลงานศิลปะ บ้านศิลปินแห่งชาติ ศาสตราจารย์เกียรติคุณประหยัด พงษ์ดำ" - thairath.co.th
ไทยรัฐออนไลน์
วันพฤหัสบดีที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2559
advertisement

"ชมผลงานศิลปะ บ้านศิลปินแห่งชาติ ศาสตราจารย์เกียรติคุณประหยัด พงษ์ดำ"

โดย ม.ร.ว.ถนัดศรี สวัสดิวัตน์ 28 ก.พ. 2559 05:01
1,685 ครั้ง


อาคารหอศิลป์ Palazzo Pavone.

วันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2310 เป็นวันพระราชสมภพของพระบาท สมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 พระองค์ทรงเป็นอัครศิลปินที่ยิ่งใหญ่ ทรงมีพระอัจฉริยภาพในงานศิลปะหลายสาขา

ทางด้านประติมากรรมทรงร่วมกับช่างประติมากรรมฝีมือเยี่ยมในสมัยนั้น แกะสลักบานประตูไม้พระวิหารวัดสุทัศน์วราราม เป็นลายเครือเถารูปป่าหิมพานต์ ทางด้านวรรณกรรม ทรงพระราชนิพนธ์วรรณกรรมไว้หลายเรื่อง เช่น อิเหนา ซึ่งเป็นวรรณคดีที่ได้รับการยกย่องจากวรรณคดีสโมสรในรัชกาลที่ 6 ว่าเป็นยอดของกลอนบทละครรำ นอกจากนี้ยังทรงพระราชนิพนธ์บทละครนอกไว้ถึง 5 เรื่อง ได้แก่ ไกรนอก พระไชยเชษฐ์ คาวี สังข์ทอง และ มณีพิชัย

คำประกาศเกียรติคุณศิลปินแห่งชาติ.

ด้วยพระปรีชาสามารถของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ในด้านวรรณกรรม ทรงได้รับการยกย่องจากองค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ให้เป็นบุคคลสำคัญของโลกสาขาวรรณกรรม

คณะรัฐมนตรีจึงได้มีมติให้วันที่ 24 กุมภาพันธ์ ของทุกปี เป็นวันศิลปินแห่งชาติ เพื่อเป็นการแสดงความสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณแห่งองค์พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย และเพื่อส่งเสริมสนับสนุนศิลปินให้เจริญรอยตามเบื้องพระยุคลบาท

ศาสตราจารย์เกียรติคุณประหยัด พงษ์ดำ.

เพื่อเป็นการยกย่องและเชิดชูเกียรติศิลปินผู้สร้างสรรค์ผลงานศิลปะของชาติให้เป็นที่ปรากฏต่อสาธารณชน กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ได้มอบรางวัลให้แก่ศิลปินที่มีผลงานดีเด่นในด้านต่างๆ โดยดำเนินการเป็นประจำทุกปี ตั้งแต่ปี พ.ศ.2528 เป็นต้นมา

ในเดือนนี้จึงขอเล่าถึง ศาสตราจารย์เกียรติคุณประหยัด พงษ์ดำ ศิลปินแห่งชาติสาขาทัศนศิลป์ (ภาพพิมพ์) ปี พ.ศ.2541 ซึ่งผู้เขียนมีโอกาสได้รู้จักและคุ้นเคยกับอาจารย์ประหยัดมาเป็นเวลานาน ตั้งแต่สมัยที่ได้รับเชิญไปเป็นอาจารย์พิเศษคณะจิตรกรรม ประติมากรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ได้ไปมาหาสู่กันบ่อยๆ ก่อนที่อาจารย์ประหยัดจะ จากไปเมื่อเดือนกันยายน 2557

ชื่อภาพ ครอบครัวม้า.

เมื่อครั้งที่กรมส่งเสริมวัฒนธรรมได้จัดพิธีเปิดบ้านศิลปินแห่งชาติ ศาสตราจารย์เกียรติคุณประหยัด พงษ์ดำ เมื่อวันที่ 14 มีนาคม พ.ศ.2557 ผู้เขียนก็ได้ไปร่วมแสดงความยินดีและเยี่ยมชมแกลเลอรี่ของอาจารย์ประหยัดด้วย

ในครั้งนั้นอาจารย์ประหยัดเล่าให้ฟังว่า สาเหตุที่มาทำแกลเลอรี่แสดงงานศิลปะอยู่ที่เขาใหญ่ เกิดจากช่วงที่เกิดเหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่ในปี พ.ศ.2554 ครอบครัวของอาจารย์ประหยัดย้ายออกจากบ้านในกรุงเทพฯ ไปเช่า รีสอร์ตที่ชลบุรีอยู่นานเป็นเดือน ระหว่างนั้นอาจารย์ประหยัดยังทำงานศิลปะ และรู้สึกว่ามีสมาธิกับการทำงานเป็นอย่างดี จึงคิดอยากหาสถานที่เหมาะๆในต่างจังหวัด สร้างบ้านพัก สตูดิโอ และแกลเลอรี่สำหรับแสดงงานศิลปะ

ชื่อภาพ ม้าสามตัว.

หลังจากที่ไปดูที่ดินหลายแห่ง ไปพบทำเลที่ถูกใจที่เขาใหญ่ และได้เริ่มปรับพื้นที่ก่อสร้างอาคารต่างๆมาเรื่อยๆ จนสำเร็จเป็น บ้านศิลปินแห่งชาติ ศาสตราจารย์เกียรติคุณประหยัด พงษ์ดำ และหอศิลป์ Palazzo Pavone

ส่วนที่เป็นแกลเลอรี่เปิดให้เข้าชมโดยไม่เก็บค่าผ่านประตู ตามเจตนารมณ์ของอาจารย์ประหยัดที่อยากให้เยาวชนและผู้ที่สนใจงานศิลปะได้ชมเพื่อการศึกษา ภายในอาคารจัดแสดงงานศิลปะ โดยรวบรวมผลงานของอาจารย์ ประหยัด ตั้งแต่สมัยยังเป็นนักศึกษา มีงานศิลปะหลายรูปแบบทั้งภาพเขียนสีน้ำมัน ภาพเขียนสีน้ำ ภาพพิมพ์สีน้ำมัน ภาพพิมพ์สีน้ำ งานประติมากรรม งานแกะสลัก

บรรยากาศภายในหอศิลป์.

อาจารย์ประหยัดเคยกล่าวไว้ว่า อยากให้งานศิลปะดีๆอยู่ในประเทศไทย ชาวต่างชาติที่ไหนอยากจะดู ต้องมาดูที่เมืองไทย แต่ในความเป็นจริง เมื่อมีการซื้อขายเปลี่ยนมือกันต่อๆไป ก็ยากที่จะควบคุมให้เป็นอย่างที่ต้องการได้ เท่าที่ทราบปัจจุบันมีผลงานบางชิ้นอยู่ที่อิตาลี บางชิ้นอยู่ที่ญี่ปุ่น ถ้ามองในแง่ดีก็นับว่าเป็นการเผยแพร่ฝีมือศิลปินชาวไทยให้เป็นที่รู้จักในต่างประเทศ

ส่วนผลงานที่ยังอยู่ในความดูแลของครอบครัว ลูกๆของอาจารย์ตั้งใจว่าจะเก็บรักษางานของอาจารย์อย่างดีที่สุด หากมีความจำเป็นจะต้องเปลี่ยนมือไป ก็อยากให้อยู่กับหน่วยงานของรัฐหรือสถาบันศิลปะในประเทศไทย

อาจารย์ประหยัดมีความสนใจในศิลปะตั้งแต่ยังเด็ก ชอบวาดรูป ชอบเรียนวิชาศิลปะ เมื่อเรียนจบชั้นมัธยมศึกษาสอบเข้าเรียนต่อที่โรงเรียนเพาะช่าง เรียนอยู่ได้สองปีก็สอบเข้ามหาวิทยาลัยศิลปากรได้ เมื่อเรียนอยู่ชั้นปีที่ 5 ได้รับความไว้ใจจากศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี ให้ช่วยสอนวิชาพื้นฐานทางศิลปะ เมื่อจบการศึกษาแล้วได้รับการบรรจุเข้ารับราชการเป็นอาจารย์ประจำที่มหาวิทยาลัยศิลปากร

ชื่อภาพ เทียน 72 ดวง.

หลังจากเป็นอาจารย์อยู่ระยะหนึ่ง อาจารย์ประหยัดสอบชิงทุนไปศึกษาศิลปะที่ประเทศอิตาลี และเมื่อสำเร็จการศึกษาในปี 2504 ก็กลับมารับราชการเป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยศิลปากรต่อเนื่องมาจนเกษียณอายุราชการในปี พ.ศ.2538
ผลงานที่ภาคภูมิใจที่สุดในชีวิต คือการได้รับใช้เบื้องพระยุคลบาทพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในการที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เขียนภาพประกอบในหนังสือพระมหาชนก และได้รับพระมหากรุณาธิคุณให้ออกแบบ ลวดลายพื้น และเขียนภาพเพดานพระวิหารใหม่ วัดโสธรวรารามวรวิหาร จังหวัด ฉะเชิงเทรา ซึ่งนอกจากออกแบบแล้วอาจารย์ประหยัดยังปีนนั่งร้านขึ้นไปเขียนภาพเพดานบางส่วนเอง โดยมีทีมงานช่างฝีมือช่วยกันเขียนตามที่อาจารย์ได้ออกแบบไว้

หากไปชมแกลเลอรี่ที่เขาใหญ่ ก็จะได้เห็นภาพเขียนที่จำลองมาจากงานออกแบบลวดลายพื้น และลวดลายเพดานวิหารวัดโสธรวรารามวรวิหาร ซึ่งได้นำมาจัดแสดงไว้ด้วย

บรรยากาศบริเวณรีสอร์ต.

ผลงานศิลปะของอาจารย์ประหยัดมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว อย่างภาพสัตว์ต่างๆ เช่น ไก่ แมว ม้า นกเค้าแมว อาจารย์ประหยัดมีเทคนิคพิเศษในการสร้างสรรค์ให้ดวงตาของสัตว์ในภาพเป็นสีทองแวววาว แม้ว่าบางภาพผ่านกาลเวลามาร่วมสี่สิบปีแล้วสีทองยังสวยสุกใส

ผู้ที่รักและสนใจงานศิลปะ สามารถไปชมผลงานฝีมือศิลปินแห่งชาติ ศาสตราจารย์เกียรติคุณประหยัด พงษ์ดำ ได้ที่หอศิลป์ Palazzo Pavone ตั้งอยู่ที่ถนนธนะรัชต์ กม.12 ตำบลขนงพระ อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ติดต่อสอบถามรายละเอียดได้ที่หมายเลข โทรศัพท์ 08-1427-8907

บ้านศิลปินแห่งชาติ ศาสตราจารย์เกียริคุณประหยัด พงษ์ดำ.

มีร้านอาหารและกาแฟ ร้าน จำหน่ายของที่ระลึก เช่น แก้วกาแฟ เสือยืด ผ้าพันคอ ปลอกหมอนอิง เปิดบริการเวลา 09.00 น. ถึง 16.30 น. (หยุดวันพุธ) และถ้าอยากเปลี่ยนบรรยากาศไปพักผ่อนในบรรยากาศสบายๆท่ามกลางธรรมชาติ ก็มีบริการห้องพักและบ้านพักซึ่งเป็นกิจการเล็กๆของครอบครัวศิลปินแห่งชาติ ที่ทำเพื่อนำรายได้มาใช้ในการดูแลรักษาหอศิลป์ Palazzo Pavone ให้คงอยู่เพื่อประโยชน์ทางด้านการศึกษาศิลปะได้ตลอดไป

แม้ว่าศาสตราจารย์เกียรติคุณประหยัด พงษ์ดำ จะจากไปแล้ว ผลงานอันทรงคุณค่าของท่านจะปรากฏอยู่ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาและชื่นชมไปอีกนาน

ดังคำกล่าวของ ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี ว่า “ศิลปะยืนยาว ชีวิตสั้น”

.....สวัสดี

ม.ร.ว.ถนัดศรี สวัสดิวัตน์

โหวตข่าวนี้
  • ชอบ
    100.0%
  • ไม่ชอบ
    0.0%
  • สนุก
    0.0%
  • ประหลาดใจ
    0.0%
  • เสียใจ
    0.0%
  • ให้กำลังใจ
    0.0%
advertisement

ไทยรัฐทีวี

advertisement