ไลฟ์สไตล์
100 year

เฉลว

บาราย17 พ.ย. 2556 05:00 น.
SHARE

คนรุ่นเก่าที่เกิดทันสมัยการกินยาหม้อ แบบโบราณ จะรู้จัก “เฉลว” ไม้ไผ่ หรือหวายที่สานหัก หรือขัดกันเป็นมุม ลักษณะ เหมือนตาชะลอม หรือเข่งปลาทู มีหลายรูปแต่ นิยมมักเป็นรูปดาว เท่าที่พบมีตั้งแต่เฉลว3 แฉก 5 แฉก 8 แฉก ไปถึง 12 แฉก

ความจริง เฉลว ใช้ในความหมายหลาย อย่าง ที่ใช้ปักลงบนหม้อยา โดยความเชื่อว่าเพื่อ มิให้ภูตผีมาข้าม หรือคนมาเปิดดูตัวยา ป้องกัน ยาเสื่อมคุณภาพ

ใช้ปักบนที่ดินทั้ง 4 มุม เพื่อบอกอาณาเขตในการจับจองที่นา แสดงว่าเป็นเขตหวงห้ามส่งสัญญาณเตือนอันตราย
หรือใช้เป็นสัญลักษณ์ร้านขายของ สัญลักษณ์ ที่ตั้งด่านเก็บภาษี และใช้ในพิธีกรรมอยู่ไฟหลัง คลอด

เฉลวที่ใช้ในพิธีกรรมการทำขวัญข้าว ทำขวัญแม่โพสพ มักทำเป็นขนาดใหญ่ เป็นการปัดรังควานสิ่งชั่วร้าย ที่อาจทำให้ข้าวไม่งอกงาม หรือ เป็นเครื่องหมายให้รู้ว่า ข้าวกำลังตั้งท้องออกรวง

และบางครั้ง  เฉลว  ทำไว้เป็นเครื่องหมายสิริมงคลแก่เจ้าของนาในการทำขวัญข้าว หรือทำขวัญแม่โพสพ นอกจากทำเฉลวแล้ว ยังต้องมีเครื่องประกอบพิธี กรรม ตั้งแต่หมากพลู ข้าวกระยาสารท ดินเหนียว เมี่ยงกล้วย อ้อย ส้ม ขมิ้น ดินสอพอง แป้งเงิน พิธีกรรมนี้มักทำกันในเดือนสิบ

ทางภาคเหนือ เรียกเฉลวว่า ตาเหลว หรือตาแหลว ส่วนใหญ่ใช้ในพิธีกรรมเกี่ยวกับการเกษตร พิธีสืบชาตาบ้าน ชาตาเมือง พิธีกรรมเกี่ยวกับศพ และใช้ปักบนเครื่องเซ่นผีตามริมทาง

ชาวเขาหลายเผ่า เช่น อีก้อ มูเซอ ม้งกะเหรี่ยง ปักเฉลวแสดงบริเวณเขตหวงห้าม คนนอกที่เผลอผ่าน จะได้รู้จักระแวดระวัง...ตัว ว่ากำลังอยู่ ในบริเวณที่มีเจ้าของ

เบญจมาส แพทอง เขียนเรื่องเฉลวไว้ใน นานานุกรมขนบประเพณีไทย หมวดประเพณีราษฎร์ เล่ม 3 (คติความเชื่อ) (กรมศิลปากร พิมพ์เผยแพร่ พ.ศ.2552) ว่า เฉลวดาว 3 แฉก 5 แฉก ฯลฯมี การเสกคาถาอาคม ลงอักขระแตกต่างกัน

เฉลว 3 แฉก ลงอักขระ มะ อะ อุ หมายถึง ขอให้อำนาจพระผู้เป็นเจ้าทั้งสามประสาทพร

ให้หายจากป่วยไข้ เฉลว 5 แฉก ลงอักขระพระเจ้า 5 พระองค์ คือ นะ โม พุท ธา ยะ เฉลว 8 แฉก ลงอักขระอิติปิโส แปดทิศ

เฉลวที่ทำเช่นนี้ จึงเปรียบเหมือนยันต์ศักดิ์สิทธิ์ เชื่อกันว่าสามารถป้องกันสิ่งชั่วร้ายเสนียดจัญไร มิให้มากล้ำกราย หรือป้องกันการถูกกระทำด้วย คาถาอาคม ภูตผีปีศาจ

ตำนานล้านนา เล่าว่า เฉลว มีที่มาจากตำนานเรื่อง ขุนตึง โอรสขุนเติง กษัตริย์นครหิรัญนครเงินยาง ใช้ตะขอขวักไขว่แปลงเมือง ที่ได้จากพระเจ้าตาพระยานาค เนรมิตเมืองให้ตัวเองครอบครอง

เมืองนี้นอกจากมีคนอยู่มากมายแล้ว ยังมีลิงเชื้อสายของมารดา มาพลอยอาศัยอยู่ด้วย

ลิงเหล่านี้ ก่อความเดือดร้อนรำคาญให้ชาวบ้าน ขุนตึงจึงต้องไปขอร้องพระยาเหยี่ยวมาช่วยไล่ลิง แต่ลิงก็กลัวเหยี่ยวเฉพาะตอนที่มันบินมา ขุนตึงจึงต้องสั่งให้ชาวบ้านสานตอกไม้เป็น รูปตาแหลว (ตาเหยี่ยว)

พวกลิงเห็น “ตาแหลว” ก็คิดว่าเหยี่ยวมา ...ก็กลัว ชาวบ้านจึงนิยมทำตาแหลว หรือเฉลว เอาไว้

แต่คนสมัยใหม่ อาจเห็นว่า ทำตาแหลว แล้ว ป้องกันได้แค่ลิง แต่ป้องกันพวกนกไม่ได้ จึงพัฒนาตาแหลว มาเป็นตัวคน ซึ่งยังพอเห็นกัน อยู่บ้างในสมัยใหม่ เรียกว่า หุ่นไล่กา.

 

ข่าวแนะนำ

บาราย

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

ข่าวแนะนำ

Most Viewed

คุณอาจสนใจข่าวนี้

thairath-logo

ApplicationMy Thairath

ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
Trendvg3 logo
วันจันทร์ที่ 23 พฤศจิกายน 2563 เวลา 20:25 น.