ข่าว
100 year

รับมือ​ภัย​แล้งที่​เร่ิม​มา​เยือน วช.​วิจัย​สร้าง​สระ​เก็บ​น้ำ​ต้นแบบ

เพ็ญ​พิชญา เตีย​ว2 พ.ค. 2554 05:00 น.
SHARE

ปัจจุบัน​ปัญหา​ที่​ส่ง​ผล​ให้​เกิด​ภาวะ​ความ​แห้งแล้ง ​โดยเฉพาะ​ใน​แถบ​ภาค​ตะวันออกเฉียงเหนือ​ของ​ประเทศไทย ที่​หลาย​คน​กล่าว​ว่า “แล้ง​ได้ใจ” เกษตรกร​ไม่​สามารถ​ปลูก​พืช​ทำ​การ​เกษตร​ได้​ เนื่องจาก​ปริมาณ​น้ำ​มี​ไม่​เพียงพอ​ต่อ​การ​ผลิต​นั้น มา​จาก​ปัจจัย​หลาย​สาเหตุ​ ทั้งภัย​แล้ง​ที่​เกิด​ขึ้น​โดย​ธรรมชาติ ฝน​แล้ง​ทิ้ง​ช่วง และ​สภาพ​ดิน​ที่​ไม่​สามารถ​เก็บ​กัก​ปริมาณ​น้ำ​ได้

ศ.​นพ.สุทธิพร จิต​ต์​มิตรภาพ เลขาธิการ​คณะ​กรรมการ​วิจัย​แห่งชาติ (วช.) เปิดเผย​ว่า ประเทศไทย​เรา​มี​ปัญหา​เรื่อง​ของ​ภัย​แล้ง​น้ำ​ท่วม​ใน​หลายๆพื้นที่ โดยเฉพาะ​ใน​แถบ​ภาค​อีสาน​หลาย​แห่ง​ขาดแคลน​น้ำ แห้งแล้ง กันดาร ส่วน​หนึ่ง​เพราะ​พื้นที่​ห่างไกล​จาก​แนว​พาด​ผ่าน​มรสุม ฝน​ไม่​ตก​ตาม​ฤดูกาล ซึ่ง​ที่​ผ่าน​มา​นั้น​พบ​ว่า​พื้นที่​มาก​ใน​เขต​ภาค​อีสาน​ที่​มี​สภาพ​เป็น “สระ​ลม” แห้งแล้ง​เก็บ​กัก​น้ำ​ไม่ได้

ฉะนี้...วช.​จึง​วาง​นโยบาย​ตาม​ที่​ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ พระราชทาน​คำ​แนะนำ​ว่า “...วาง​แนวทาง​งาน​วิจัย​เพื่อ​สามารถ​นำ​มา​ใช้​ใน​การ​แก้​ปัญหา...” และ​ได้​สนับสนุน​ทุน​วิจัย​ให้ ดร.​ฉัตร​ภูมิ วิรั​ตน​จันร์ จาก​คณะ​วิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัย​อุบลราชธานี พร้อม​ทีม​งาน ​ทำ​โครงการ “สระ​เก็บ​น้ำ​ต้าน​ภัย​แล้ง​ต้นแบบ” ขึ้น ภายใน​พื้นที่​โครงการ​ฟาร์ม​ตัวอย่าง​ตาม​พระราชดำริ​บ้าน​ยาง​น้อย อ.​เขื่อง​ใน จ.​อุบลราชธานี

ดร.​ฉัตร​ภูมิ เผย​ถึง​แนวทาง​การ​วิจัย​ว่า...ที่​โคก​ดิน​ทราย​ใน​พื้นที่​ภาค​อีสาน​นั้น​ค่อนข้าง​มี​อยู่​มาก พอ​ถึง​หน้า​น้ำ​เมื่อ​ขุด​ไม่​ลึก​ก็​มี​น้ำขึ้น​มา แต่​ใน​ยาม​หน้า​แล้ง​น้ำ​ใต้ดิน​จะ​หาย​ไป​หลาย​สิบ​เมตร ฉะนั้น​จึง​เห็น​ว่า​สระ​น้ำ​หลาย​แห่ง​มี​สภาพ​เป็น “สระ​ลม” จุด​นี้​เอง​เป็น​ปม​ปัญหา​ที่​ต้องการ​การแก้ไข โดย​หลักการ​ก็​คือ​ไม่​ให้​น้ำ​ซึม​ออก ซึ่ง​เทคโนโลยี​การ “ดา​ด” เป็น​ชั้น​กัน​ซึม ลด​ความ​ขุ่น​ของ​น้ำ

...ที่​สามารถ​ทำได้​โดย ​สร้าง​ชั้น​ป้องกัน​การ​กัด​เซาะ โดย​พิจารณา​ปริมาณ​น้ำ​ต้นทุน​เพื่อ​กำหนด​ขนาด​สระ พิจารณา​แหล่ง​น้ำ​ ทั้ง​จาก ​น้ำ​ชลประทาน และ ​น้ำ​แหล่ง​ธรรมชาติ น้ำ​ฝน ที่​ต้อง​มี​พื้นที่​รับ​น้ำ​รอบ​ปาก​สระ​เพียงพอ น้ำ​ใต้ดิน ต้อง​มี​การ​ตรวจ​วัด​และ​ทำ​การ​คำนวณ​อัตรา​การ​ไหล​และ​ค่า yield ของ​ปริมาณ​น้ำ​ใต้ดิน​มา​เติม​สระ​ให้​เต็ม...

และ...วัสดุ​สามารถ​ใช้​ พลาสติก แต่​แรง​ดัน​น้ำ​จาก​ใต้ดิน​และ​ปริมาณ​การ​เก็บ​กัก​น้ำ​อาจ​ส่ง​ผล​ทำให้พลาสติก​ขา​ดก​ร่อน​เกิด​การ​ไหล ดังนั้น​จึง​ใช้​ ดิน​เหนียว​จาก​ธรรมชาติ แต่​มี​ปัญหา​ด้าน​ปัจจัย​การ​ขนส่ง สุดท้าย​จึง​มอง​ไป​ที่ ดิน​เหนียว​พิเศษ​เป็น​ดิน​ภูเขาไฟ (เบน​โท​ไนต์) มา​ผสม​ สามารถ​แปลง​ดิน​ทราย​ให้​ทึบ​น้ำ​ได้ แต่​เมื่อ​ฝน​ตก​เพียง 1-2 ครั้ง จะ​เกิด “ปัญหา​การ​กัด​เซาะ”

เพื่อ​แก้​ปัญหา​ดัง​กล่าว ทีม​วิจัย​ได้​สร้าง​ชั้น​กัน​การ​กัด​เซาะ​ขึ้น โดย​ชั้น​แรก​เป็น​ ซอย​ซีเมนต์​ ป้องกัน​การ​กัด​เซาะด้วย​การ​ใช้​ดิน​เดิม​ผสม​กับ​ซีเมนต์​แล้ว​บด​อัด​ด้วย​แรงงาน​คน ซึ่ง​ต่อ​มา​ได้​พัฒนา​เป็น​ชั้น​คอนกรีต​ปู​เป็น​รูป​ตัว​หนอน ซึ่ง​แบบ​นี้​พื้น​ผิว​จะ​ปรับ​รูป​ตาม​สระ​ทำให้​ไม่​เกิด​โพรงระหว่าง​ชั้น​ดิน

สำหรับ​บ่อ​น้ำ​ที่​มี​ขนาด 1 ไร่ รับ​น้ำ​ได้ 4,000 คิว มี​ความ​พิเศษ​ซึ่ง​ต่าง​จาก​บ่อ​ทั่วไป​คือ สามารถ​รับ​น้ำ​ฝน น้ำ​ใต้ดิน ชลประทาน​ได้ ด้วย​การ​สร้าง​เพิ่ม​พื้นที่​รับ​น้ำ​ฝน​ปาก​สระ​ ทั้ง​จาก​หลังคา​อาคาร สิ่ง​ก่อสร้าง​รอบ​ปาก​สระ​ เป็น​อีก​ทาง​เลือก​หนึ่ง ซึ่ง​จุด​รับ​น้ำ​ที่​ได้​จาก​บริเวณ​นี้ ที่​ผ่าน​มา​มัก​ปล่อย​ให้​ไหล ซึ่ง​ผ่าน​หน้า​ดิน

นอกจาก​นี้​เพื่อ​ให้​อายุ​การ​ใช้​งาน​ยาว​นาน ​อีก​ทั้ง​สามารถ​เก็บ​น้ำ​ได้​ใน​ปริมาณ​ที่​มาก รวม​ทั้ง​การ​ขุด​บ่อ​แฝด​โดย​ไม่​ต้อง​ดา​ด​ผิว เมื่อ​น้ำ​เข้า​มา​เต็ม​น้ำ​จะ​ไหล​ผ่าน​ท่อ​ที่​ต่อ​ไว้​แล้ว​ลง​ไป​ยัง​สระ​ต้นแบบ หาก​มี​งบ​น้อย​สามารถ​ใช้​พลาสติก​ก่อสร้าง​บด​อัด​ทำ​เป็น​พื้น​สระ ด้าน​ข้าง​ทำ​แปลง​ปลูก​ผัก เมื่อ​ฝน​ตก​น้ำ​จะ​ไหล​ลง​สระ​ตาม​ร่อง​ที่​ขุด​ไว้

อย่างไรก็ตาม​ การ​ก่อสร้าง​บ่อ​เก็บ​กัก​น้ำ​ควร​งด​การ​ใช้​สาร​เคมี แล้ว​​มา​ทำ​ระบบ​อินทรีย์ เพราะ​เมื่อ​น้ำ​ไหล​ลง​บ่อ​จะ​ส่ง​ผล​ทำให้​เกิด​สาร​ตกค้าง​ซึ่ง​เป็น​อันตราย​ต่อ​การ​บริโภค.

เพ็ญ​พิชญา เตีย​ว

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

คุณอาจสนใจข่าวนี้