วันอังคารที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2562
บริการข่าวไทยรัฐLogin
ประชาธิปไตยแค่วินาที

ประชาธิปไตยแค่วินาที

  • Share:

การเลือกตั้งครั้งนี้ บางฝ่ายมองว่าเป็นการต่อสู้ระหว่างฝ่ายประชาธิปไตย กับฝ่ายมิใช่ประชาธิปไตย ปัญหาก็คือประชาธิปไตยที่หมายถึงคืออะไร ต้องทำความเข้าใจให้ชัดเจน มิฉะนั้นจะเถียงกันไม่มีวันจบ เพราะคนไทยส่วนใหญ่มักจะมองว่า “การเลือกตั้ง” คือ ประชาธิปไตย แต่แท้ที่จริง ประชาธิปไตยไม่ใช่แค่การเลือกตั้ง แต่ยังมีองค์ประกอบอีกมาก

องค์ประกอบสำคัญของประชาธิปไตยได้แก่ การเลือกตั้ง หลักนิติธรรม หลักประกันสิทธิเสรีภาพประชาชน และการตรวจสอบถ่วงดุลอำนาจ การเลือกตั้งเป็นเสาหลักสำคัญ เพราะประชาธิปไตยถือว่าการเข้าสู่อำนาจ จะต้องได้รับความยินยอมหรือเห็นชอบของประชาชน ไม่ใช่ได้มาด้วยการยึดอำนาจและการเลือกตั้งจะต้องเป็นไปโดยสุจริตเที่ยงธรรม

ผู้นำประเทศระดับโลกบางคน ไม่ได้ศรัทธาเลื่อมใสในระบอบประชาธิปไตย เพียงแต่ขอเข้าสู่อำนาจด้วยวิธีการประชาธิปไตย คือการเลือกตั้ง หลังจากนั้นอาจจะใช้อำนาจตามอำเภอใจ และกลายเป็นเผด็จการ ทั้งๆที่มาจากการเลือกตั้ง ตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดได้แก่ อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ จอมเผด็จการแห่งเยอรมนี ผู้นำประเทศสู่หายนะ

นิติธรรมหรือนิติรัฐเป็นอีกเสาหลักหนึ่งของประชาธิปไตย หมายถึงการปกครองที่ยึดถือกฎหมายเป็นใหญ่ ไม่ใช่ระบบผู้นำมีอำนาจเหนือกฎหมาย คำสั่งของผู้นำใหญ่กว่ารัฐธรรมนูญ ซึ่งเป็นกฎหมายสูงสุดของประเทศ การใช้อำนาจในลักษณะนี้ไม่สอดคล้องกับประชาธิปไตย แม้ผู้นำจะมาจากการเลือกตั้ง ก็ไม่ได้ทำให้การปกครองเป็นประชาธิปไตย

การตรวจสอบและถ่วงดุล เป็นอีกเสาหลักหนึ่งของประชาธิปไตย ในบางยุคบางสมัย แม้ผู้นำทางการเมืองจะมาจากเลือกตั้ง แต่ไม่ยอมรับการตรวจสอบและถ่วงดุล ซ้ำยังแทรกแซงครอบงำองค์กรตรวจสอบ เช่น องค์กรอิสระ จนคุยอวดได้ว่า “กกต. ของเรา” แม้จะชนะเลือกตั้งหลายครั้ง แต่ไปไม่รอด ซ้ำยังถูกกล่าวหาคดีทุจริต เพราะระบบตรวจสอบพิกลพิการ

ทำไมจึงต้องตรวจสอบถ่วงดุล? เพราะตามธรรมชาติของคนที่มีอำนาจ มักจะติดยึดในอำนาจ เสพติดอำนาจ อยากอยู่ในอำนาจตลอดไป และเมื่อไม่มีใครขัดขวาง ก็จะลุแก่อำนาจตาม กลายเป็นเผด็จการจากการเลือกตั้ง นักปราชญ์ฝ่ายประชาธิปไตยจึงสร้างภูมิคุ้มกันการลุแก่อำนาจ ด้วยการให้อำนาจยับยั้งอำนาจด้วยกัน เป็นส่วนสำคัญของประชาธิปไตย

ผู้ที่อ้างตัวเองเป็น “ฝ่ายประชาธิปไตย” ต้องตรวจสอบตัวเองว่ายอมรับหลักการทั้งหมดของประชาธิปไตยหรือไม่ เพราะถ้าเน้นแค่การเลือกตั้ง จะกลายเป็น “ประชาธิปไตยเพียงไม่กี่วินาที” เป็นแค่วินาทีที่ผู้เลือกตั้งกาบัตรเลือกตั้ง จากนั้นมอบอำนาจสิทธิขาดให้ผู้ชนะเลือกตั้งใช้ตามอำเภอใจ นักการเมืองแบบนี้แม้จะชนะกี่ครั้งต่อกี่ครั้ง ก็เป็นได้เพียง “นักเลือกตั้ง”.

อ่านเพิ่มเติม...

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้