วันอังคารที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ


“การประสานงา” ของระบบบริการ สุขภาพในประเทศไทย (ตอนที่ 2)

การจัดระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าครอบคลุมคนไทยทุกคน แต่อยู่ภายใต้การบริหารจัดการของหลายหน่วยงานที่ไม่มีการประสานงานในระดับนโยบายอย่างเป็นเอกภาพ การที่มีสถานพยาบาลรัฐหลายสังกัดและสถานพยาบาลเอกชนที่ไม่ได้บูรณาการจัดบริการกลไกราคาที่เหมาะสม ทำให้มีปัญหาการกระจายสถานพยาบาล ระบบส่งต่อ และมีการลงทุนเครื่องมือราคาแพงซ้ำซ้อนขาดประสิทธิภาพ รวมถึงการเข้าถึงบริการของประชาชน เป็นต้น

แนวทางการปฏิรูปคือ จัดทำกลไกอภิบาลระบบบริการสุขภาพทั้งในระดับประเทศและระดับพื้นที่ ครอบคลุมทั้งการวางแผน การจัดระบบบริการและการคลังสุขภาพ เพื่อให้มาตรการที่ดำเนินการมีความสอดคล้องกัน โดยการวางแผนการจัดระบบบริการสุขภาพครอบคลุม การส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค รักษาพยาบาล และการฟื้นฟูสุขภาพ ซึ่งต้องเป็นการดำเนินการร่วมกันของรัฐบาล องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคประชาชน และหน่วยงานเอกชน โดยมีวัตถุประสงค์ดังนี้ คือ ให้มีทิศทางและเอกภาพในการขับเคลื่อนระบบสุขภาพของประเทศ

ลดความเหลื่อมล้ำในระบบสุขภาพ โดยผ่านกลไกบูรณาการทรัพยากรทั้งแหล่งเงิน กำลังคน อุปกรณ์ ที่ระดับเขตสุขภาพแยกบทบาทของฝ่ายกำกับนโยบาย (Regulator) กับฝ่ายปฏิบัติ (Operator) ให้ชัดเจน กระจายอำนาจการจัดการเพื่อให้เกิดการพัฒนาระบบสุขภาพ ให้สอดคล้องกับปัญหา บริบทของประชาชนในแต่ละพื้นที่ มีกลไกส่งเสริมการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน ทั้งจากผู้ใช้บริการ ภาคประชาชนทั่วไป หรือผู้ให้บริการทุกสังกัด รวมทั้งผู้บริหารกองทุน วางระบบตรวจสอบ และระบบธรรมาภิบาล ในระบบบริหารจัดการด้านสุขภาพ

เพื่อให้มีการอภิบาลระบบบริการสุขภาพ ทั้งในระดับประเทศ และระดับพื้นที่ ควรประกอบด้วยคณะกรรมการ 3 ระดับ คือ

ระดับที่หนึ่ง คณะกรรมการนโยบายสุขภาพแห่งชาติ (National Health Policy Board) เป็นกลไกอภิบาลระบบบริการสุขภาพในระดับประเทศ โดยมีบทบาทหน้าที่ในการกำหนดทิศทางและนโยบายหลักด้านสุขภาพของประเทศ ตลอดจนกลั่นกรองนโยบายสำคัญก่อนนำเสนอคณะรัฐมนตรี เช่น นโยบายด้านระบบบริการสุขภาพ นโยบายด้านกำลังคนสาธารณสุข นโยบายด้านระบบข้อมูลสุขภาพ นโยบายด้านเทคโนโลยีทางการแพทย์ นโยบายด้านการเงินการคลังสุขภาพ เป็นต้น ในการเชื่อมโยง/บูรณาการ การดำเนินการด้านสุขภาพในประเด็นที่กำหนดให้ เป็นไปในทิศทางเดียวกัน ในการดำเนินการเพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถนำนโยบายไปสู่การปฏิบัติได้อย่างเป็นรูปธรรม ในการประเมินประสิทธิภาพและประสิทธิผลของการดำเนินงานตามนโยบายหลักและสำคัญด้านสุขภาพของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง มีอำนาจให้ความเห็นชอบร่างข้อเสนอกฎหมาย กฎระเบียบที่มีผลต่อสุขภาพที่ฝ่ายเลขานุการเสนอ ให้ความเห็นต่อรัฐบาลในกรณีพันธสัญญาระหว่างประเทศ แผนงานโครงการ และระเบียบข้อกฎหมายที่จะมีผลกระทบต่อสุขภาพ มีอำนาจตรวจสอบ สั่งการ แก้ไข ปรับปรุงการดำเนินงานของทุกส่วนราชการให้เป็นไปตามนโยบายและยุทธศาสตร์ด้านสุขภาพแห่งชาติ แต่งตั้งคณะอนุกรรมการ และคณะทำงานตามความเหมาะสม

ระดับที่สอง คณะกรรมการสุขภาพเขต (Area Health Board) เป็นกลไกอภิบาลระบบบริการสุขภาพระดับเขต กำหนดนโยบายและให้ความเห็นชอบ การบริหารจัดการด้านสุขภาพ กำหนดมาตรฐาน และกำกับดูแลสถานพยาบาลต่างๆ โดยการกำกับทิศทางระบบบริการสุขภาพเขตผ่านนโยบาย มาตรฐาน และกฎหมาย ให้ความเห็นชอบ แผนพัฒนาระบบบริการ ขยายบริการ (Certificate of need) ภายในเขต โดยบูรณาการทรัพยากร ทั้งงบประมาณ กำลังคน และอุปกรณ์ ครุภัณฑ์ สิ่งก่อสร้าง การลงทุนต่างๆ ของหน่วยบริการทุกสังกัด เพื่อกำกับ จัดบริการสุขภาพในระดับเขต ประเมินความต้องการ วางแผน ร่วมกำหนดนโยบายและให้ความเห็นชอบแผน แผนแม่บท กำลังคน แผนลงทุน ก่อสร้าง ยาและเวชภัณฑ์ แผนนโยบาย ส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคของจังหวัด และการบริหารกองทุนสุขภาพระดับเขต เชื่อมโยงระบบสุขภาพในทุกระดับตั้งแต่ปฐมภูมิ ทุติยภูมิ และตติยภูมิ

รวมถึงการจัดการระบบส่งต่ออย่างมีประสิทธิภาพ ไร้รอยต่อ กำกับติดตามและประสานนโยบายกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับระบบสุขภาพของเขตสุขภาพ

ระดับที่สาม คณะกรรมการส่งเสริมสุขภาพ และป้องกันโรคระดับจังหวัด (Provincial Health Promotion and Disease Prevention Board) เป็นกลไกอภิบาลระบบบริการสาธารณสุขระดับจังหวัด โดยขับเคลื่อนนโยบายด้านสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคของประเทศสู่ประชาชน จัดทำแผนสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคระดับจังหวัด บูรณาการงบประมาณสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค สร้างกลไกการทำงาน ประสานร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ เอกชน และภาคประชาชน พัฒนาสิ่งแวดล้อมและสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ สร้างกลไกความเข้มแข็งชุมชน และพัฒนาศักยภาพด้านสุขภาพให้กับบุคคล ครอบครัว และชุมชน ปฏิรูประบบบริการสาธารณสุขที่เอื้อต่องานสร้างเสริมสุขภาพ ติดตามผลลัพธ์ด้านสุขภาพ

สำหรับในระดับพื้นที่ (District Health Board) มีหน้าที่สำคัญอย่างยิ่งในการสร้างกลไกให้เกิดการดูแลสุขภาพตนเอง การสร้างระบบบริการที่เป็น cluster ที่สามารถแบ่งปันทรัพยากรที่เหมาะสม อำนวยการพัฒนาระบบสุขภาพระดับอำเภอ (District Health System; DHS) ให้บรรลุตามนโยบายและวัตถุประสงค์ อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ให้คำปรึกษา แก้ไขปัญหา เสนอแนะในการพัฒนาระบบสุขภาพระดับอำเภอกับคณะกรรมการ/คณะทำงานที่เกี่ยวข้อง วางแผน พัฒนา และกำกับการพัฒนาระบบสุขภาพระดับอำเภอ ส่งเสริม สนับสนุน ประสานความร่วมมือการดำเนินงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ติดตามประเมินผลและรายงานความก้าวหน้าการพัฒนาระบบสุขภาพระดับอำเภอ ส่งเสริม สนับสนุนการพัฒนาระบบสุขภาพระดับอำเภอ (District Health System; DHS) ให้ครอบคลุมทั้ง 5 ประเด็นสำคัญ (การทำงานร่วมกันระดับอำเภอเป็นเอกภาพ, การพัฒนาและจัดสรรทรัพยากรร่วมกัน, การดูแลสุขภาพตามบริบทที่จำเป็น, การให้คุณค่าและการเชิดชูในเครือข่าย, การมีส่วนร่วมของเครือข่ายและชุมชน)

ส่งเสริม สนับสนุนการแก้ไขปัญหาสุขภาพตามบริบทของพื้นที่ (One District One Project; ODOP) โดยการมีส่วนร่วมของท้องถิ่นและชุมชน.

หมอดื้อ

การจัดระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าครอบคลุมคนไทยทุกคน แต่อยู่ภายใต้การบริหารจัดการของหลายหน่วยงานที่ไม่มีการประสานงานในระดับนโยบายอย่างเป็นเอกภาพ 14 เม.ย. 2561 11:36 14 เม.ย. 2561 11:36 ไทยรัฐ