วันพุธที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ


ขนาด–อายุ พระรอด

โดย พลายชุมพล

มีเหตุที่เป็นแรงจูงใจ ในการเขียนถึง พระรอดพิมพ์ใหญ่ องค์ในคอลัมน์วันนี้ สองเรื่อง

เรื่องแรกที่สะดุดใจ ขนาดพระรอดพิมพ์ใหญ่ ผิวสีเหลืองอมขาว ทฤษฎีคุณเชียร ธีรศานต์ เป็นพระถูกไฟระดับกลางขั้น“อิฐสุกดี” ขนาดน่าจะเท่าพระรอดพิมพ์ใหญ่ทั่วไป

แต่เหตุไฉน จึงเล็ก ถ้าเป็นพระรอดพิมพ์เล็ก หรือพิมพ์ต้อ น่าจะเข้าเค้ากว่า

แม่พิมพ์เป็นพิมพ์ใหญ่ แต่ขนาดเล็กย่อม เพราะถูกไฟแก่ มีความเป็นไปได้ ถ้าเป็นพระเนื้อเขียว ทั้งเขียวคราบแดง หรือเขียวทั้งองค์ หลักใหญ่ย่อม ยึดโยงกับสี เซียนพระรู้ดีทุกคน

เห็นจะต้องทำความเข้าใจกันไว้ก่อน ขนาด ของพระดินเผา เช่น พระรอด ที่ถูกเรียกพิมพ์ใหญ่ พิมพ์กลาง พิมพ์เล็ก พิมพ์ต้อ พิมพ์ตื้นนั้น...ไม่ได้สัมพันธ์กับชื่อเรียก

ขนาดพระจะใหญ่จะเล็กนั้น ผกผันกับความร้อน ถ้าเผาร้อนน้อย ก็ใหญ่ ร้อนปานกลาง ก็เล็กลงๆ

ปัญหาการดูพระรอด ที่สำคัญที่สุดก็คือเป็นพระแท้หรือไม่

ว่ากันด้วยแม่พิมพ์พระรอดพิมพ์ใหญ่องค์นี้ ทุกเส้นสายลายพิมพ์ ตำหนิทุกจุด คงไม่ต้องพูดกันอีก...ตำหนิอยู่ที่ไหน เพราะของปลอมถอดพิมพ์ได้ทุกจุด หลอกตาเซียนน้อยเซียนใหญ่ไว้นานแล้ว

การดูตำหนิในสถานการณ์นี้ จึงอยู่ที่ ตำหนิเป็นธรรมชาติของพระแท้ แค่ไหน ติดมากไป ก็ไม่ดี ติดน้อยไป ก็ไม่ดี ความหนักความเบา ก็เป็นข้อพิจารณา

วันนี้ภาพพระแท้ ที่วงการยอมรับเป็นมาตรฐาน ขยายใหญ่มีให้ดูถมไป ค่อยๆตั้งสติเทียบเคียงให้ดี อย่าหลงตัวเองให้มาก เดิมพันพระรอดแท้นั้น เริ่มกันที่เงินล้าน

พระรอดพิมพ์ใหญ่องค์นี้ เจ้าของตั้งใจทิ้งคราบดินกรุ สีน้ำตาลแก่ให้ดูไว้ในผนัง ตั้งแต่แถวโพธิ์ ร่องฐาน กระทั่งด้านหลัง คราบดินบางๆ ยังเหลือร่องรอยของลายมือ สัญลักษณ์พระรอดแท้ ให้เห็น

เนื้อพระเก่าตามอายุ ใกล้พันปี ดูพระแท้เทียบเคียงให้คุ้นตา คราบดิน ถ้ามี ถ้าไม่สกปรก ปิดความคมชัดของพระเกินไป ทิ้งไว้บ้าง ถือว่าเป็นตัวช่วย

สภาพพระโดยทั่วไปอยู่ในขั้นสมบูรณ์ จมูกปากตา เส้นสังฆาฏิ เส้นนิสีทนะ เส้นน้ำตก เส้นเล็กเส้นน้อย มีหมด ทุกเส้นเป็นธรรมชาติพระแท้

เรื่องที่สอง เรื่องอายุพระรอด รุ่นครูอย่าง “ตรียัมปวาย” บอกไว้นานเต็มที สร้างสมัยพระนางจามเทวี มาสร้างนครหริภุญไชย หรือเมืองลำพูน เมื่อราวๆ 1,200 ปีที่แล้ว

แต่ก็มีรุ่นครูอีกคน คุณอุทัย วิชัยสุทธิจิตร หรือลิ้ม กรุงไทย เขียนไว้ใน“อมตะพระกรุ” ของต้อย เมืองนนท์ ว่า ขอถอยหลังมาอีกสัก 300 ปี สมัย พระยาสรรพสิทธิ์ ครองหริภุญไชย (พ.ศ.1616-1661) จะได้หรือไม่

ลิ้ม กรุงไทย อ้างศิลาจารึก ตชุมมหาเถร ภาษามอญโบราณแห่งวัดเชตวัน (วัดดอนแก้ว) ว่า ท่านได้สร้างถาวรวัตถุต่างๆ รวมทั้งคัมภีร์ยอดพระไตรปิฎกไว้ในวัดมหาวัน

จารึกนี้ สมัยเดียวกับจารึกวัดกู่กุด และจารึกวัดเชตวัน รัชกาลพระยาสรรพสิทธิ์ กล่าวถึงแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ ศาสน-สถานถาวรวัตถุพังเสียหาย พระยาสรรพสิทธิ์ทรงซ่อมสร้างขึ้นใหม่

หลักฐานนี้ เมื่อโยงกับศิลปะพระรอด พระคง ฯลฯ ลิ้ม กรุงไทย บอกว่าตรงกับศิลปะมอญแห่งพุกาม สมัยพระเจ้าครรชิต และพระเจ้าสรปติสิทธู

ความกล้ากำหนดอายุพระเครื่องเมืองลำพูนใหม่ ผมถือว่าเป็นความก้าวหน้า ก้าวสำคัญของวงการพระเครื่องซึ่งโดยปกติไม่ให้ความสำคัญกับประวัติและศิลปะ เท่ากับราคาซื้อขาย

แม้พระรอดพระคง จะถูกลดอายุให้เหลือ 900–800 ปี ก็ไม่น่าจะเป็นปัญหาอะไร เพราะคุณค่าของพระลำพูนนั้น อายุเป็นส่วนหนึ่ง ศิลปะและความนิยมนั้นพุ่งแรงมายาวไกล จนยั้งไม่หยุดฉุดไม่อยู่กันแล้ว.

พลายชุมพล

มีเหตุที่เป็นแรงจูงใจ ในการเขียนถึง พระรอดพิมพ์ใหญ่ องค์ในคอลัมน์วันนี้ สองเรื่อง เรื่องแรกที่สะดุดใจ ขนาดพระรอดพิมพ์ใหญ่ ผิวสีเหลืองอมขาว ทฤษฎีคุณเชียร ธีรศานต์ เป็นพระถูกไฟระดับกลางขั้น“อ 14 เม.ย. 2561 09:46 14 เม.ย. 2561 09:46 ไทยรัฐ


advertisement