ข่าว
  • Thairath Talk
  • 100 year

    ริ้นดำ..แมลงตัวใหม่ของโลก ในไทย..มช.ค้นพบ 31ชนิด

    ไชยรัตน์ ส้มฉุน12 ต.ค. 2553 05:00 น.
    SHARE

    ขนลุก...ตกตะลึงกันไปใหญ่...เมื่อหนุ่มใหญ่ ชาวลำปาง...ป่วยเป็น โรคประหลาด มีตุ่มคันขึ้นตามร่างกายหลายแห่ง และเวลาที่มีอาการคันจะมีหัวของแมลงสีดำชนิดหนึ่งโผล่ออกมา...

    ...เมื่อใช้ปลายมีดเขี่ยและสะกิดหัวแมลงออกมา มากกว่า 40 ตัวต่อวัน...จากการตรวจสอบ พบว่า แมลงชนิดนี้มีชื่อว่า "ริ้นดำ" หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า... ตัวคุ่น เป็นแมลงขนาดเล็ก ชื่อภาษาท้องถิ่นภาคเหนือว่า คุ่น ชาวเขาเผ่า กะเหรี่ยง เรียกตัวเต็มวัยตามลักษณะสีของลำตัวที่ต่างกัน เช่น ผะบอ (คุ่นเหลือง) หรือ คะซู (คุ่นดำ) และเรียกตัวอ่อนว่า ก่อก๊อบ หรือ เกลอะ


    ...ทั่วโลกพบว่ามี แมลงริ้นดำไม่น้อยกว่า 2,060 ชนิด ที่ได้รับการศึกษาและตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ อย่างเป็นทางการแล้ว 24 สกุล แต่มี เพียง 4 สกุลเท่านั้น ที่ถูกรายงานว่ามี นิสัยชอบกัดกินเลือดคน...!!

    ในประเทศไทย มีแมลงริ้นดำที่ ถูกค้นพบแล้วอย่างน้อย 85 ชนิด โดยมี ศ.ดร.เวช  ชูโชติ ภาค วิชาปรสิตวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ หัวหน้าทีมวิจัย ได้ศึกษาและสำรวจความหลากหลายของชนิดแมลงริ้นดำในประเทศไทย มากกว่า 8 ปี ทำให้ค้น พบชนิดใหม่ของโลกไม่น้อยกว่า 31 ชนิด ถือเป็น ประวัติศาสตร์ใหม่แห่งการค้นพบแมลงริ้นดำชนิดใหม่ของโลก ในสกุลเดียวกันมากชนิดที่สุดในประเทศไทย

    ศ.ดร.เวช กล่าวว่า มีแมลงริ้นดำเพียง 5 ชนิดที่พิสูจน์ได้ว่ามี นิสัยชอบกัดกินเลือดคน ได้แก่ แมลงริ้นดำชนิด S.rufibasis และ S.doipuiense (คุ่นดำ) ซึ่งพบชอบกัดกินเลือดคนบนยอดเขาสูงที่มี อากาศหนาวเย็นทั้งปี ความสูงจากระดับน้ำทะเล 1,800-2,500 เมตร แมลงริ้นดำชนิด S.nigrogilvum และ S.chamlongi (คุ่นเหลือง) ซึ่งพบชอบกัดกินเลือดคนในพื้นที่ที่มีระดับความสูง 850-1,500 เมตร และแมลงริ้นดำชนิด S.nodosum (คุ่นดำ) กัดกินเลือดคนที่ระดับต่ำกว่า 700 เมตรลงไป และ มีแมลงริ้นดำอย่างน้อย 2 ชนิด ที่ถูกพิสูจน์ว่าเป็นพาหะใน การนำ โรคหนอนพยาธิฟิลาเรียชนิด Onchocerca spp. ซึ่งอาจติดต่อมาสู่คนได้

    โดยการกัดของ แมลงริ้นดำเพศเมีย ผู้ที่ถูกกัดบางรายอาจ แพ้โปรตีนในน้ำลายอย่างรุนแรง อาจทำให้ เกิดตุ่มหรือแผลพุพองที่ผิวหนัง มีอาการคันอยู่หลายวันหรือนานนับสัปดาห์ บางรายที่ถูกกัดติดต่อกันอาจทำให้มีอาการ ข้อบวม หรือเป็นไข้ ปวดหัว คลื่นไส้ และอาจมีอาการหอบหืด ทำให้เกิดก้อนใต้ผิวหนัง มีอาการผิวหนังอักเสบอย่างรุนแรง ตาอักเสบเรื้อรัง และ อาจบอดในที่สุด

    ...ทางการแพทย์ได้ พยายามที่จะ ทราบชนิดของโปรตีนในต่อมน้ำลาย ของแมลงริ้นดำที่กัดคน เพื่อทำ การศึกษาวิจัยต่อยอดในด้านอื่นๆ ซึ่งอาจนำมาซึ่งวิธีการป้องกันหรือ ลดความรุนแรงของอาการแพ้ของผู้ที่ถูกแมลงริ้นดำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ...

    เนื่องจากแหล่งเพาะพันธุ์ของแมลงริ้นดำอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำไหลบริเวณป่าหรือเชิงดอยถึงยอดเขา ดังนั้น สามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็น ดัชนีบ่งชี้คุณภาพของน้ำ ความอุดมสมบูรณ์และความหลากหลายทางชีวภาพ ของพื้นที่ป่าได้อย่างดีอีกด้วย...

    ผลงานวิจัยชิ้นดังกล่าว โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการค้นพบแมลงริ้นดำชนิดใหม่ของโลก คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยโออิตะ ประเทศญี่ปุ่น จึงมอบ ปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขา Medical Science แก่ ศ.ดร.เวช ชูโชติ เมื่อวันที่ 30 มิ.ย. 53 ที่ผ่านมา...!!

    ไชยรัตน์ ส้มฉุน

    อ่านเพิ่มเติม...

    แท็กที่เกี่ยวข้อง

    ข่าวแนะนำ

    Most Viewed

    คุณอาจสนใจข่าวนี้

    thairath-logo

    ApplicationMy Thairath

    ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
    Trendvg3 logo
    วันศุกร์ที่ 30 ตุลาคม 2563 เวลา 05:50 น.