วันอาทิตย์ที่ 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ซากดาวฤกษ์อาจอธิบายต้นกำเนิด รังสีคอสมิกนอกโลก

Image credits : NASA, ESA, NRAO/AUI/NSF and G. Dubner/University of Buenos Aires

แหล่งกำเนิดของรังสีคอสมิก (cosmic rays) ซึ่งเป็นรังสีที่มีอนุภาคพลังงานสูงจากอวกาศพุ่งเข้ามาในโลกอยู่บ่อยครั้ง เป็นหนึ่งในคำถามที่ท้าทายมากที่สุดของเหล่านักดาราศาสตร์ฟิสิกส์ว่าเกิดขึ้นจากอะไรและมาจากที่ไหน ที่ผ่านมานักวิทยาศาสตร์เชื่อกันว่ารังสีคอสมิกเกิดจากคลื่นกระแทก (shock wave) เป็นผลมาจากการระเบิดของซุปเปอร์โนวา (supernova) ทำให้เกิดริ้วรายของรังสีอนุภาคพลังสูงพุ่งไปทั่วจักรวาล

ตลอดเวลาที่ผ่านมา เหล่านักดาราศาสตร์ก็ได้ศึกษาเนบิวลาปู (The Crab Nebula) ซึ่งมองผ่านกล้องโทรทรรศน์แล้วมีลักษณะคล้ายปู แต่ไม่ได้อยู่ในกลุ่มดาวปู เนื่องจากเนบิวลาแห่งนี้เป็นเศษซากของดาวฤกษ์กลุ่มดาววัวที่ระเบิดอย่างรุนแรงแบบที่รู้จักกันว่าซุปเปอร์โนวา เกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ.1597 อยู่ห่างจากโลก 6,500 ปีแสง ถือเป็นตัวอย่างในการเรียนรู้ที่ดีที่สุดถึงแหล่งกำเนิดรังสีคอสมิก โดยเมื่อเร็วๆนี้นักดาราศาสตร์ฟิสิกส์จากมหาวิทยาลัยอริโซนา ในสหรัฐอเมริกา และมหาวิทยาลัยพอตส์ดัม ในเยอรมนี ได้พยายามไขความกระจ่างเกี่ยวกับแหล่งกำเนิดรังสีคอสมิกเพิ่มขึ้น ด้วยการอาศัยแบบจำลองรังสีแม่เหล็กไฟฟ้าที่เห็นจากเนบิวลาปู การศึกษาพบว่าลำแสงแม่เหล็กไฟฟ้าที่กระจายออกจากเนบิวลาปูอาจเกิดจากประชากรเดี่ยวๆของอิเล็กตรอน ซึ่งสมมติฐานแต่เก่าก่อนบอกว่าเป็นไปไม่ได้ อีกทั้งแหล่งกำเนิดก็แตกต่างจากที่นักวิทยาศาสตร์เคยคิด

นักดาราศาสตร์ฟิสิกส์กลุ่มนี้เผยว่า การเข้าใจถึงความเร่งอนุภาคของวัตถุในอวกาศจะช่วยในการถอดรหัสต้นกำเนิดอนุภาคพลังงานสูงอย่างรังสีคอสมิกที่พบได้เกือบทุกหนแห่งในจักรวาล และหากได้ศึกษาร่วมกับข้อมูลคลื่นกระแทกที่พุ่งกระทบมายังโลกอันเกิดจากการระเบิดของพลาสมา (plasma) บนพื้นผิวดวงอาทิตย์ อาจเพิ่มข้อมูลเชิงลึกในการอธิบายกลไกความเร่งในวัตถุแบบที่เกิดขึ้นที่เนบิวลาปูได้.