วันพุธที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

รักษาอาการปวดด้วย “มอร์ฟีน”

“อาการปวด” เป็นอาการที่ทำให้รู้สึกไม่สบายตัว ไม่มีความสุขในการดำรงชีวิต นอนไม่หลับ ไม่อยากอาหาร แต่อาการปวดเป็นอาการแสดงที่ทำให้เรารู้ว่า มีโรคภัยไข้เจ็บเกิดขึ้นกับร่างกาย การบรรเทาอาการปวดสามารถทำได้ด้วยการใช้ยาแก้ปวดทั่วไป แต่ในบางกรณียาแก้ปวดทั่วไปไม่สามารถทำให้อาการดีขึ้น แพทย์ก็จะนำ “มอร์ฟีน” มาใช้ เพื่อระงับอาการปวดเหล่านั้น

ในทางการแพทย์ การนำมอร์ฟีนมาใช้รักษาอาการเจ็บปวด จัดว่ามีความปลอดภัยและได้ผลที่ดีมาก เพราะเป็นยาที่สามารถรักษาอาการปวดได้เกือบทุกชนิด เช่น นำมอร์ฟีนมาใช้ลดอาการปวดในผู้ป่วยหลังการผ่าตัด และผู้ป่วยโรคเรื้อรังทั่วไป ทั้งนี้ต้องใช้ในปริมาณตามที่แพทย์สั่ง จะทำให้ผู้ป่วยไม่ติดยา เพราะการติดยามอร์ฟีนนั้นเกิดจากการใช้ยาเพื่อความสุขทางอารมณ์ ไม่ใช่เพราะอาการปวด ซึ่งการเสพเพื่อความสุขทางอารมณ์ จะทำให้ผู้ใช้ยาร้องขอยาเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ แตกต่างจากการรักษาที่ผู้ป่วยจะไม่ร้องขอยาเพิ่ม เมื่อควบคุมความปวดได้ดีแล้ว

การนำมอร์ฟีนมาใช้มี 2 แบบ คือ มอร์ฟีนที่ออกฤทธิ์ยาว แพทย์จะสั่งให้กินต่อเนื่อง ตรงเวลาอย่างสม่ำเสมอ และมอร์ฟีนที่ออกฤทธิ์สั้น แพทย์จะสั่งให้กินเสริมในช่วงที่ปวดรุนแรงก่อนถึงเวลาได้ยามอร์ฟีนที่ออกฤทธิ์ยาว

คำแนะนำเมื่อได้รับการรักษาด้วยมอร์ฟีน

1. กินยาตามที่แพทย์สั่งอย่างต่อเนื่องตามเวลาที่กำหนด เพื่อให้สามารถควบคุมอาการปวดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

2. หากยังมีอาการปวดรุนแรง ก่อนถึงเวลาให้ยามอร์ฟีนที่ออกฤทธิ์ยาวตามกำหนด สามารถได้รับยามอร์ฟีนที่ออกฤทธิ์สั้นเพิ่มได้ทุก 2 ชั่วโมง เมื่อใช้ยามอร์ฟีนออกฤทธิ์สั้นมากกว่า 2 ครั้งต่อวัน ควรแจ้งให้แพทย์ทราบ เพื่อปรับขนาดยาให้เหมาะสมต่อไป

3. มอร์ฟีนสามารถใช้ได้กับผู้ป่วยโรคไต ยกเว้นกรณีไตวายรุนแรง โดยเริ่มจากปริมาณน้อยๆ แล้วค่อยๆ เพิ่มขนาดยาตามอาการของผู้ป่วย

4. หากต้องการหยุดยา ควรปรึกษาทีมแพทย์ผู้รักษา ไม่ควรหยุดยาทันที โดยเฉพาะผู้ป่วยที่ใช้ยามานานเกิน 2 สัปดาห์

อาการและผลข้างเคียง

1. อาการท้องผูก มักเกิดกับผู้ป่วยทุกราย จึงควรได้รับการรักษาด้วยยาระบายควบคู่กันไป

2. อาการง่วงซึมจากยา มักเกิดในช่วงแรกของการกินยา หรือหลังการปรับยาเพิ่มขึ้น อาการนี้จะเป็นอยู่ 1-3 วัน จากนั้นผู้ป่วยจะปรับตัวได้และง่วงซึมน้อยลง

3. อาการคลื่นไส้และอาเจียน สามารถเกิดขึ้นได้ตั้งแต่วันแรกไปจนถึง 2 สัปดาห์ หลังการใช้ยา แพทย์อาจให้ยาลดอาการอาเจียนควบคู่กันไปด้วย ซึ่งจะทำให้อาการดีขึ้น แต่หากอาการนี้เกิดขึ้นนานกว่านั้น ควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุโดยด่วน

4. การกดการหายใจจากการใช้ยา อาการนี้พบว่าเกิดน้อยมากหรือไม่มีเลย หากกินยาตามที่แพทย์สั่ง

การนำมอร์ฟีนมาใช้รักษาอาการปวดจึงมีประโยชน์มากต่อผู้ป่วย เพราะช่วยให้อาการปวดลดลง ทำให้ผู้ป่วยสามารถทำกิจวัตรประจำวันต่างๆ และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นด้วย

-------------------------------------------------

แหล่งข้อมูล

พว.อินทิรา มหาวีรานนท์ ในโครงการอบรมประชาชนเรื่อง “ความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้มอร์ฟีน” โดยศูนย์รามาธิบดีอภิบาล คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี วันที่ 25 กรกฎาคม 2560 ณ อาคารศูนย์อุบัติเหตุและเวชศาสตร์ฉุกเฉิน ชั้น 3 คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล.