วันเสาร์ที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

รำลึกวันผู้พิทักษ์ป่า โชคชะตา!ใต้ผืนป่า

ชีวิตเสี่ยงภัยของ “ผู้พิทักษ์ป่า” ยืนหยัดปฏิบัติหน้าที่ภายใต้ผืนป่าแห่งความไม่แน่นอน...ประโยคข้างต้นสะท้อนให้เห็นภาพอันตรายรอบตัวของเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่ากรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชได้อย่างชัดเจน คล้ายๆกับคำที่ว่า “คืบก็ทะเลศอกก็ทะเล”...อะไรก็สามารถเกิดขึ้นได้

28,000 นายที่ปฏิบัติหน้าที่ครอบคลุมอยู่ทั่วประเทศ มีคนเขาบอกว่าชีวิตที่อยู่กลางป่าหากไม่เป็นเจ้าหน้าที่ผู้เคยผ่านงานมาก่อน...ไม่มีทางรู้หรอกว่า “ผู้พิทักษ์ป่า” คืออะไร ต้องมีชีวิตความเป็นอยู่แบบไหน?

แรกเลยคือต้องทำงานด้วยใจ ต้องรอบรู้เรื่องป่า ต้องฝึกฝนร่างกายอย่างหนัก เพื่อเตรียมพร้อมรับมือกับทุกสถานการณ์ที่ไม่คาดฝัน ต้องปกป้องดูแลชีวิตตัวเอง เพื่อนร่วมงาน ดูแลป่าและสัตว์ป่า ต้องลาดตระเวนสำรวจ สังเกตการณ์ ต้องเก็บข้อมูลสัตว์ป่า ต้นไม้ พันธุ์พืช

อันตรายมีรอบตัวทั้งปะทะนายพราน โดนสัตว์ทำร้าย มีสิทธิ์เจออุบัติเหตุบ่อยๆ ตกน้ำ ตกเขา เป็นไข้ป่า อาจถูกชาวบ้านลอบยิงเพราะความขัดแย้งทั้งที่ทำตามหน้าที่รักษากฎหมาย

เจ้าหน้าที่ 2 คนดูแลพื้นที่ป่า 10 ตารางกิโลเมตร เงินเดือนค่าครองชีพไม่มากเลยเมื่อเทียบกับความเสี่ยงและรับผิดชอบแต่ทุกคนทำด้วยใจรัก เสียสละ

นั่นคือ...คำจำกัดความที่เข้าใจง่ายๆของชีวิตผู้พิทักษ์ป่า

13 ก.ย.2556 ชุดลาดตระเวนเจ้าหน้าที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรแนวตะวันออก ได้ออกตรวจตราเพื่อหยุดยั้งขบวนการล่าสัตว์ จนท.พิริยะ เขาหลวง ซึ่งอยู่ในเหตุการณ์ระหว่างยิงปะทะกันเล่าให้ฟังว่า ช่วงเกิดเหตุเป็นเวลากลางคืนมีฝนตกพรำๆตลอดระหว่างเดินฝ่าป่าทึบมีสิ่งผิดปกติห่างจากชุดลาดตระเวนไม่ไกลนักจึงส่งสัญญาณให้พรางตัวและเข้าประจำที่

สักครู่...จึงได้ยินเสียงพูดคุยเป็นภาษาชาวเขาใกล้เข้ามากระทั่งมีแสงจากฟ้าแลบจึงเห็นกลุ่มพรานติดอาวุธสงคราม เจ้าหน้าที่จึงตะโกนให้หยุดและมอบตัว แต่สิ้นเสียงเท่านั้นกลุ่มพรานป่าเปิดฉากยิงใส่ทันที เป็นการยิงในลักษณะผู้ชำนาญการใช้อาวุธสงครามทั้งยิงกราดแบบออโต้ และยิงใส่เป็นชุดๆ

“ผมยิงโต้ตอบไป และรู้สึกชาที่ขาแต่ตอนนั้นไม่กลัว ไม่เจ็บ... ตั้งใจจะจัดการจับกลุ่มพรานให้ได้ พวกเราตะโกนให้หลบพร้อมยิงตอบโต้กันอย่างดุเดือด กระสุนนัดหลังเฉียดที่คอและหมดสติไปมาทราบอีกทีตอนอยู่โรงพยาบาล”

จนท.พิริยะเล่าให้ฟังแม้เวลาจะผ่านมาหลายปีแต่ดูเหมือนว่าเขายังจดจำต่อเหตุการณ์และมีความมุ่งมั่นจะออกไปปฏิบัติหน้าที่พิทักษ์ป่า แต่เนื่องจากบาดแผลรุนแรงถึงขาข้างขวาหักจึงไม่อาจเดินป่าได้ดังเดิม ปัจจุบันเจ้าหน้าที่พิริยะทำหน้าที่เป็นฝ่ายธุรการประจำสถานีเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรแนวตะวันออก อ.อุ้มผาง จ.ตาก ใครที่แวะเวียนผ่านไปที่นั่นสามารถพบปะพูดคุยกับเขาได้ และยังมีเจ้าหมอกเลียงผาขวัญใจชาวเน็ต ซึ่งหากโชคดีจะออกมาต้อนรับด้วย

ข้อมูลรายละเอียดในการปะทะกับกลุ่มพรานครั้งนั้นยังมีเจ้าหน้าที่เสียชีวิต 2 นายคือ นายอานทอง งามยิ่ง นายบุญกิจ อินทปัญญา และบาดเจ็บ 2 นายคือ จนท.พิริยะ และนายสนั่น องค์การ ฝ่ายตรงข้ามเสียชีวิต 1 คือ นายกี แซ่ม้า ต่อมา...นายคะนึง แซ่ม้า อายุ 65 ปี หัวหน้าแก๊งนายพรานติดอาวุธกับพวกเข้ามอบตัว

จากวีรกรรมอันเสียสละของเจ้าหน้าที่ทุกนายและในทุกๆปีมักมีการสูญเสียให้เห็นอยู่ตลอด กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดย พล.อ.สุรศักดิ์ กาญจนรัตน์ มีนโยบายให้ความสำคัญในการช่วยเหลือเยียวยามาโดยตลอด...เจ้าหน้าที่คนใดที่บาดเจ็บหากเมื่อรักษาจนเป็นปกติแล้วยังสามารถเลือกทำงานต่อไปได้ตามความเหมาะสม เช่นจากภาคสนามที่เคยออกลาดตระเวนอาจมาเป็นเจ้าหน้าที่ฝ่ายธุรการหรืออื่นๆได้

นับจากปี 2559 จนถึงปัจจุบันมีเจ้าหน้าที่บาดเจ็บและเสียชีวิตจากการปฏิบัติหน้าที่ทั้งสิ้น 33 ราย ธัญญา เนติธรรมกุล อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช บอกว่า กรมจึงมีแนวคิดจัดกิจกรรมวิ่งเพื่อผู้พิทักษ์ป่า “Run for Rangers” เพื่อสมทบทุนสวัสดิการช่วยเหลือเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าของ 3 หน่วยงานคือกรมอุทยานฯ กรมป่าไม้ และกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง

กิจกรรมวิ่งสมทบทุนที่ว่านี้มีทั้งหมด 4 โปรแกรม คือ อุทยานเขาสก จ.สุราษฎร์ธานี เมื่อวันที่ 29 ก.ค.2560 อุทยานแห่งชาติเอราวัณ จ.กาญจนบุรี และอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ จ.เชียงใหม่ เมื่อวันที่ 23 ก.ค.2560 โปรแกรมสุดท้ายคือที่อุทยานเขาใหญ่ จ.ปราจีนบุรี วันที่ 30 ก.ค.2560

น่าดีใจว่า...ทุกรายการนั้นประชาชนให้การตอบรับเป็นอย่างดี

รวมรายได้ทั้งสิ้น 2,179,999 บาท ซึ่งนำเข้าสมทบเป็นกองทุนผู้พิทักษ์ป่าในสังกัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมไปเรียบร้อยแล้ว

สำหรับการจัดงานวันเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าโลกประจำปี 2560 หรือที่เรียกสั้นๆว่า “วันผู้พิทักษ์ป่า” นั้นได้จัดขึ้นเมื่อวันที่ 31 ก.ค.ที่ผ่านมา ตามที่สมาชิกสหภาพสากลได้กำหนดให้วันที่ 31 ก.ค.ของทุกปี...เป็น “วันเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าโลก”

เพื่อเป็นวันรำลึกถึงเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าที่บาดเจ็บและเสียชีวิตจากการดูแลทรัพยากรธรรมชาติ อีกทั้งยังสนับสนุนให้เจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าเป็นหัวใจหลักในการทำหน้าที่ เป็นแนวหน้าในการอนุรักษ์พื้นที่ป่า

“การให้ความสำคัญกับวันนี้เป็นอีกวิธีหนึ่งที่สร้างขวัญกำลังใจให้กับเจ้าหน้าที่ป่า เป็นการรำลึกถึงคุณงามความดี ความเสียสละของเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่า อีกทั้งยังเป็นการประชาสัมพันธ์การดำเนินงานของกรมอุทยานแห่งชาติฯในด้านการป้องกันทรัพยากรธรรมชาติของประเทศด้วย”

การจัดงานวันเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าโลกประจำปี 2560 จัดขึ้นที่อุทยานเขาใหญ่ จ.นครราชสีมา มีผู้เข้าร่วมทั้งจากกรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่า และพันธุ์พืช กรมป่าไม้ กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง องค์กรระหว่างประเทศ ผู้แทนจากองค์กรภาคเอกชน ตัวแทนจากผู้พิทักษ์ป่า 1,300 คน พร้อมทั้งการมอบโล่เกียรติคุณแก่ญาติของเจ้าหน้าที่ผู้เสียชีวิตและได้รับบาดเจ็บขณะปฏิบัติหน้าที่ 13 ราย และมอบเงินเข้ากองทุนผู้พิทักษ์ป่า การบรรยายและสาธิตเรื่อง “นวัตกรรมการป้องกันรักษาป่า ยุค 4.0” โดยหัวหน้าอุทยานทับลานและผู้แทนจาก WCS หรือสมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า ซึ่งก่อตั้งมายาวนาน 120 ปี มีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับทั่วโลก

อธิบดีฯธัญญา บอกอีกว่า ปัจจุบันกรมอุทยานฯมีเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าทั้งลูกค้าประจำ และพนักงานราชการ พนักงานค่าจ้างตอบแทน กระจายปฏิบัติหน้าที่อยู่ทั่วประเทศเกือบสามหมื่นชีวิต ขณะที่มีกองทุนที่สนับสนุนงานเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าของกรมอุทยานฯ 2 กองทุนคือ กองทุนสงเคราะห์เจ้าหน้าที่ประสบภยันตรายในการปฏิบัติหน้าที่ กับกองทุนสวัสดิการกรมอุทยานฯซึ่งจะเป็นกองทุนหลักในการสนับสนุนกิจกรรมต่างๆ

เช่น เสียชีวิต ได้รับบาดเจ็บจากการปฏิบัติหน้าที่หรือทุพพลภาพ ซึ่งสถิติในช่วงปี 2557-2559 มีเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าเสียชีวิตจำนวน 36 ราย...บาดเจ็บสาหัส 14 ราย...ได้รับบาดเจ็บ 25 ราย รวม 75 ราย และในปีงบประมาณ 2560 มีเจ้าหน้าที่เสียชีวิต 2 ราย...บาดเจ็บ 3 ราย

งานปีนี้...เพื่อสร้างขวัญกำลังใจได้นิมนต์พระพรหมมังคลาจารย์ (เจ้าคุณธงชัย) วัดไตรมิตรฯ มาประพรมน้ำพระพุทธมนต์ในพิธีถวายสัตย์ปฏิญาณ และ พล.อ.สุรศักดิ์ กาญจนรัตน์ รมว.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ยังมอบเงิน...มอบทุนการศึกษาให้กับบุตร ธิดา ผู้พิทักษ์ป่าจำนวน 205 ทุน

“ผู้พิทักษ์ป่า” วีรบุรุษผู้ทำงานด้วยหัวใจ ดำรงไว้ซึ่งความสมดุลแห่งสัตว์ป่าและธรรมชาติ...และนี่คือวีรกรรมความเสียสละที่ยืนหยัดปฏิบัติหน้าที่ภายใต้ผืนป่าแห่งความไม่แน่นอน.