วันอังคารที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ปฏิบัติการแบ่ง 3 สยาม

การเมืองเรื่องใหญ่ ต้นสมัยรัชกาลที่ 5 หลังไฟไหม้วังหลวง วังหน้า ขอลี้ภัยไปอยู่กับกงสุลอังกฤษ ในบรรยากาศที่ฝรั่ง ทั้งอังกฤษ ฝรั่งเศส จ้องเป็นเหตุแบ่งประเทศสยาม...ว่าหนักหนาแล้ว...นั้น

เมื่อหม่อมเจ้าฉวีวาด สะใภ้วังหน้า ขนคณะละครหลวงลงเรือใบหนีออกปากอ่าว วังหลวงใช้เรือกลไฟตาม แต่ตามไม่ทัน นี่คือคดีกบฏ

กฎหมายสมัยนั้น ให้เอามารดามารับโทษแทน นอกจากถูกเฆี่ยน ติดคุก 1 ปีแล้ว ยังถูกริบราชบาตร

มีเรื่องเล่า หม่อมเจ้าคำรบ อนุชาท่านหญิงฉวีวาด ชันษา 8 ปี ขาดพระมารดา จึงมีชีวิตลำบาก หม่อมยายเก็บพุทราใส่ถาดให้หลาน แบกไปขายหน้าโรงหวย

เมื่อหม่อมเจ้าหญิงฉวีวาดไปถึงเขมร นักองราชาวดี พระสหายในวัยเยาว์เติบโตด้วยกันในกรุงเทพฯ เสวยราชย์เป็นกษัตริย์กัมพูชา สมเด็จพระนโรดมพรหมบริรักษ์ ทรงโปรดละครอยู่แล้ว ทรงต้อนรับด้วยไมตรี

คณะละครที่หม่อมเจ้าหญิงฉวีวาดนำลงเรือไป เป็นคณะละครเจ้าจอมอำภา ในรัชกาลที่ 2 พระมารดากรมขุนวรจักรธรานุภาพ จึงเป็นต้นแบบฝึกละครไทยให้ราชสำนักเขมร

ความชื่นชมในฝีมือละคร...แปรเป็นความเสน่หา มีเรื่องเล่าว่า ต่อมา สมเด็จพระนโรดมพรหมบริรักษ์ได้สถาปนาหม่อมเจ้าหญิงฉวีวาดเป็นพระราชเทวี มีพระโอรส 1 องค์ พระองค์เจ้าพานคุลี

เรื่องเล็กๆหม่อมเจ้าหญิงฉวีวาด สะใภ้วังหน้าหนีไปเขมร ซ้ำเติมรอยแปลกแยกวังหลวง วังหน้า ช่วงเวลานี้เอง อังกฤษฝรั่งเศสก็ฉวยโอกาส เสนอแบ่งประเทศสยามออกเป็นสามส่วน

ตะวันออกเจ้าพระยา ถวายรัชกาลที่ 5 ตะวันตกเจ้าพระยาไปถึง แม่น้ำแม่กลอง ให้สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ปกครอง ใต้ฝั่งแม่น้ำแม่กลองไปถึงหัวเมืองมลายู ให้กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ

แน่นอน สยามเป็นสามส่วนแล้ว เพื่อเป็นหลักประกันไม่ให้พิพาทกัน อังกฤษฝรั่งเศสเสนอตัวเป็นพี่ใหญ่

ประเด็นพิพาทวังหลวง วังหน้า เป็นเรื่องใหญ่ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าฯ ทรงเร่งคลี่คลาย...

ทรงส่งเรือเร็วไปรับสมเด็จเจ้าพระยาฯ (ช่วง บุนนาค) ซึ่งขณะนั้นพ้นจากตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแล้ว จากราชบุรี ให้ไปเฝ้ากรมพระราชวังบวรฯ ขอให้กลับวังหน้า

สมเด็จกรมพระราชวังบวรฯ บ่ายเบี่ยงว่า ทรงขออารักขากับอังกฤษแล้ว ขอฟังกงสุลอังกฤษว่าประการใด

รัชกาลที่ 5 จึงมีพระราชหัตถเลขาไปยืนยัน “การที่เจ้าคุณ มาบอกว่า กลัวฉันจะฆ่าเธอ การนี้ฉันไม่ได้คิดเลย” ทรงย้ำว่า “ฉันเสียใจนัก เธอทำการถึงเพียงนี้ จะพาให้เสียชื่อติดแผ่นดินไปทั้งสองฝ่าย”

แผนแบ่งสยามของฝรั่งไม่คืบหน้า กรมพระราชวังบวรฯ และสมเด็จเจ้าพระยาฯ ทรงรู้ทัน ไม่ยอมเล่นด้วย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าฯ ทรงยืนยันกับตัวแทนรัฐบาลอังกฤษ ที่เสนอความหวังดี (ประสงค์ร้าย) ว่า

เป็นเรื่องความขัดแย้งในราชตระกูล พระองค์สามารถจัดการเองได้

โรม บุนนาค เขียนไว้ใน รักในมุมลับของสยาม (สำนักพิมพ์สยามบันทึก) ว่า กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ สิ้นพระชนม์ 28 ส.ค.2428 พระชนมายุ 48 พรรษา เช่นเดียวกับวังหน้าองค์ก่อนๆ ที่สิ้นพระชนม์ไปก่อนวังหลวง

4 ก.ย.2428 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการให้เลิกธรรมเนียมตั้งวังหน้าที่ยึดถือมาแต่รัชกาล ที่ 1 กลับไปใช้ตามพระราชกำหนด ที่ตราไว้ในสมัยพระเจ้าอู่ทอง พ.ศ.1903

ยกพระราชโอรสองค์โตที่เกิดจากพระมเหสี เป็นองค์รัชทายาท

ส่วนหม่อมเจ้าหญิงฉวีวาดนั้น ขึ้นสมัยรัชกาลที่ 6 ก็กลับไทย บวชชีอยู่พักหนึ่ง สึกออกมาใช้ชีวิตสงบ สิ้นชีพิตักษัย เมื่อพระชันษา 80

ม.ร.ว.คึกฤทธิ์เล่าว่า ท่านเสวยข้าวเช้าราวๆตีสองของวัน ของเสวยก็แปลก เช่น เปลือกส้มเขียวหวานจิ้มน้ำพริก เวลาดึก ท่านก็มักปลุกหม่อมหลานมาเล่าเรื่องอะไรต่อมิอะไรให้ฟัง

เรื่องแปลกบางเรื่องของท่าน มีคนรุ่นหลังๆติดตามสืบค้นว่า... ไม่จริง.

กิเลน ประลองเชิง