advertisement

เทศกาลหยวนเซียว

โดย บาราย 3 ก.พ. 2556 05:00

เทศกาลหยวนเซียว (ราตรีเพ็ญแรก) ซึ่งชาวจีนจัดในวัน 15 ค่ำ เดือนอ้าย ถือเป็นเทศกาลย่อยปิดท้ายเทศกาลตรุษจีน โจวเซี่ยวเทียน เขียนภาษาจีน อาจารย์ถาวร สิกขโกศล แปลเป็นไทย (สำนักพิมพ์มติชน) มีตำนานเล่าเอาไว้สองเรื่อง

ตำนานแรก เกิดขึ้นในสมัยราชวงศ์ฮั่น (206-220 ก่อน ค.ศ.) หลังพระเจ้าฮั่นฮุ่ยตี้สวรรคต หลี่ว์ไทเฮา พระพันปีหลวงกุมอำนาจ พวกแซ่หลี่ว์ก็เริ่มก้าวก่ายอำนาจราชการ จนบ้านเมืองวุ่นวาย

จนเมื่อหลี่ว์ไทเฮาสิ้นพระชนม์ เฉินผิงกับโจวป๋อ กับพวก ฉวยโอกาสกำจัดพวกแซ่หลี่ว์ แล้วอัญเชิญหลิวเหิงขึ้นครองราชย์ พระนามฮั่นเหวินตี้

เพื่อเฉลิมฉลองความสำเร็จครั้งนี้ พระเจ้าฮั่นเหวินตี้ ได้สั่งให้จุดประทีปโคมไฟตลอดคืนร่วมฉลองกับประชาชน และให้เรียกนามเทศกาลนี้ว่า “หยวนเซียว”

อีกตำนาน เกิดขึ้นในสมัยพระเจ้าฮั่นอู่ตี้ วันหนึ่งตงฟางซั่ว ขุนนางคนโปรดของฮ่องเต้ พบนางกำนัลคนหนึ่งกำลังจะโดดน้ำฆ่าตัวตาย จึงรีบเข้าไปห้ามและถามสาเหตุ

นางกำนัลคนนี้ชื่อ “หยวนเซียว” เข้าวังมาหลายสิบปี ไม่เคยกลับไปเยี่ยมบ้าน เกิดความคิดถึงบ้าน จนกระทั่งคิดฆ่าตัวตาย ตงฟางซั่วฟังแล้วก็เห็นใจ วางแผนให้เธอได้กลับไปอยู่พร้อมหน้ากับคนในครอบครัว

แผนเริ่มขึ้น ตงฟางซั่ว เปิดร้านหมอดูทายอักษร ที่เมืองฉางอาน เมืองหลวง ใครมาดูเขาก็ทำนาย “กลางเดือนอ้ายจะเคราะห์ร้ายถูกไฟคลอก” เหมือนกันทุกคน ข่าวนี้แพร่หลายจนทำให้ตื่นตระหนกกันไปทั้งเมืองหลวง

พระเจ้าฮั่นอู่ตี้ทราบเรื่อง ถามตงฟางซั่วก็ทูลว่า “อัคคีเทพ อยากกินทางหยวน (ขนมบัวลอยมีไส้ เหมือนบัวลอยน้ำขิงปัจจุบัน) และบังเอิญตงฟางซั่วทราบว่าในวังมีนางกำนัลชื่อหยวนเซียว เชี่ยวชาญทำขนมบัวลอย

พระเจ้าฮั่นอู่ตี้ก็โปรดให้นางทำถวาย สนองความปรารถนาของอัคคีเทพ และพร้อมกันนั้นก็ให้จุดประทีปโคมไฟในคืนเพ็ญกลางเดือน

ถึงวันตามคำทำนาย ไม่ปรากฏเหตุเภทภัยใดเกิดขึ้น ถือว่าการทำขนมบัวลอยแก้เคล็ดได้ผล ตง–ฟางซั่วถือเป็นโอกาสแนะให้พระเจ้าฮั่นอู่ตี้ให้บำเหน็จรางวัล ปล่อยนางหยวนเซียวกลับไปอยู่กับครอบครัว

นับจากครั้งนั้น ถึงวันเพ็ญกลางเดือนอ้าย ทุกปี คนจีนก็ทำขนมบัวลอยใส่ไส้ และจุดประทีปโคมไฟเฉลิมฉลอง และตั้งชื่อเทศกาลตามชื่อนางหยวนเซียว ต่อเนื่องยาวนานจนมาถึงบัดนี้

อาจารย์ถาวร สิกขโกศล บอกว่า เทศกาลตรุษจีนในสมัยก่อน มีช่วงเวลายาวนานกว่าเทศกาลตรุษจีนสมัยนี้ คือเริ่มเปิดฉากตั้งแต่วัน 8 ค่ำ  เดือนอ้าย เดือน 12 เป็นต้นไป

วัน 8 ค่ำ เดือน 12 โบราณเรียกว่า “ล่าญื่อ” แปลว่าวันล่า คือล่าสัตว์มาเซ่นไหว้เทวดาและบรรพชน โดยทั่วไปเรียกว่าวัน “เทศกาลล่าปา” อาหารประจำเทศกาลนี้ คือล่าปาโจว (โจ๊กล่าปา มีลักษณะเป็นข้าวเหนียวเปียกรวมมิตร) ใช้ของ 8 อย่างต้มรวมกัน

แต่ละถิ่นใส่ของแตกต่างกัน ล่าปาโจวของมณฑลเจียงจู กับมณฑลเจ้อเจียง ส่วนมากใช้ข้าวเหนียว ข้าวเจ้า ข้าวฟ่าง ลูกเดือย กระจับ เกาลัด ถั่วแดง และพุทราเชื่อม

มณฑลเสฉวนนิยมใช้ข้าวเจ้า ข้าวเหนียว ถั่วเหลือง ถั่วลิสง เนื้อติดมัน เต้าหู้แห้ง และอื่นๆ

เหตุที่ต้องใช้ส่วนผสมที่แตกต่างกัน มีหลายสูตร เพื่อแข่งขันรสชาติ และความน่าสนใจ

คืนสิ้นปี 15 ค่ำ เดือน 12 เป็นตัวแท้ของเทศกาล รุ่งขึ้นวัน 1 ค่ำ เดือนอ้าย เป็นวันที่คึกคักที่สุดครั้งที่สอง

แล้วยังมีกิจกรรมต่อเนื่องไปจนถึงวัน 15 ค่ำ เทศกาลหยวนเซียว ถือเป็นวันคึกคักที่สุดครั้งที่สาม

แล้วม่านเทศกาลตรุษจีน ก็ปิดลง

บาราย

โหวตข่าวนี้
advertisement

คลิก

ติดตามรายการสด

พร้อมชมรายการย้อนหลัง
advertisement