ไทยรัฐออนไลน์

เรื่องหนึ่งในหนังสือ  เปิดกรุความเร้นลับ 8000  ปี  ประวัติศาสตร์จีน  (สำนักพิมพ์ หยินหยาง) หลิว จวินจู่ เรียบเรียง ทำนุ นวยุค แปล ชื่อ พงศาวดารสามก๊ก แต่งขึ้นในสมัยใด ใครเป็นผู้แต่ง

เมื่อสุมาเอี่ยม หลานสุมาอี้ ชิงราชสมบัติเว่ยแล้ว ตั้งราชวงศ์จิ้น เฉินโซ่ว หรือตั้งซิ่ว (ค.ศ.233-297) ชาวแคว้นสู่ (แคว้นเล่าปี่) พเนจรไปอยู่แคว้นจิ้น

จางหัว เสนาบดีการช่างราชสำนักจิ้น  ชื่นชมสติปัญญาความสามารถ จึงช่วยให้เป็นหัวหน้าฝ่ายอาลักษณ์ ทำหน้าที่รวบรวมและเรียบเรียงประวัติศาสตร์

เฉินโซ่วลงมือเขียนพงศาวดารสามก๊ก เมื่ออายุได้ 48 ปี เขาใช้ข้อมูลจากหนังสือซู และหนังสืออู๋ซู ของราชสำนักเว่ย (ฝ่ายโจโฉ) และหนังสือเว่ยล่วย ประวัติเว่ยโดยสังเขป ที่เอกชนเขียน เป็นข้อมูลพื้นฐานในการเขียนประวัติศาสตร์แคว้นเว่ย และแคว้นอู๋

ส่วนข้อมูลราชสำนักสู่ (ฝ่ายเล่าปี่) ไม่ได้มีบันทึกประวัติศาสตร์และพงศาวดารเอาไว้ เฉินโซ่วเป็นศิษย์เฉียงโจ นักประวัติศาสตร์เลื่องชื่อของยุคนั้น...มีนิสัยใฝ่รู้ ติดตามความเป็นไปของแคว้นสู่ใกล้ชิด ก่อนเวลาแคว้นสู่ล่มสลาย...ลงมือรวบรวมข้อมูลเอง

ไม่ปรากฏว่า เฉินโซ่วเขียนพงศาวดารสามก๊กจบในปีใด มีบันทึกว่า เขาตายเมื่ออายุได้ 65 ปี

จางหัวชอบหนังสือพงศาวดารสามก๊กมาก กราบทูลจักรพรรดิ ให้แต่งตั้งเฉินโซ่วเป็นจงซูหลาง (เลขาธิการราชสำนัก ฝ่ายร่างพระราชกฤษฎีกา แต่ถูกเสนาบดีผู้มีอำนาจริษยา จึงได้เป็นเพียงตำแหน่งผู้เรียบเรียงพระราชพงศาวดาร

พงศาวดารจิ้นซู บันทึกว่า หลังเฉินโซ่วตาย ฟ่านจุนได้กราบทูลพระเจ้าจิ้นตี้ ยกฐานะ พงศาวดารสามก๊ก ขึ้นเป็นหนังสือประวัติศาสตร์ฉบับทางการ พระเจ้าจิ้นตี้ส่งคนไปคัดลอกถึงบ้านเฉินโซ่ว ที่เมืองลกเอี๋ยง

พงศาวดารสามก๊กฉบับเฉินโซ่ว มีฐานะเป็นหนังสือประวัติศาสตร์ฉบับสมบูรณ์ ก็ต่อเมื่อเขาตายไปหลายปีแล้ว

ค.ศ.429 สมัยพระเจ้าซ่งเหวินตี้ เผยชงจือ เลขาธิการราชสำนัก ได้เริ่มศึกษาพงศาวดารสามก๊ก โดยใช้ข้อมูลหลักของเฉินโซ่ว ซึ่งเมื่อถึงเวลานั้น ข้อเขียนของเขาก็หายหกตกหล่นไปมาก

เผยชงจือต้องค้นข้อมูลเพิ่ม บางเรื่องก็คัดเลือกหรือเก็บตกจากคำเล่าลือ หรือนิทานชาวบ้าน ที่เฉินโซ่วรวบรวมไว้ แต่ไม่นำมาใช้ เอามารวมไว้ด้วยกัน เมื่อ
เห็นว่ามากพอ  ก็เริ่มเขียนอรรถาธิบาย  และคำวิพากษ์วิจารณ์

หนังสือเล่มใหม่เล่มนี้ จึงโตกว่าเล่มของเฉินโซ่วที่เขียนไว้แต่เดิม

หนังสือประวัติศาสตร์สามก๊กถูกรวมเป็นเล่มเดียวกัน ในสมัยราชวงศ์ซ่งเหนือ และนับแต่นั้น จึงเรียกกันว่า พงศาวดารสามก๊ก

ต่อมาพงศาวดารสามก๊ก ก็ได้รับความนิยมแพร่หลาย และได้รับการยกย่องว่า เป็นหนังสือประวัติศาสตร์ยิ่งใหญ่ เทียบเท่ากับหนังสือประวัติศาสตร์ สื่อจี้ ฮั่นซู และโฮ่วฮั่นซู ผู้รู้เรียกหนังสือสี่เล่มรวมกันว่า ตำนานสี่.

บาราย