advertisement

อำนาจกับระบบอุปถัมภ์

โดย หมัดเหล็ก 18 มิ.ย. 2555 05:00

ตั้งแต่ต้นปีที่ผ่านมาหลังพรรคเพื่อไทยได้เป็นแกนนำในการ จัดตั้งรัฐบาล เคยเกริ่นไปแล้วว่า การเมืองบนถนนจะหมดยุค การต่อสู้ทางการเมือง จะมุ่งไปสู่กระบวนการยุติธรรม คดีความ ทางการเมืองจะถูกรื้อฟื้นขึ้นมาเป็นเกมช่วงชิงอำนาจทางการเมืองกันอีกกระทอก

ภาพการต่อสู้ชิงอำนาจทางการเมืองไทยมีความชัดเจนแม้จะพยายาม ลับ ลวง พราง แค่ไหนก็ตาม วิกฤติการเมืองแต่ละครั้งมักจะเริ่มต้นและจบลงด้วยอำนาจของศาล ทหาร โดยมีสื่อเป็นองค์ประกอบ

ราษฎรอาวุโส นพ.ประเวศ วะสี พูดถึงเรื่องของ พ.ร.บ. ปรองดองแห่งชาติเอาไว้ว่า เป็นเรื่องค่อนข้างยาก พอเห็นออกกฎหมายก็ทะเลาะกันแล้ว การที่ยังไม่ยับยั้งการออก พ.ร.บ.ปรองดองจะทำให้เกิดความรุนแรงหรือไม่นั้น ใครเป็นรัฐบาลก็ไม่อยากให้เกิดความรุนแรง แต่หากเกิดความรุนแรงก็จะเกิดจากรัฐเพราะรัฐมีอำนาจ

ความเห็นของ นพ.ประเวศก็คือ รัฐบาลมีบทบาทต่อ สถานการณ์บ้านเมือง จะรุนแรงหรืออยู่ในความสงบเรียบร้อย ไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้นก็ตาม รัฐบาลก็จะได้รับผลกระทบและความเสียหาย ตามมา ซึ่งจะต้องรับผิดชอบทั้งขึ้นทั้งล่องอยู่ดี ขึ้นอยู่กับว่า รัฐบาลจะมีวิจารณญาณในการที่จะใช้อำนาจอย่างไรเท่านั้น

ปัญหาเหตุแห่งวิกฤติการเมืองบ้านเราพูดง่ายแต่ทำยาก ฝ่ายบริหาร นิติบัญญัติ และตุลาการ ไม่สามารถใช้อำนาจอย่างตรงไปตรงมา ประกอบกับกฎหมายและองค์ประกอบของการตัดสินใจมีช่องโหว่ที่จะทำให้เกิดการบิดเบือนได้ง่าย ถ้าบุคลากรผู้ปฏิบัติตัดสินใจโดยใช้อารมณ์และความรู้สึกในการชี้ผิดชี้ถูกก็สามารถที่จะทำได้ โดยเฉพาะองค์กรที่สาธารณชนไม่สามารถตรวจสอบหรือทักท้วงได้

ข้อสังเกตอย่างหนึ่งที่ทำให้เกิดวิกฤติบ้านเมืองในระยะยาวก็คือ การผูกขาดอำนาจการบริหาร ของสถาบันหลักและมุ่งแต่จะแสวงและสงวนอำนาจเอาไว้อย่างถาวร แตะต้องไม่ได้ นักการเมืองพรรคการเมืองที่เคยมีอำนาจ  เป็นแกนนำของอำนาจก็ยึดติดในอำนาจ จนกลายเป็นการเสพติดอำนาจ

อีกประเด็น คือระบบอุปถัมภ์ ที่ทำลายกลไกในสังคมเกือบ จะทุกสังคม ไม่ละเว้นสังคมทางโลกและทางธรรม  ระบบเครือญาติ เพื่อนฝูง เจ้านาย ผู้มีพระคุณ ทำให้เหตุผลและหลักการถูกบิดเบือนได้ในทุกสถานการณ์

สุดท้ายระบบอุปถัมภ์ก็ทำลายทั้งอำนาจและหลักการรัฐมีอำนาจแต่ไม่สามารถที่จะใช้อำนาจได้อย่างเต็มที่เพราะเกรงว่าจะกระทบกับอำนาจที่มีอยู่ ฝ่ายที่เคยมีอำนาจสูงสุดอยู่แล้วก็ไม่ยอมปล่อยให้อำนาจที่มีอยู่ถูกลิดรอน ไม่ว่าจะถูกหรือผิดก็ตาม

ปัญหาบ้านเมืองที่ติดหล่มจมปลักอยู่ทุกวันนี้ ที่ ประชาธิปไตยยังล้มลุกคลุกคลาน ที่ชาวบ้านยังถูกจับเป็นตัวประกันทั้งปีทั้งชาติ มีคนกลุ่มหนึ่งสำลักประชาธิปไตย   คนอีกกลุ่มหนึ่งโหยหาประชาธิปไตย ก็เพื่ออำนาจ.


หมัดเหล็ก

โหวตข่าวนี้