เรื่องราวเกี่ยวกับจริยธรรมเป็นสิ่งที่ทุกฝ่ายในสังคมเรียกร้องต้องการให้หยั่งรากลึกลงในจิตใจของทุกคน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวงราชการ
แต่ถ้าให้เอ่ยถึง จริยธรรม แล้วอาจมีความเข้าใจไม่ตรงกันชัดเจนทีเดียวว่าการประพฤติปฏิบัติมากน้อยเพียงไหนถึงจะตรงความหมาย
ผู้ที่อุทิศตัวในการผลักดันเรื่องนี้และพยายามทำความกระจ่างให้มากที่สุดคนหนึ่งคือ นายประวีณ ณ นคร อดีตเลขาธิการ ก.พ.และปัจจุบันยังเป็นกรรมการ ก.พ.ผู้ทรงคุณวุฒิ
ในโอกาสหนึ่งเมื่อไม่นานมานี้ท่านได้รับเชิญจาก ศูนย์ส่งเสริมจริยธรรม สำนักงาน ก.พ.ให้ไปบรรยายเรื่องปรัชญาและแนวคิดหลักเกี่ยวกับจริยธรรม ในการสัมมนากรรมการจริยธรรมของส่วนราชการต่างๆ
เนื้อหาสาระเรื่องนี้มีคุณค่าที่สุดจึงขออนุญาตถอดเอา หัวใจ ของเรื่องราวมาให้รับทราบทั่วกันโดยสังเขป
อดีตเลขาธิการประวีณ ระบุว่า การบรรยายในวันนี้จะพูดในแง่ทฤษฎีหรือหลักแหล่งความรู้เกี่ยวกับจริยธรรมจะไม่พูดถึงการปฏิบัติตามประมวลจริยธรรม แต่จะพูดถึงเนื้อหาสาระเกี่ยวกับความหมายของจริยธรรม จุดมุ่งหมายของจริยธรรมและการรักษาจริยธรรม
ในประเด็นของความหมายของจริยธรรมนั้น คำว่า “จริยธรรม” มีในรัฐธรรมนูญมาตรา 279 และในพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551 มาตรา 79
คำที่เกี่ยวกับจริยธรรม พิจารณาจากรัฐธรรมนูญและกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือน ปรากฏว่ามีคำที่เกี่ยวกับจริยธรรม อยู่ 4 คำ คือ
1.จริยธรรม 2.มาตรฐานจริยธรรม 3.ประมวลจริยธรรม 4.พฤติกรรมทางจริยธรรม
ความหมายของคำว่า “จริยธรรม” มาจากคำว่า “จริย” และ “ธรรม”
“จริย” แปลว่า “ความประพฤติ” “ธรรม” มีความหมายหลายอย่างในที่นี้ขอแปลว่า “สภาพที่ทรงไว้โดยชอบ” เมื่อรวม 2 คำเป็น “จริยธรรม” จะหมายถึง “สภาพที่ทรงไว้ซึ่งความประพฤติโดยชอบ” ตรงกับภาษาอังกฤษว่า “ETHICS”
สรุป ความหมายของคำว่า “จริยธรรม” (Ethics) ที่จะนำมาใช้กับข้าราชการนั้น หมายถึง “สภาพที่ทรงไว้ซึ่งความประพฤติโดยชอบ” ซึ่งเป็น “นามธรรม”
เมื่อกำหนดเป็น “รูปธรรม” เป็นข้อห้าม หรือข้อปฏิบัติทางจริยธรรมจะเรียกว่า “มาตรฐานทางจริยธรรม” (Ethical Standard) ซึ่งรัฐธรรมนูญบัญญัติให้กำหนดเป็น “ประมวลจริยธรรม” (Code of Ethics)
เมื่อมีการปฏิบัติตามมาตรฐานทางจริยธรรม หรือปฏิบัติฝ่าฝืนมาตรฐานทางจริยธรรม จะเรียกว่า “พฤติกรรมทางจริยธรรม” (Ethical Behavior)
สำหรับ จุดมุ่งหมายของจริยธรรมและการรักษาจริยธรรม จะต้องว่ากันในวันต่อไป.
“ซี.12”
