ข่าว

วิดีโอ

หลักปกครอง บทสุดท้าย

เมื่อมีทุกข์   ผมมักเลือกใช้ธรรมะของพระพุทธเจ้าเป็นยาดับทุกข์ แต่เมื่อบ้านเมืองมีปัญหา ผมมักนึกถึงปรัชญาการ บริหาร การปกครอง ของเหลาจื๊อ

พระพุทธเจ้า กับเหลาจื๊อ ศาสดาแห่งเต๋า รุ่นราวไล่เลี่ยกัน

ภาคหนึ่ง ปรัชญาประมุขการบริหารราชการ บทที่ 5 เหลาจื๊อ สอนว่า

คิดจะปกครองบ้านเมือง   แต่กระทำด้วยกำลังอำนาจ   ข้าพเจ้าเชื่อว่า ทำไม่สำเร็จแน่

บ้านเมืองเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เป็นของเทพเจ้า ไม่อาจเข้าครองได้ ด้วยกำลัง ไม่อาจยึดถือเป็นของส่วนตัวได้

ผู้ที่ใช้กำลังเข้า จะต้องพ่ายแพ้ ผู้ที่ยึดถือเป็นส่วนตัว จะต้องสูญเสียอำนาจ

ย้อนไปอ่านบทที่ 3 เหลาจื๊อสอนว่า การปกครองในยุคที่ประเสริฐยิ่ง คือราษฎรไม่รู้ว่ามีการปกครอง รองลงมา ราษฎรยกย่องชมชื่น รองลงมา ราษฎรกลัวเกรง

รองลงมา ราษฎรดูหมิ่นเยาะเย้ย

ประมุขบริหารราชการที่ดี เป็นผู้มีเวลาว่าง ไม่มีงานมาก ไม่ออกคำสั่งพล่อยๆ

กิจการใดที่ทำสำเร็จผลไปแล้ว ราษฎรจะพากันกล่าวว่า สิ่งนี้เป็นสิ่งที่เราต้องการมานานแล้ว

เก่งกาจสามารถระดับเหลาจื๊อ ก็ยังต้องมีอาจารย์ ผมเพิ่งอ่านพบว่า อาจารย์เหลาจื๊อ ชื่อฉางกง

คำนำ...หนังสือ ภูมิปัญญาผู้พิชิต ไมเคติล ซี.ถัง เขียน จงจิต อรรถยุกติ แปล เล่าเรื่องนี้เอาไว้

ทันทีที่ทราบข่าวท่านฉางกง อาจารย์ของเขาล้มป่วย เหลาจื๊อ รีบเดินทางไปเยี่ยม เขาพบว่า อาการของอาจารย์ทรุดหนัก ใกล้วาระสุดท้าย

"ท่านอาจารย์ ยังมีอะไรจะสั่งสอนข้าอีกหรือไม่?" เหลาจื๊อถาม

"แม้เจ้าจะไม่ถามอะไร ข้าก็ยังมีอะไรจะสั่งสอนเจ้าอยู่ดี" อาจารย์ ฉางกงว่า

เหลาจื๊อสงสัย "อาจารย์จะสอนอะไรอีก"

"จงลงจากรถม้า เมื่อกลับไปเยี่ยมบ้านเกิด"

"ข้าเข้าใจ ท่านอาจารย์หมายถึง แม้ยิ่งใหญ่แค่ไหน จงอย่าลืมชาติกำเนิด"

"เมื่อเห็นต้นไม้ใหญ่ จงเดินไปหา และเฝ้าพินิจต้นไม้นั้น" ฉางกง สอนแบบปุจฉาต่อ

เหลาจื๊อตอบ "ข้าเข้าใจ อาจารย์ต้องการให้ข้าให้ความเคารพแก่ ผู้มีวัยวุฒิสูงกว่า"

"เอาล่ะ ดูสิว่า เจ้ายังเห็นลิ้นข้าอยู่หรือไม่" เหลาจื๊อเห็นว่า อาจารย์พยายามอ้าปากได้อย่างยากลำบากเต็มที "ข้าเห็นแล้ว"

"เจ้าเห็นฟันข้าหรือไม่?" "ข้าไม่เห็นเลย ท่านไม่มีฟันเหลือเลยสักซี่"

"เจ้ารู้ไหม ทำไม?" อาจารย์ฉางกงถาม เหลาจื๊อหยุดคิดสักครู่ แล้วตอบ

"ลิ้นท่านยังอยู่ เพราะมันอ่อนหยุ่น แต่ที่ฟันมันหลุดร่วงไป ก็เพราะมันแข็งแกร่งเกินไป...ท่านอาจารย์ว่าข้าคิดถูกหรือไม่"

ฉางกงพยักหน้า "ใช่แล้วศิษย์รัก นี่คือคำสอนทั้งหมดในโลกนี้ ข้าไม่มีอะไรจะสอนเจ้าอีกแล้ว"

คำสอนบทสุดท้ายของอาจารย์ฉางกง เป็นที่มาของคำสอนเหลาจื๊อบทต่อมา...ในโลกนี้ไม่มีอะไรอ่อนโยนดังสายน้ำ แต่ก็ไม่มีอะไรที่แข็งแกร่งกว่าเอาชนะน้ำ

อ่อนหยุ่นพิชิตแข็งกร้าว ทุกคนรู้จักดี แต่น่าเสียดาย

ยากที่จะมีใคร...เอาไปใช้ได้จริง.

กิเลน ประลองเชิง

22 เม.ย. 2553 11:12 22 เม.ย. 2553 11:12 ไทยรัฐ