advertisement

แม่น้ำคงคา

โดย คุณนิติ นวรัตน์ 5 ก.พ. 2556 05:00

อ่านเรื่องการสร้างเขื่อนในแม่น้ำโขงของสาธารณรัฐประชาชนจีนแล้วก็หลับตา จินตนาการ ว่าในอนาคตจะเกิดอะไรขึ้นกับประเทศที่มีแม่น้ำโขงไหลผ่านต่อจากจีน ต่อไปเมื่อเกิดวิกฤติน้ำจืดขาดแคลน รับรองเลยครับ ว่าถ้าเป็นหน้าแล้ง น้ำแทบจะไม่เหลือติดก้นแม่น้ำโขง แต่พอถึงในห้วงช่วงฤดูน้ำหลาก จะเกิดน้ำท่วมอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน

อันนี้เหมือนเมื่อตอนที่อินเดียสร้างเขื่อน 2 เขื่อน เพื่อผันน้ำจากแม่น้ำคงคาซึ่งเป็นแม่น้ำที่ไหลผ่านทั้งอินเดียและบังกลาเทศ

เขื่อนแรกสร้างที่เมืองหริทวาร อีกเขื่อนหนึ่งสร้างที่เมืองฟารักกะ ใกล้เส้นทางที่น้ำจะผ่านเข้าไปยังบังกลาเทศ ก่อนสร้างผู้คนก็กระดี๊กระด๊าดีอกดีใจไปตามคำโฆษณาของอินเดีย แต่พอสร้างเสร็จแล้ว อินเดียชาติใหญ่ก็กักน้ำไว้ใช้เพียงประเทศเดียว ในหน้าแล้ง ผู้คนในบังกลาเทศแล้งแทบจะไม่มีน้ำใช้สักหยด ส่วนพอหน้าน้ำหลาก อินเดียนึกอยากจะปล่อยน้ำก็ปล่อย เหมือนกับก่อนหน้าที่รัฐบาลยิ่งลักษณ์จะเข้ามาเป็นรัฐบาลนั่นแหละครับ มีพวกปล่อยน้ำลงจนเกิดน้ำท่วมอ่วมไปทั้งภาคกลางและกรุงเทพฯ

ส่วนใหญ่ของพื้นที่ของบังกลาเทศราบเรียบ จุดสูงสุดของประเทศก็สูงแค่ 200 เมตร พื้นที่แสนกว่าตารางกิโลเมตรเป็นที่ราบลุ่มน้ำ มีแม่น้ำลำธารไหลผ่านเป็นจำนวนมาก ทั้งแม่น้ำคงคา แม่น้ำพรหมบุตร พออินเดียปล่อยน้ำเท่านั้นเองครับ น้ำท่วมบังกลาเทศใหญ่โตโอฬารทันทีแทบทุกปี บางปีมีคนตายหลายหมื่น จนบัดนี้ก็ยังแก้ปัญหาไม่ได้ รัฐบาลและประชาชนคนบังกลาเทศร้องไปที่อินเดีย ทว่า อินเดียเป็นประเทศใหญ่ ประชากรพันกว่าล้าน บังกลาเทศเป็นชาติเล็ก ผู้คนเพียงร้อยกว่าล้าน ร้องแรกแหกกระเชอยังไง อินเดียก็ไม่ฟัง

แม่น้ำนานาชาติที่เราใช้ร่วมกันคือแม่น้ำโขง ส่วนแม่น้ำที่อินเดียกับบังกลาเทศใช้ร่วมกันคือแม่น้ำคงคา ที่เกิดจากธารน้ำแข็งคงโคตรีที่เชิงเขาหิมาลัย ตอนเหนือของรัฐอุตตรประเทศ ธารน้ำแข็งหรือกลาเซียร์คงโคตรีละลายระหว่างเดือนเมษายนถึงเดือนมิถุนายน เมื่อน้ำแข็งละลาย หิมะละลายก็กลายเป็นสายน้ำเล็กๆ ไหลรวมกันเป็นแคว มีแควโน้น แควนี้ บั้นปลายท้ายที่สุด ก็ไหลมารวมกันเป็นแม่น้ำคงคา

น้ำในแม่น้ำคงคานอกจากจะมาจากการละลายของหิมะในเดือนเมษายนถึงเดือนมิถุนายนแล้ว ยังมาจากน้ำฝน ผู้อ่านท่านคงทราบนะครับ ว่าฤดูมรสุมอยู่ในห้วงช่วงเดือนกรกฎาคมถึงเดือนตุลาคม น้ำฟ้าเทลงมาโปรยปรายไปทั้งแผ่นดิน น้ำที่ไม่ได้รับการดูดซับไว้ก็ไหลไปลงแควภาคีรถี อลักนันทะ มันทากินี เธาลีคงคา และปินทาร์ แควพวกนี้ไหลมารวมกันเป็นแม่น้ำคงคา

แม่น้ำคงคาอยู่ระหว่างต้นน้ำของแม่น้ำสินธุทางตะวันตกกับต้นน้ำของแม่น้ำพรหมบุตรทางตะวันออก แม่น้ำพรหมบุตรไหลผ่านรัฐอัสสัม แล้วย้อนกลับเข้ามาเชื่อมกับแม่น้ำคงคาใกล้กรุงธากาของบังกลาเทศ บางท่านไปดูแผนที่ที่บังกลาเทศแล้วก็ไม่เจอแม่น้ำคงคา ขอเรียนว่า แม่น้ำสายนี้ที่บังกลาเทศเรียกแม่น้ำปัทมาครับ หากดูในแผนที่ ท่านก็ต้องลากสายตาไปที่คำ Padama และสุดท้ายแม่น้ำคงคาไหลสู่อ่าวเบงกอลที่นครโกลกาตาครับ

คนบังกลาเทศส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม จึงไม่มีพิธีกรรมและความเชื่ออะไรเกี่ยวกับแม่น้ำคงคา ทว่าที่อินเดียเชื่อกันอยู่ในสายเลือด ว่าคงคาเป็นแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ ผู้อ่านท่านที่ไปท่องเที่ยวอินเดีย ให้ไกด์พาไปดูฆาตซีครับ ภาษาอังกฤษคือ ghat ฆาตก็คือท่าน้ำที่มีบันไดหรือทางลาดลงไปในแม่น้ำ แม่น้ำคงคาน่าจะมีฆาตมากที่สุดในโลก คนอินเดียชอบนำศพมาเผาใกล้ฆาต มนุษย์พวกนี้มีศรัทธาแก่กล้าในศาสนาฮินดูที่มีความเชื่อว่า ถ้านำเถ้าถ่านจากพิธีเผาศพของตนทิ้งลงไปในแม่น้ำคงคา วิญญาณจะไปสู่สวรรค์

คนรวยที่บ้านอยู่ไกลจากแม่น้ำคงคา เมื่อเฒ่าชะแรแก่ชรา หรือป่วยใกล้จะตายกลายเป็นผี จึงมักจะมาเช่าห้อง หรือเช่าบ้านเรือนอยู่ริมแม่น้ำคงคา เพื่อสะดวกต่อการทำนำศพของตนไปเผา ใครไปอินเดีย ถ้ากลัวผีอย่าไปเช่าบ้านอยู่ริมแม่น้ำคงคาครับ นอกจากแพงมากแล้วยังมีคนเล่ากันว่า อ้า มีผีเยอะ

ครอบครัวผมไปอินเดียกันบ่อย มีหลายครั้งที่ไปนั่งอยู่ริมแม่น้ำคงคา เห็นชิ้นส่วนของศพที่ไหม้ไม่หมดลอยมากับน้ำ ในเวลานาทีเดียวกัน ก็มีผู้คนลงไปดำผลุบดำโผล่ และดื่มน้ำในแม่น้ำคงคาด้วยหน้าตาที่อิ่มบุญ ไม่รังเกียจเถ้าซากศพ เพราะเชื่อกันว่าเป็นน้ำศักดิ์สิทธิ์ที่บริสุทธิ์ สามารถชำระบาปและรักษาโรคได้.

คุณนิติ นวรัตน์

โหวตข่าวนี้