สวัสดีครับ สัปดาห์นี้พี่ม้ามังกรจะพาน้องๆ ขึ้นเหนือ ไปตะลุยกันที่ “วัดพระธาตุผาเงา” อ.เชียงแสน จ.เชียงราย ครับ

ประวัติในการสร้างวัดไม่มีการบันทึกไว้อย่างชัดเจน แต่จากข้อสันนิษฐานเชื่อว่าสร้างขึ้นในสมัยของอาณาจักรโยนก ซึ่งเป็นอาณาจักรหนึ่งในสมัยเชียงแสน ช่วง พ.ศ.494-512 เนื่องจากช่วงเวลาดังกล่าวพบหลักฐานว่ามีการสร้างพระธาตุผาเงาขึ้น  โดยคำว่า “ผาเงา” หมายถึง เงาของก้อนผา ซึ่งก้อนผาก็หมายถึงก้อนหินนั่นเอง

สำหรับสถานที่ตั้งของวัดนี้มีความน่าสนใจมากครับ เนื่องจากวัดตั้งอยู่บนเนินเขาเล็กๆ ที่ชาวบ้านแถวนั้นรู้จักกันว่า “ดอยจัน” และวัดมีพื้นที่มากถึง 743 ไร่ เมื่อขึ้นไปบนยอดของดอยจัน น้องๆจะสามารถมองเห็นแผ่นดินของทั้งประเทศพม่าและลาวได้เลยครับ

สำหรับพุทธสถานที่สำคัญภายในวัดนอกจากพระธาตุผาเงา ซึ่งเป็นพระธาตุองค์เล็กทรงแปดเหลี่ยม ศิลปะล้านนา ประดิษฐานบนก้อนหินแกรนิตขนาดใหญ่ เป็นฐานของพระธาตุสูง 10 เมตร และมีหินก้อนใหญ่นอนลาด ลักษณะคล้ายเงาของพระธาตุที่ตั้งอยู่แล้ว

ภายในวัดยังมี “หลวงพ่อผาเงา” พระประธานที่ประดิษฐานอยู่ในอุโบสถ ซึ่งเป็นพระ พุทธรูปสมัยเชียงแสนสิงห์สาม มีเปลวรัศมี ขัดสมาธิราบ ปางมารวิชัย ขนาดหน้าตักกว้าง 40 นิ้ว มีอายุประมาณ 700-1,300 ปี โดยตามประวัติเล่าขานต่อกันมาว่ามียุคหนึ่งวัดนี้ถูกกระแสน้ำจากแม่น้ำโขงพัดจนพังทลายมาทั้งวัด จนกระทั่งเดือน ก.พ.2519 ได้มีคณะศรัทธาพบเห็นซากวัตถุโบราณในพื้นที่ดังกล่าว จึงมีการขุดค้นในพื้นที่ดังกล่าวจนพบพระพุทธรูปหน้าตัก 4 วา ซึ่งเหลือแค่ครึ่งองค์ล่าง

หลังจากนั้น มีคณะศรัทธาต้องการที่จะบูรณะพระพุทธรูปองค์นี้ แต่ในระหว่างปรับพื้นที่ก็พบว่ามีการฝังพระพุทธรูปอีกองค์หนึ่งไว้ ซึ่งก็คือ “หลวงพ่อผาเงา” นั่นเอง และเมื่อมีการค้นพบหลวงพ่อผาเงา ก็มีการพัฒนาวัดนี้มาเป็นลำดับ จนได้รับการยกฐานะจากวัดร้างเป็นวัดที่พระ ภิกษุจำพรรษา  เมื่อ เดือน ต.ค.2522

ทั้งนี้ ภายในวัด ยังมีพระธาตุที่สำคัญอีก 2 แห่งด้วยกัน ซึ่งประดิษฐานอยู่บนยอดดอยจัน คือ พระธาตุจอมจันและพระธาตุเจ็ดยอด ที่สร้างขึ้นในช่วง พ.ศ.996-1007 แต่ปัจจุบันพระธาตุทั้งสองเหลือเพียงฐานเท่านั้น ซึ่งในส่วนของพระธาตุเจ็ดยอด  ทางวัดได้มีการสร้างพระบรมธาตุพุทธนิมิตรเจดีย์ครอบไว้ด้วยครับ

นอกจากนี้ ยังมีพุทธสถานที่สำคัญภายในวัดอีก เช่น วิหารหลวงพ่อ ผาเงา สร้างด้วยสถาปัตยกรรมล้านนา ก่อสร้างด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก ตกแต่ง ด้วยลวดลายปูนปั้น และอุโบสถ ซึ่งสร้างด้วยสถาปัตยกรรมล้านนาเช่นเดียวกัน

ทั้งมีหอพระไตรปิฎกเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 สร้างขึ้นกลางสระน้ำทางด้าน หน้าวิหารหลวงพ่อผาเงา โดยตัวเรือนสร้างด้วยไม้สักทองทั้งหลัง ภายในเป็นที่เก็บรวบรวมพระไตรปิฎกนานาชาติของพระพุทธศาสนา 9 ประเทศ 9 ภาษา เพื่อให้เป็นแหล่งค้นคว้าของพุทธศาสนิกชนด้วยครับ.

พี่ม้ามังกร