เป็นอีกประสบการณ์ที่ “ยายรหัส” ต้องขอกด Like ให้กับความอิ่มท้อง อิ่มตาและอิ่มใจกับอาหารมื้อกลางวันท่าม กลางบรรยากาศมืดมิดเป็นครั้งแรกในชีวิต
ที่เหลือเชื่อคือ แม้พนักงานเสิร์ฟทุกคนจะเป็นผู้พิการทางสายตา แต่ความทะมัดทะแมงที่เริ่มบริการจากออเดิร์ฟ ต่อด้วยอาหารจานหลัก ตบท้ายด้วยของ หวาน ทำให้ผู้ร่วมงาน Lunch in the dark ถึงขนาดนึกว่าได้รับบริการจากบริกรระดับมืออาชีพ
บรรยากาศน่าประทับใจชนิดลืมไม่ลง ซึ่ง “ยายรหัส” ต้องขอนำมาขยายนี้ เกิดขึ้นในงานแถลงข่าว การประชุมสมัชชาสหภาพคนตาบอดโลก ครั้งที่ 8 และสมัชชาสภาระหว่างประเทศเพื่อการศึกษาของคนพิการทางการเห็น ซึ่ง สมาคมคนตาบอดแห่งประเทศไทย ได้รับเลือกให้เป็นเจ้าภาพจัดการประชุมระดับโลกที่ว่าระหว่างวันที่ 8-18 พ.ย. 2555 ที่โรงแรมอิมพิเรียล ควีนสปาร์ค ซึ่งจะมีผู้พิการทางสายตากว่า 2,000 คน จาก 190 ประเทศสมาชิกทั่วโลกมาเข้าร่วมประชุม
ก่อนจะเปิดฉากการแถลงข่าวงานระดับโลกที่มีเนื้อหาน่าสนใจแล้ว งานนี้มีเซอร์ไพรส์พิเศษที่บรรดาผู้ร่วมแถลงข่าว รวมทั้ง “ยายรหัส” ต้องอึ้งและทึ่งกับการรับประทานอาหารกลางวันในความมืด หรือ Lunch in the dark ซึ่งเริ่มจากให้ผู้ร่วมงานเดินเข้าห้องอาหารที่มืดสนิทเสมือนว่าทุกคนตาบอด โดยมีบริกรเสิร์ฟวัยโจ๋ที่พิการทางสายตาเป็นผู้นำทาง พร้อมทั้งทำหน้าที่เสิร์ฟได้อย่างเยี่ยมยอด จน “ยายรหัส” ต้องฉกตัวน้องๆ มาเป็นตัวแทนเพื่อนๆ เจาะลึกถึงความสามารถ
เริ่มที่ วิรชัย แซ่อึ้ง “หมี” ปี 1 คณะครุศาสตร์ เอกสังคมศึกษา ม.ราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา บอกว่า “ผมเคยฝึกอบรมการเสิร์ฟอาหารที่ทางโรงแรมพูลแมน คิง เพาเวอร์ จัดสอนเป็นหลักสูตรเร่งรัดที่ได้เรียน รู้ทั้งเรื่อง Direction การสื่อสาร จิตวิทยา จึงสามารถทำได้ และชอบที่จะร่วมทำกิจ กรรมต่างๆ เพื่อเพิ่มพูนประสบการณ์และการเรียนรู้ อย่างไรก็ตาม สิ่งที่อยากให้คนทั่วไปเข้าใจคือคนตาบอดอย่างพวกเราไม่ได้ด้อยความสามารถ ขอเพียงให้โอกาสเราได้ทำเท่านั้น นอกจากนี้อยากเห็นการให้โอกาสทางการศึกษากับคนตาบอดมากขึ้น เพราะที่ผ่านมาคนตาบอดยังถูกเลือกปฏิบัติในการศึกษาต่อไม่น้อย รวมถึงการจ้างงานอย่าอ้างเพียงเหตุผลความพิการทางสายตามาปิดกั้นไม่ให้เราทำงาน”
ส่วนสาวมั่นที่กำลังศึกษาระดับปริญญาโท ด้านภาษาศาสตร์ ม.เกษตรศาสตร์ ปฏิการ เทพมงคล “นุ้ย” กล่าวอย่างฉะฉานว่า “นุ้ยเคยร่วมเป็นพนักงานเสิร์ฟในเทศกาล Dinner in the dark จัดโดยสถานทูตฝรั่งเศสประจำประเทศไทย ร่วมกับโรงแรมพูลแมน คิง เพาเวอร์ กรุงเทพฯ โดยทางโรงแรมพูลแมนได้ช่วยอบรมฝึกทักษะการเสิร์ฟให้กับเยาวชนที่พิการทางสายตา ทั้งการรู้ทิศทาง ตำแหน่งเครื่องใช้บนโต๊ะอาหาร อาหารที่จะลำดับขึ้นเสิร์ฟ ซึ่งเราต้องใช้ทักษะการจดจำ การฟัง การสัมผัสเป็นพิเศษ แม้จะต้องใช้เวลามากกว่าคนปกติ แต่ก็ไม่เกินความสามารถที่เราทำได้ อีกทั้งจะต้องสามารถสื่อสารกับคนต่างชาติได้ โดยเฉพาะภาษาอังกฤษ อย่างไรก็ตาม ทุกคนไม่สามารถมีโมเดลที่เหมือนกันได้ เพียงแต่เรามองไม่เห็นเท่านั้น แต่เราสามารถใช้ชีวิตร่วมกับคนปกติได้ ทำงาน เรียนหนังสือร่วมกันได้ เพียงแต่ขอสิ่งอำนวยความสะดวกที่ให้เราสามารถใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงกับคนปกติ”
ขณะที่ กรรณิการ์ วงศ์เพ็ญ “กรร” ปี 2 คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ บอกว่า “แต่ละครั้งที่เข้าร่วมกิจกรรมก็ได้ประสบการณ์ที่แตกต่างกันไป ครั้งนี้ก็เช่นกันนอกจากเราได้รู้จักเพื่อนใหม่ เรียนรู้การแก้ปัญหาเฉพาะหน้าในสถานการณ์ที่แตกต่างกันไป เป็นการฝึกให้เราพัฒนาไปถึงระดับมืออาชีพมากขึ้น ขณะเดียวกันผู้ที่มีสายตาปกติก็ได้เรียนรู้ส่วนหนึ่งถึงการใช้ชีวิตของผู้พิการทางสายตา เพื่อสร้างความเข้าใจมากยิ่งขึ้น ดังนั้น อยากให้ทุกคนรับรู้ว่า คนพิการทางสายตาก็มีศักยภาพที่ทำอะไรได้เหมือนคนปกติ เพียงแต่เราต้องใช้สัมผัสอื่นแทนนอกเหนือจากสายตาอย่างเดียวที่เราไม่สามารถมองเห็นได้และอยากฝากว่าเวลาเจอคนพิการ ขอให้ลดความเวทนานิยม เราไม่ต้องการความสงสาร ความเห็นใจ แต่เราต้องการความเข้าใจและโอกาสในการอยู่ร่วมกับคนปกติ”
ปิดท้ายที่สาวศิลปศาสตร์ ปี 4 รั้วโดมอีกคน ฐิติกาญ สุนทรวิรุฬโรฒ “แอร์” ส่งเสียงใสๆ มาร่วมแจมว่า “รู้สึกดีที่สามารถสร้างรอยยิ้มให้กับผู้คนที่ได้เห็นศักยภาพคนตาบอดและอยากฝากไปถึงคนปกติว่า เวลาเจอคนพิการอย่าลังเลที่จะเข้าไปช่วยเหลือให้คำแนะนำหรือบอกทาง เช่น พาข้ามถนน บอกสายรถเมล์ เพราะสิ่งอำนวยความสะดวกบ้านเราไม่ได้เอื้อต่อผู้พิการทั้งหมด ซึ่งการกระทำดังกล่าวไม่ได้เป็นการตอกย้ำความสงสาร แต่เป็นการอำนวยความสะดวกให้กับผู้พิการ รวมทั้งอยากฝากไปถึงสถานประกอบการว่าคนพิการไม่ได้ด้อยความสามารถ แต่มีศักยภาพในการทำงานร่วมกับคนปกติได้ ขอเพียงให้โอกาสและมีสิ่งอำนวยความสะดวกที่เอื้อต่อผู้พิการ ไม่อยากให้สถานประกอบการยอมเสียภาษีเพื่อเลี่ยงการรับคนพิการเข้าทำงาน”
“ยายรหัส” ว่า คนบางคนแม้ร่างกายจะบกพร่อง แต่ไม่ยอมให้จิตใจและความสามารถต้องตกร่อง ทั้งยัง “ยิ้มสู้”และกล้าเผชิญโลกแห่งความจริง
ขอเพียงทุกคน “ยิ้มรับ” และให้ “โอกาส” ผู้พิการได้อยู่ร่วมเป็น “ส่วนหนึ่ง” ไม่ใช่ “ส่วนเกิน” ของสังคม.
ยายรหัส / รายงาน
